Một thập kỷ đáng báo động về môi trường

Thế Kiên
29/12/2019 08:43
D

Giai đoạn 2010-2019 khép lại bằng việc Từ điển Oxford chọn “climate emergency” - “tình trạng khẩn cấp khí hậu” - là từ của năm 2019, thể hiện mối quan tâm của con người đến biến đổi khí hậu.

Thập kỷ vừa qua là quãng thời gian con người vừa thích nghi với những hệ quả của biến đổi khí hậu, vừa vụng về tìm cách bảo vệ tương lai trước khủng hoảng khí hậu ngày càng tồi tệ hơn.

Theo dữ liệu được Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) công bố đầu tháng 12-2019, thập kỷ 2010 là thập kỷ nóng nhất của Trái đất kể từ khi dữ liệu nhiệt độ bắt đầu được thu thập vào thế kỷ 19. Kể từ những năm 1980, nhiệt độ trung bình của thập kỷ sau luôn cao hơn thập kỷ trước.

WMO cũng nhận thấy rằng 5 năm gần nhất tính từ hiện tại là quãng thời gian nóng nhất từng được ghi nhận. Kể từ đầu năm nay, nhiệt độ toàn cầu đã cao hơn 1,1oC so với thời kỳ tiền công nghiệp, biến 2019 thành năm nóng thứ 3 trong lịch sử.

Mức độ nóng lên như vậy là rất đáng chú ý vì theo Thỏa thuận khí hậu Paris 2015, các quốc gia cam kết giữ nhiệt độ toàn cầu không tăng quá 2oC và nỗ lực giới hạn mức tăng ở mức 1,5oC tính đến năm 2030. Báo cáo của WMO cho thấy nhiều điểm nóng trên thế giới đã tăng quá 2oC.

Điều đáng chú ý của năm nay chính là hiện tượng El Nino ở vùng biển nhiệt đới Thái Bình Dương không hoạt động mạnh mẽ như giai đoạn 2015-2016. Thông thường, những năm nóng nhất thập kỷ sẽ đi kèm với sự hoạt động của El Nino, nhưng năm 2019 thì không. Điều này cho thấy biến đổi khí hậu (do con người gây ra) là yếu tố làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu.

Những con số đáng báo động

WMO ghi nhận khí thải nhà kính do con người tạo ra từ hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch, xây dựng cơ sở hạ tầng, hoạt động nông nghiệp và vận tải hàng hóa là một trong những nguyên nhân chính gây ra hiện tượng nóng lên toàn cầu.

Đại dương, nơi hấp thụ 90% lượng nhiệt từ khí nhà kính, đang nóng lên từng ngày. Năm 2012, diện tích lớp băng ở Bắc Cực đã giảm xuống chỉ còn 3,39 triệu km2 - mức thấp nhất từng được ghi nhận, theo The Washington Post.

Ước tính, mỗi ngày đảo Greenland mất đi 11 tỉ tấn băng tan trôi ra đại dương, tương đương thể tích của 4,4 triệu bể bơi chuẩn Olympic. Bên cạnh đó, nồng độ axit trong các đại dương cũng cao hơn 25% so với 150 năm trước, đe dọa môi trường sống không chỉ của sinh vật biển mà còn của con người.

Băng tan gây ra nước biển dâng. Mực nước biển đã liên tục tăng trong suốt thập kỷ 2010, với tốc độ 3mm/năm theo nghiên cứu công bố năm 2018 trên tập san PNAS của Viện hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ, khiến hàng tỉ người sống ven biển sẽ chịu cảnh ngập lụt hoặc di dời và các quốc gia sẽ tiêu tốn rất nhiều tiền để khắc phục hậu quả.

Thế giới đang quan tâm hơn đến vấn đề rác thải nhựa. Ảnh: HR Magazine

Biến đổi khí hậu - Ô nhiễm nhựa

Các nhà khoa học đã liên kết hiện tượng nóng lên toàn cầu với tần suất xuất hiện ngày càng dày đặc hơn của các hiện tượng thời tiết cực đoan. Trước đây, rất khó để quy kết biến đổi khí hậu là nguyên nhân của các cơn bão.

Các tiến bộ khoa học trong thập kỷ vừa qua đã cho thấy câu trả lời. Chẳng hạn, đã có nghiên cứu chỉ ra rằng lượng mưa trong cơn bão Harvey đổ bộ vào nước Mỹ năm 2017 đã tăng thêm ít nhất 15% do biến đổi khí hậu mà con người gây ra.

Trong khi nhiều nơi ngập lụt, các nơi khác lại gặp hạn hán và cháy rừng. Bang California, Mỹ đã phải hứng chịu cơn hạn hán nghiêm trọng kéo dài 7 năm, từ 27-12-2011 tới ngày 5-3-2019. Tệ hơn, nghiên cứu năm 2014 chỉ ra rằng mức độ nghiêm trọng của hạn hán tại California vào thời điểm đó tệ hơn 20% do biến đổi khí hậu.

Những trận cháy rừng kinh hoàng ở quốc gia phương Tây và trên thế giới vào cuối thập kỷ này cũng đã nâng cao nhận thức về mối liên hệ giữa biến đổi khí hậu và các yếu tố gây cháy rừng như hạn hán và nạn phá rừng.

Trong những năm qua, sự quan tâm của công chúng đối với biến đổi khí hậu đã gia tăng nhanh chóng. Vào năm 2010, có 59% người trưởng thành ở Mỹ tin hiện tượng nóng lên toàn cầu đang diễn ra, dựa trên khảo sát của Đại học Yale. Năm nay, con số này là 67%. Năm 2009, chỉ có 31% người cho rằng biến đổi khí hậu sẽ tác động xấu đến họ, đến nay số người tin vào điều đó đã là 42%.

Ý thức đã nâng cao tuy nhiên vẫn còn đó nhiều bất đồng về bước hành động và chi tiêu bao nhiêu. Chẳng hạn, Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Obama đã tham gia Thỏa thuận khí hậu Paris (COP25) nhằm hạn chế phát thải nhà kính.

Nhưng chưa đầy một năm sau đó, Tổng thống Donald Trump tuyên bố rút khỏi COP25, và thậm chí còn bày tỏ hoài nghi trước nguyên nhân và tác động của biến đổi khí hậu.

Một vấn nạn môi trường không kém phần nghiêm trọng và được nhắc đến liên tục trong thập kỷ vừa qua là ô nhiễm nhựa trên các đại dương. Nhựa mất từ 450-1.000 năm để phân hủy, có nghĩa là mảnh nhựa đầu tiên được tạo ra vẫn còn tồn tại cho tới tận ngày nay.

Và ước tính, mỗi năm có khoảng 300 triệu tấn rác thải nhựa đổ vào các đại dương trên thế giới từ các vùng ven biển. Số nhựa khổng lồ đó đã gây hại nghiêm trọng cho các sinh vật biển và môi trường biển, khiến những bờ biển tràn ngập nhựa, những sinh vật biển mắc kẹt trong nhựa và chết vì ăn phải bao bì, túi nilông, rác thải nhựa.

Ô nhiễm nhựa mang lại một nguy cơ khác chính là hạt vi nhựa (mảnh nhựa hoặc hạt có kích thước dưới 5mm). Các loại hạt này được sử dụng trong rất nhiều loại sản phẩm dùng hằng ngày như sữa rửa mặt, sữa tắm, một số mỹ phẩm (son, mascara, sơn móng tay...), kem đánh răng.

Và vì có kích thước nhỏ, chúng dễ dàng lọt qua hệ thống xử lý nước thải rồi tiến thẳng ra biển, nơi chúng tồn tại dai dẳng hàng trăm năm không bị phân hủy. Nghiên cứu chỉ ra rằng sinh vật biển không thể phân biệt giữa thức ăn và hạt vi nhựa. Chúng ăn vào hoặc hấp thụ hạt vi nhựa qua da, gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

Hành động thiết thực

Nếu có một sự thay đổi tích cực lớn nhất trong thập kỷ qua về vấn đề môi trường, thì đó chính là sự thay đổi nhận thức về các vấn đề môi trường.

Nửa cuối thập kỷ, chúng ta chứng kiến phong trào tẩy chay mạnh mẽ đồ nhựa dùng một lần trên phạm vi thế giới và ngay ở Việt Nam. Người người nhà nhà chuyển từ ống hút nhựa sang ống hút giấy, gạo; dùng túi vải đi chợ thay túi nilông. Ở mức độ lớn hơn, nhiều chính phủ đã ban hành luật cấm dùng đồ nhựa và quy chế tái chế rác thải nhựa.

Ở lĩnh vực năng lượng, liên tiếp các vụ kiện nhắm vào các công ty nhiên liệu hóa thạch, buộc họ phải chịu trách nhiệm về việc làm nóng hành tinh và che đậy bằng chứng. Bên cạnh đó, thế giới chứng kiến cuộc đua sử dụng năng lượng tái tạo, từ sự phổ biến của những tấm pin năng lượng mặt trời, những tuôcbin gió đến những chiếc xe điện đang chạy trên đường với giá thành ngày một dễ chịu hơn.

Các nhà khoa học cũng nhập cuộc tạo ra thịt làm từ thực vật, hay còn gọi là thịt giả (fake meat), nhằm thay thế thịt động vật trong tương lai. Ngoài lý do sức khỏe, ngành chăn nuôi tạo ra thịt động vật cũng tiêu tốn một lượng nước sạch không hề nhỏ và tạo ra hàng tấn khí thải gây hiệu ứng nhà kính.

Các sản phẩm thịt giả như hamburger nhân thịt giả, xúc xích heo giả, thịt gà giả nhận được sự đón nhận nồng nhiệt từ người tiêu dùng Mỹ, không chỉ bởi có lợi cho môi trường mà chúng còn thực sự rất ngon, mùi vị không khác gì thịt thật.


Thập kỷ vừa qua cũng khiến cả thế giới phải chứng kiến những cơn bão nhiệt đới như Sandy (2012), Haiyan (2013), Harvey (2017), Hagibis (2019)... hoành hành, gây thiệt hại trên diện rộng.

Cơn bão Haiyan đổ bộ vào Philippines tháng 11-2013 được nhận định là cơn bão có sức tàn phá mạnh nhất trong 100 năm qua, đã khiến 6.340 người thiệt mạng.

Năm 2017, nước Mỹ hứng chịu 3 cơn bão Harvey, Irma và Maria trong vòng chưa đầy 1 tháng. Puerto Rico thì chìm trong bóng tối gần một năm vì thiệt hại do bão.

Các thanh thiếu niên trên toàn thế giới cũng không nằm ngoài cuộc khi đã bước ra khỏi ghế nhà trường và tuần hành yêu cầu chính phủ hành động chống biến đổi khí hậu.

Một trong những gương mặt tiêu biểu nhất về đấu tranh cho môi trường trong giai đoạn 2010-2019 chắc chắn sẽ là Greta Thunberg, nữ sinh 16 tuổi người Thụy Điển.

Thunberg đã phát động nhiều phong trào biểu tình quy tụ hàng triệu người tham gia nhằm yêu cầu chính phủ các nước hành động chống biến đổi khí hậu, trước khi có bài phát biểu mạnh mẽ trước các nhà lãnh đạo thế giới tại Liên Hiệp Quốc và rồi được tạp chí Time bình chọn là Nhân vật của năm 2019.


Theo Tạp chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Phát hiện đường dây thầu đề trên điện thoại do “hot girl” cầm đầu

Phát hiện đường dây thầu đề trên điện thoại do “hot girl” cầm đầu

PV GAS tổ chức Ngày hội hiến máu “Từ trái tim đến trái tim”

PV GAS tổ chức Ngày hội hiến máu “Từ trái tim đến trái tim”

Nở rộ chiêu trò tuyển CTV thanh toán đơn hàng ảo nhằm chiếm đoạn tài sản

Nở rộ chiêu trò tuyển CTV thanh toán đơn hàng ảo nhằm chiếm đoạn tài sản

Chấn chỉnh vi phạm của lái xe ôm công nghệ

Chấn chỉnh vi phạm của lái xe ôm công nghệ

Những vị trí được hưởng lương cao trong lĩnh vực CNTT

Những vị trí được hưởng lương cao trong lĩnh vực CNTT

Hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ đến 40 triệu đồng khi xây nhà mới

Hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ đến 40 triệu đồng khi xây nhà mới

VEC huỷ bỏ quy định số dư tối thiểu trong tài khoản thu phí tự động không dừng ETC

VEC huỷ bỏ quy định số dư tối thiểu trong tài khoản thu phí tự động không dừng ETC

Hết miễn phí lần đầu dán thẻ tự động ETC từ ngày 6/8

Hết miễn phí lần đầu dán thẻ tự động ETC từ ngày 6/8

Thủ tướng: Không được chủ quan để dịch COVID-19 bùng phát trở lại

Thủ tướng: Không được chủ quan để dịch COVID-19 bùng phát trở lại

Bộ GTVT xử lý triệt để các bất cập của hệ thống thu phí không dừng

Bộ GTVT xử lý triệt để các bất cập của hệ thống thu phí không dừng

Giá dầu về ngưỡng 90 USD/thùng, giá xăng sẽ còn 22.000 đồng/lít?

Giá dầu về ngưỡng 90 USD/thùng, giá xăng sẽ còn 22.000 đồng/lít?

Nghiên cứu bổ sung mục nơi sinh ở hộ chiếu mẫu mới

Nghiên cứu bổ sung mục nơi sinh ở hộ chiếu mẫu mới

Tin mới cập nhật

Sennheiser trình làng MOMENTUM 4 Wireless

Sennheiser trình làng MOMENTUM 4 Wireless

Keysight hỗ trợ GCF kích hoạt chứng nhận các thiết bị 5G theo tiêu chuẩn 3GPP Phiên bản 16

Keysight hỗ trợ GCF kích hoạt chứng nhận các thiết bị 5G theo tiêu chuẩn 3GPP Phiên bản 16

 FLC Faros chưa có người đại diện mới theo quy định, doanh nghiệp khó khăn trong mọi việc

FLC Faros chưa có người đại diện mới theo quy định, doanh nghiệp khó khăn trong mọi việc

Homtruck: Xe tải xuyên lục địa, tiện nghi như ở nhà

Homtruck: Xe tải xuyên lục địa, tiện nghi như ở nhà

Thủ tướng: Còn rất nhiều việc phải làm để chuyển đổi số

Thủ tướng: Còn rất nhiều việc phải làm để chuyển đổi số

Các nhà khoa học của hơn 20 quốc gia trên thế giới về ICISE tham gia hội nghị VCEES-2022

Các nhà khoa học của hơn 20 quốc gia trên thế giới về ICISE tham gia hội nghị VCEES-2022

BLACKPINK phát hành đĩa đơn mới nhất mang tên 'Pink Venom'

BLACKPINK phát hành đĩa đơn mới nhất mang tên 'Pink Venom'

Xiaomi Mijia Glasses Camera: Kính ảo phiên dịch theo thời gian thực

Xiaomi Mijia Glasses Camera: Kính ảo phiên dịch theo thời gian thực

Một số loài sinh vật biển có chứa chất chống ung thư và Alzheimer.

Một số loài sinh vật biển có chứa chất chống ung thư và Alzheimer.

Vì sao nói Matebook D 16 và Matebook 14 là best deal cho mùa tựu trường?

Vì sao nói Matebook D 16 và Matebook 14 là best deal cho mùa tựu trường?

Tăng cường công tác tuyên truyền về lợi ích của chuyển đổi số đến người dân, doanh nghiệp

Tăng cường công tác tuyên truyền về lợi ích của chuyển đổi số đến người dân, doanh nghiệp

Nikon Z30 nhắm tới Vlogger

Nikon Z30 nhắm tới Vlogger

Tin đọc nhiều

Phát hiện đường dây thầu đề trên điện thoại do “hot girl” cầm đầu

Phát hiện đường dây thầu đề trên điện thoại do “hot girl” cầm đầu

PV GAS tổ chức Ngày hội hiến máu “Từ trái tim đến trái tim”

PV GAS tổ chức Ngày hội hiến máu “Từ trái tim đến trái tim”

Nở rộ chiêu trò tuyển CTV thanh toán đơn hàng ảo nhằm chiếm đoạn tài sản

Nở rộ chiêu trò tuyển CTV thanh toán đơn hàng ảo nhằm chiếm đoạn tài sản

Chấn chỉnh vi phạm của lái xe ôm công nghệ

Chấn chỉnh vi phạm của lái xe ôm công nghệ

Những vị trí được hưởng lương cao trong lĩnh vực CNTT

Những vị trí được hưởng lương cao trong lĩnh vực CNTT

Hết miễn phí lần đầu dán thẻ tự động ETC từ ngày 6/8

Hết miễn phí lần đầu dán thẻ tự động ETC từ ngày 6/8

Thủ tướng: Không được chủ quan để dịch COVID-19 bùng phát trở lại

Thủ tướng: Không được chủ quan để dịch COVID-19 bùng phát trở lại

Kim Bảng – Hà Nam: Dân kêu cứu vì hai cơ sở sản xuất lông vũ gây ô nhiễm

Kim Bảng – Hà Nam: Dân kêu cứu vì hai cơ sở sản xuất lông vũ gây ô nhiễm

Xem phim ở website lậu có phải là vi phạm pháp luật ?

Xem phim ở website lậu có phải là vi phạm pháp luật ?

6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON

6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON

Video xem nhiều

Toàn cảnh xác lập kỷ lục Bản đồ Việt Nam được xếp từ nhiều xe ô tô nhất năm 2022

Toàn cảnh xác lập kỷ lục Bản đồ Việt Nam được xếp từ nhiều xe ô tô nhất năm 2022

Giới thiệu chương trình bình chọn “Xe của năm 2022"

Giới thiệu chương trình bình chọn “Xe của năm 2022"

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Công ty điện tử Samsung hôm nay tuyên bố đã đạt được tốc độ 5G nhanh nhất trong ngành

Công ty điện tử Samsung hôm nay tuyên bố đã đạt được tốc độ 5G nhanh nhất trong ngành

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Clip: Những lưu ý khi sử dụng phương tiện công cộng trong đại dịch Covid-19

Clip: Những lưu ý khi sử dụng phương tiện công cộng trong đại dịch Covid-19

Việt Nam thử nghiệm thành công cuộc gọi 5G đầu tiên trên thiết bị Make in Việt nam

Việt Nam thử nghiệm thành công cuộc gọi 5G đầu tiên trên thiết bị Make in Việt nam

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Kỷ niệm 74 năm ngày truyền thống ngành Bưu điện (15/8/1945 - 15/8/2019)

Kỷ niệm 74 năm ngày truyền thống ngành Bưu điện (15/8/1945 - 15/8/2019)

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Bàn về tầm nhìn và các trụ cột của công nghệ thông tin di động 6G
04/03/2022
Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Chống thất thu thuế là thách thức lớn đối với nền kinh tế số
29/04/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019
Tiến sĩ Trần Văn Mạnh (Trung tâm Khuyến nông Quốc gia) đánh giá, việc phát triển sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao nói riêng và sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nói chung là hướng đi đúng, tạo động lực mới cho ngành nông nghiệp Việt Nam.
Kinh nghiệm quá hữu ích. Cần phổ biến ngay cho các cháu nhỏ.
Chúc mừng ngày thành lập ngành Bưu điện Việt Nam
Bài viết rất hay và ý nghĩa về eKGIS và hội thảo CNTT. Cảm ơn tác giả
Tình yêu , cống hiến ,nổ lực đã vượt qua những trở ngại tưởng chừng như không bao giờ qua được. Chúc Mừng Con người Đẹp , chúng tôi luôn tự hào !
Giờ mình mới biết - Chúc mừng chúc mừng con người Đẹp
Một con người dùng cả một cuộc đời cho tình yêu thiên nhiên . Ông đã đóng góp cống hiến cho nghành thực vật học nước nhà bảo tồn phát triển những loài lan quí hiếm . Xin chúc ngài có một sinh nhật ngài ấm áp hạnh phúc bên người thân . Mong xã hội và trên toàn thế giới có nhiều người tâm huyết như ông . Xin chúc cho tình cảm hữu nghị giữa hai đất nước TL & VN luôn bền chặt và thắm thiết . VN luôn yêu quí các bạn !
Con này chắc không bằng con Netgear Orbi RBS40 đâu mình đã dùng thử và đã lắp đặt nhiều nhà , cơ quan, resort , văn phòng , showroom . Con netgear Orbi có app kiểm tra từ xa và loại đối tượng thông qua tắt ip đối tượng đó
Nhu cầu tuyển dụng tăng gấp đột biến 4 lần trong một thời gian ngắn điều đó phản ánh tỉ lệ thất nghiệp trong những tháng đầu năm là 3/4 do ảnh hưởng của đại dịch covid-19 đây là một điều đáng buồn, rồi các cử nhân, kỹ sư sẽ đi đâu về đâu trong giai đoạn bất ổn này. Để cân bằng lại có thể mất một thời gian dài.