Bộ Công Thương muốn áp dụng ngay giá điện tính theo khung giờ cao điểm mới

Giờ cao điểm điện mới áp dụng từ tháng 6 ra sao?

Bộ Công Thương muốn áp ngay giờ cao điểm điện mới

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 60/2025 nhằm áp dụng ngay khung giờ cao điểm điện mới trong mùa nắng nóng năm nay. Động thái này diễn ra trong bối cảnh hệ thống điện quốc gia chịu áp lực lớn về phụ tải buổi tối, trong khi cơ cấu nguồn điện đã thay đổi mạnh sau hơn một thập kỷ.

Theo Quyết định 963 ban hành tháng 4/2026, khung giờ cao điểm mới được xác định từ 17 giờ 30 đến 22 giờ 30, áp dụng từ thứ Hai đến thứ Bảy. So với khung giờ hiện hành gồm hai khoảng 9 giờ 30 đến 11 giờ 30 và 17 giờ đến 20 giờ, thời gian cao điểm mới được dồn hoàn toàn vào buổi tối.

Khung giờ thấp điểm tiếp tục áp dụng từ 0 giờ đến 6 giờ sáng hàng ngày.

Tuy nhiên, Thông tư 60/2025 hiện vẫn quy định chỉ được áp dụng khung giờ mới sau khi hoàn tất điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân gần nhất. Điều này khiến quy định chưa thể triển khai ngay trên thực tế.

Vì vậy, Bộ Công Thương đề xuất bãi bỏ quy định chuyển tiếp để rút ngắn thời gian áp dụng. Theo kế hoạch, Thông tư sửa đổi có thể được ban hành ngay trong tháng 6/2026 và có hiệu lực từ ngày ký.

Vì sao giờ cao điểm điện phải thay đổi?

Theo Bộ Công Thương, khung giờ điện hiện nay được áp dụng theo Thông tư 16/2014, tức đã duy trì suốt 12 năm. Trong khoảng thời gian này, cơ cấu nguồn điện và nhu cầu sử dụng điện của Việt Nam đã thay đổi mạnh.

Điểm thay đổi lớn nhất đến từ sự phát triển nhanh của điện mặt trời và điện gió. Từ năm 2019, điện mặt trời tăng mạnh khiến nguồn cung điện vào ban ngày dồi dào hơn trước. Ngược lại, khi mặt trời giảm bức xạ vào cuối chiều và buổi tối, hệ thống lại chịu áp lực lớn hơn.

Điều này làm thay đổi biểu đồ phụ tải điện quốc gia.

Bộ Công Thương cho biết cơ cấu tiêu thụ điện của khối công nghiệp đã tăng từ khoảng 30% lên hơn 50% tổng điện thương phẩm. Trong khi đó, tiêu thụ điện sinh hoạt giảm từ khoảng 50% xuống còn gần 33%.

Sự thay đổi này khiến khung giờ cao điểm cũ không còn phản ánh đúng thực tế vận hành hệ thống điện.

Đáng chú ý, Công ty Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện quốc gia (NSMO) cũng đã đề xuất áp dụng ngay khung giờ mới từ tháng 6/2026 nhằm điều tiết nhu cầu sử dụng điện khỏi giai đoạn áp lực cao nhất từ 17 giờ 30 đến 22 giờ 30.

Giá điện giờ cao điểm

Doanh nghiệp sẽ chịu tác động ra sao?

Việc thay đổi khung giờ cao điểm được dự báo tác động trực tiếp tới các doanh nghiệp đang áp dụng biểu giá điện theo thời gian sử dụng, còn gọi là công tơ 3 giá.

Nhóm ngành tiêu thụ điện lớn như thép, xi măng, chế biến thực phẩm, sản xuất vật liệu xây dựng sẽ chịu ảnh hưởng rõ nhất nếu vẫn duy trì hoạt động sản xuất vào buổi tối.

Theo định hướng của Bộ Công Thương, cơ chế giá điện mới nhằm khuyến khích doanh nghiệp dịch chuyển hoạt động sản xuất sang giờ thấp điểm hoặc giờ bình thường để giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia.

Trong bối cảnh nhu cầu điện mùa nắng nóng tiếp tục tăng cao, việc điều chỉnh hành vi sử dụng điện thông qua biểu giá theo giờ được xem là một công cụ điều tiết thị trường thay vì chỉ mở rộng nguồn cung.

Ở góc độ vận hành hệ thống, việc dồn khung giờ cao điểm vào buổi tối cũng phản ánh thực tế rằng điện mặt trời hiện không còn hỗ trợ hiệu quả cho giai đoạn phụ tải cao nhất trong ngày.

Bài toán mới cho sản xuất và chuyển đổi số năng lượng

Việc thay đổi giờ cao điểm không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật về giá điện mà còn tạo áp lực chuyển đổi đối với doanh nghiệp sản xuất.

Các nhà máy có thể phải đầu tư thêm hệ thống lưu trữ năng lượng, tối ưu lịch vận hành thiết bị hoặc ứng dụng phần mềm quản trị năng lượng để giảm chi phí điện.

Trong dài hạn, cơ chế giá điện theo thời gian sử dụng được đánh giá sẽ thúc đẩy thị trường quản lý năng lượng thông minh, pin lưu trữ và các giải pháp điều phối phụ tải phát triển mạnh hơn tại Việt Nam.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp cũng lo ngại việc thay đổi quá nhanh trong mùa cao điểm sản xuất có thể khiến chi phí vận hành tăng đột biến nếu chưa kịp điều chỉnh kế hoạch sản xuất.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng