Công nhận văn bằng nước ngoài: Từ ngày 26/9, thủ tục được thực hiện hoàn toàn trực tuyến

Thông tư số 65/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 26/9/2026, thay thế các quy định trước đây tại Thông tư số 13/2021/TT-BGDĐT, Thông tư số 07/2024/TT-BGDĐT và Thông tư số 34/2017/TT-BLĐTBXH.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, quy định mới kế thừa những nội dung còn phù hợp, đồng thời làm rõ hơn điều kiện công nhận văn bằng theo từng phương thức đào tạo, tăng trách nhiệm của cơ quan và người có thẩm quyền, đẩy mạnh khai thác dữ liệu liên thông và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Làm rõ điều kiện công nhận theo từng phương thức đào tạo

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Thông tư 65 là việc quy định cụ thể điều kiện công nhận văn bằng tương ứng với từng phương thức đào tạo. Các nhóm phương thức được đề cập gồm:

• Học trực tiếp tại nước ngoài;

• Liên kết đào tạo tại nước ngoài;

• Liên kết đào tạo tại Việt Nam;

• Đào tạo từ xa, gồm trực tuyến, trực tuyến kết hợp trực tiếp và các hình thức đào tạo từ xa khác.

Cách tiếp cận này giúp người có văn bằng cũng như cơ quan có thẩm quyền dễ dàng xác định điều kiện pháp lý cần áp dụng đối với từng chương trình, mô hình đào tạo và loại văn bằng.

Đối với văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài có hoạt động giáo dục, đào tạo, liên kết giáo dục, liên kết đào tạo hoặc mở phân hiệu tại Việt Nam cấp, hoạt động đào tạo phải được triển khai hợp pháp tại Việt Nam và đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật tại thời điểm thực hiện chương trình. Đồng thời, văn bằng vẫn phải đáp ứng các điều kiện chung để được xem xét công nhận.

Trong trường hợp chương trình đào tạo hoặc phân hiệu được triển khai tại một quốc gia khác với quốc gia nơi cơ sở giáo dục đặt trụ sở chính, việc công nhận sẽ được xem xét dựa trên các căn cứ liên quan như tình trạng được công nhận, kiểm định, cấp phép hoạt động hoặc cấp bằng của cơ sở đào tạo; hoặc việc chương trình được cơ quan có thẩm quyền cho phép triển khai hay được kiểm định.

Đào tạo từ xa: xác định rõ nơi người học lưu trú và học tập

Đối với các chương trình đào tạo từ xa, Thông tư mới mô tả cụ thể hơn các hình thức đào tạo, trong đó có đào tạo trực tuyến, trực tuyến kết hợp trực tiếp và những hình thức đào tạo từ xa khác.

Đáng chú ý, khi người học lưu trú và học tập tại quốc gia nào thì chương trình giáo dục phải được cơ quan có thẩm quyền về giáo dục của quốc gia đó cho phép thực hiện.

Quy định này tạo cơ sở pháp lý rõ hơn trong bối cảnh các mô hình giáo dục xuyên biên giới, đào tạo trực tuyến và chương trình đào tạo quốc tế đang ngày càng phát triển.

Ảnh minh hoạ. Nguồn ảnh: Internet.

Siết điều kiện công nhận đối với văn bằng tiến sĩ

Bên cạnh việc tạo thuận lợi cho người học, Thông tư 65 cũng đặt ra các yêu cầu cụ thể hơn đối với một số hình thức đào tạo tiến sĩ nhằm bảo đảm chất lượng và chuẩn đầu ra.

Với bằng tiến sĩ do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp theo phương thức đào tạo trực tiếp tại cơ sở giáo dục nước ngoài nhưng có thực hiện nghiên cứu thực địa tại quốc gia khác, người học phải có tối thiểu 12 tháng nghiên cứu trực tiếp tại cơ sở đào tạo trong toàn khóa học.

Đối với bằng tiến sĩ được cấp theo hình thức thừa nhận kết quả nghiên cứu, công trình khoa học, người học phải có người hướng dẫn khoa học, hoàn thành đầy đủ các yêu cầu học thuật của chương trình đào tạo tiến sĩ và bảo vệ luận án trước hội đồng học thuật theo quy định của cơ sở đào tạo.

Đặc biệt, kết quả học tập và nghiên cứu phải đáp ứng chuẩn đầu ra của chuẩn chương trình đào tạo tiến sĩ thuộc ngành, lĩnh vực tương ứng của Việt Nam.

Theo hướng này, quy định mới vừa mở rộng cơ hội học tập, tiếp nhận tri thức quốc tế, vừa đặt ra yêu cầu rõ ràng hơn về chất lượng đối với nguồn nhân lực được đào tạo ở nước ngoài.

Công nhận văn bằng trên môi trường số

Một thay đổi có tác động trực tiếp đến người dân là thủ tục công nhận văn bằng được thực hiện hoàn toàn trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Người đề nghị công nhận văn bằng có thể nhập thông tin, tải hồ sơ trực tuyến và không phải nộp lại những dữ liệu đã có trong các cơ sở dữ liệu quốc gia.

Việc số hóa cũng được áp dụng đối với văn bằng, bảng điểm điện tử hoặc trường hợp thông tin có thể được xác thực trực tiếp từ cơ sở cấp bằng.

Đối với văn bằng bằng tiếng Anh, người đề nghị không phải dịch sang tiếng Việt mà chỉ cần tải lên Cổng Dịch vụ công quốc gia bản quét các thành phần hồ sơ theo quy định.

Đây là thay đổi đáng chú ý trong việc giảm giấy tờ và hạn chế các bước xử lý thủ công trong quy trình công nhận văn bằng.

Rút ngắn thời gian xử lý khi cần xác minh

Trong trường hợp hồ sơ cần xác minh thông tin từ cơ sở giáo dục nước ngoài hoặc cần làm rõ những thông tin liên quan đến văn bằng, thời hạn giải quyết tối đa theo quy định mới được rút xuống còn 30 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ.

So với quy định trước đây là tối đa 45 ngày làm việc trong trường hợp cần xác minh, thời gian xử lý được giảm 15 ngày làm việc.

Việc rút ngắn thời gian xử lý được kỳ vọng giúp giảm thời gian chờ đợi, đặc biệt đối với những người cần sử dụng văn bằng nước ngoài cho mục đích học tập, tuyển dụng hoặc thực hiện các thủ tục liên quan.

Thông tư cũng quy định việc tiếp nhận và giải quyết hồ sơ không phụ thuộc vào địa giới hành chính, phù hợp với mô hình cung cấp dịch vụ công trực tuyến.

Dữ liệu công nhận văn bằng được kết nối với VNeID

Không chỉ số hóa quá trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ, Thông tư 65 còn hướng tới số hóa cả kết quả công nhận và hoạt động xác minh văn bằng.

Kết quả công nhận được cập nhật vào cơ sở dữ liệu về công nhận văn bằng. Thông tin được tra cứu từ cơ sở dữ liệu hoặc hiển thị trên VNeID có giá trị xác minh, thay cho việc cơ quan có thẩm quyền phải thực hiện xác minh bằng văn bản. Cơ sở dữ liệu về công nhận văn bằng sẽ được kết nối với VNeID theo lộ trình.

Như vậy, quy trình mới hình thành một chuỗi số hóa xuyên suốt: từ khai báo thông tin, tiếp nhận hồ sơ, khai thác dữ liệu, xử lý và trả kết quả đến xác minh văn bằng sau khi được công nhận.

Hướng tới một quy trình công nhận văn bằng minh bạch và thuận tiện hơn

Với Thông tư 65/2026/TT-BGDĐT, công nhận văn bằng nước ngoài không chỉ được điều chỉnh theo hướng làm rõ các điều kiện pháp lý mà còn gắn chặt với quá trình chuyển đổi số trong cung cấp dịch vụ công.

Việc giảm hồ sơ giấy, khai thác dữ liệu đã có, xử lý trực tuyến, rút ngắn thời gian xác minh và từng bước kết nối với VNeID có thể giúp giảm chi phí hành chính cho người dân, đồng thời tạo thêm công cụ để cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục và đơn vị sử dụng lao động kiểm tra thông tin văn bằng.

Thông tư sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 26/9/2026, đánh dấu bước điều chỉnh mới trong quản lý và công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp để sử dụng tại Việt Nam.

Xem toàn văn thông tư tại đây.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng