Cách hạn chế Instagram dùng dữ liệu cho AI và quảng cáo

Nguồn: Charles-McClintock Wilson/Shutterstoc

Hạn chế Instagram dùng dữ liệu cho AI và quảng cáo đang trở thành mối quan tâm của nhiều người dùng, khi quảng cáo trên nền tảng này đôi lúc am hiểu thói quen cá nhân tới mức như đọc được suy nghĩ. Lướt qua một sản phẩm trên trang web khác, chỉ vài phút sau quảng cáo món hàng tương tự đã xuất hiện ngay trên Instagram. Meta khẳng định công ty không dùng micro điện thoại để nghe lén cuộc trò chuyện nhằm phục vụ độ chính xác đó, mà một nhà bán lẻ, ứng dụng hoặc doanh nghiệp khác có thể đã gửi cho Meta thông tin về lượt truy cập, giao dịch mua hoặc một tương tác khác của người dùng.

Không có công tắc tổng nào chặn đứng toàn bộ việc Instagram thu thập hoặc sử dụng dữ liệu người dùng. Meta vẫn có thể học hỏi từ những gì người dùng tìm kiếm, xem, thích, theo dõi, đăng tải và nhấn vào bên trong Instagram. Nền tảng này còn nhận thông tin thiết bị và mạng, tín hiệu liên quan tới vị trí, dữ liệu từ các doanh nghiệp và thông tin chia sẻ qua những tài khoản được liên kết. Ngoài các nguồn đó, Meta AI cũng dùng hoạt động trên Facebook và Instagram để tinh chỉnh các đề xuất của nó. Cách tiếp cận hợp lý nhất là kiểm tra cài đặt của từng nguồn dữ liệu này một cách riêng biệt.

Tắt cá nhân hóa từ hoạt động ở các doanh nghiệp khác

Nguồn: Novak Bozovic/Engadget

Từ tháng 7 năm 2026, Meta bắt đầu triển khai công cụ kiểm soát rộng hơn mang tên Activity from other businesses, dần thay thế mục Your activity off Meta technologies và mở rộng một cài đặt quảng cáo cũ có tên Activity information from ad partners. Công cụ mới quyết định liệu các doanh nghiệp có được dùng thông tin mà họ đã gửi cho Meta để cá nhân hóa quảng cáo, nội dung trên Feed và phản hồi của AI hay không.

Để điều chỉnh cài đặt này, người dùng mở Instagram, vào trang cá nhân, chạm biểu tượng ba gạch ngang rồi mở Accounts Center, sau đó tìm mục Activity from other businesses. Vì Meta đang triển khai cài đặt này theo từng quốc gia, một số tài khoản có thể vẫn hiển thị đường dẫn Ad preferences, Ad settings, Activity information from ad partners thay vì mục mới. Người dùng nên chọn tùy chọn ngăn Meta sử dụng hoạt động này để cá nhân hóa.

Việc tắt cài đặt trên không ngăn các doanh nghiệp gửi dữ liệu, cũng không ngăn Meta dùng hoạt động phát sinh ngay bên trong Instagram. Quảng cáo vẫn có thể phản ánh những tài khoản người dùng theo dõi, bài viết hay Reels họ tương tác, những gì họ tìm kiếm, quảng cáo họ từng nhấn vào, thông tin hồ sơ hoặc danh sách khách hàng mà nhà quảng cáo tải lên. Cài đặt này chỉ khiến hoạt động của người dùng bên ngoài các nền tảng của Meta không còn ảnh hưởng tới trải nghiệm quảng cáo, chứ không tắt hoàn toàn việc cá nhân hóa quảng cáo.

Tại khu vực châu Âu, Accounts Center còn cho phép chọn giữa quảng cáo cá nhân hóa hoặc ít cá nhân hóa hơn, nằm trong mục Ad preferences, Ad settings, Ad experience. Lựa chọn ít cá nhân hóa dùng ít tín hiệu hơn, nhưng theo Meta, công ty vẫn có thể dùng một số chi tiết như độ tuổi, vị trí, thông tin thiết bị, những lượt tương tác với quảng cáo và nội dung đang hiển thị trên màn hình trong phiên sử dụng đó.

Giới hạn quyền truy cập của Instagram vào điện thoại và tài khoản

Nguồn: Novak Bozovic/Engadget

Trên iPhone, người dùng vào Settings, chọn Privacy & Security, chọn Tracking rồi tắt quyền của Instagram tại đó. Tính năng Ask App Not to Track của Apple chặn việc theo dõi qua các ứng dụng và trang web của công ty khác nhằm phục vụ quảng cáo hoặc chia sẻ thông tin với các bên môi giới dữ liệu, nhưng nó không ngăn Instagram ghi nhận hoạt động diễn ra ngay bên trong chính ứng dụng.

Trên Android, đường dẫn thường là Settings, chọn Apps, chọn Instagram rồi vào Permissions. Người dùng nên xem lại quyền truy cập vị trí, danh bạ, ảnh và video, camera cùng micro, sau đó từ chối những quyền không cần thiết. Tắt quyền truy cập vị trí loại bỏ một nguồn dữ liệu trực tiếp, nhưng Meta vẫn có thể ước tính vị trí người dùng qua địa chỉ IP, thông tin mạng, tín hiệu thiết bị và hoạt động tài khoản.

Việc đồng bộ danh bạ cần được kiểm tra riêng. Người dùng vào Accounts Center, chọn Your information and permissions, chọn Upload contacts, chọn tài khoản Instagram rồi tắt Connect contacts on every device. Thao tác này chỉ ngăn việc đồng bộ trong tương lai chứ không xóa những danh bạ đã tải lên trước đó. Để xóa số liên hệ cũ, người dùng cần dùng mục Manage contacts trong Accounts Center trên trang Instagram.com, và theo Meta, quá trình xóa có thể mất tới 90 ngày.

Meta cũng dùng thông tin giữa các tài khoản được thêm vào cùng một Accounts Center để cá nhân hóa quảng cáo và gợi ý tài khoản nên theo dõi. Gỡ một tài khoản khỏi mục Accounts Center, chọn Accounts sẽ đưa tài khoản đó ra khỏi Accounts Center, nhưng có thể vô hiệu hóa việc đăng nhập chung và một số tính năng liên kết khác, dù thao tác này không xóa tài khoản hay dữ liệu đã có của nó.

Giới hạn những gì Meta có thể học từ các cuộc trò chuyện AI

Nguồn: Novak Bozovic/Engadget

Từ ngày 16 tháng 12 năm 2025, Meta bắt đầu dùng những cuộc trò chuyện với tính năng AI của mình làm tín hiệu để cá nhân hóa nội dung và quảng cáo tại phần lớn khu vực. Một cuộc trò chuyện về leo núi, chẳng hạn, có thể góp phần khiến hệ thống sau đó gợi ý những bài viết hoặc sản phẩm liên quan tới leo núi. Dù vậy, Meta chưa đưa ra một cài đặt riêng cho phép người dùng tiếp tục trò chuyện với Meta AI trong khi loại trừ những cuộc trò chuyện đó khỏi mục đích cá nhân hóa.

Tuy nhiên, người dùng có hai lệnh dọn dẹp trong các cuộc trò chuyện AI trên Instagram. Gõ lệnh /reset-ai để xóa bản sao cuộc trò chuyện và các chi tiết mà AI đó đã lưu lại, hoặc gõ /reset-all-ais để đặt lại toàn bộ cuộc trò chuyện AI trong ứng dụng. Đoạn chat hiển thị trên máy vẫn còn đó cho tới khi người dùng tự xóa riêng, và hai lệnh này chỉ xóa ngữ cảnh đã lưu, không đóng vai trò từ chối quảng cáo, không ngăn việc thu thập dữ liệu thông thường, cũng không ngăn dữ liệu được dùng để huấn luyện mô hình.

Việc huấn luyện mô hình là câu chuyện tách biệt với cá nhân hóa. Meta dùng các bài viết và bình luận công khai từ tài khoản người trưởng thành, cùng với những tương tác với tính năng AI, để cải thiện các mô hình AI tạo sinh tại những khu vực mà công ty dựa vào cơ sở lợi ích hợp pháp. Người dùng ở Liên minh châu Âu và Anh có thể phản đối việc này qua Trung tâm quyền riêng tư của Meta, và đây không phải một cài đặt phổ quát có sẵn cho mọi tài khoản Instagram.

Người dùng không nên đưa tên, địa chỉ, thông tin tài chính, thông tin y tế hay bất cứ điều gì mà bản thân sẽ không muốn đăng công khai vào một cuộc trò chuyện với Meta AI. Sau một cuộc trò chuyện không muốn AI ghi nhớ, người dùng nên dùng ngay các lệnh dọn dẹp, và nên dùng biểu mẫu phản đối ở những khu vực có sẵn tính năng này.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng