Meta chi tới 18 tỷ USD dàn xếp vụ kiện về tác động của Facebook, Instagram với trẻ em

Meta Platforms, công ty mẹ của Facebook và Instagram, vừa đạt thỏa thuận dàn xếp quy mô lớn với phần lớn các bang tại Mỹ, qua đó khép lại nhiều cáo buộc liên quan đến ảnh hưởng của mạng xã hội đối với trẻ em và thanh thiếu niên.

Theo Reuters, tổng giá trị các thỏa thuận có thể lên tới 18 tỷ USD và được thực hiện trong khoảng 10 năm. Đây được xem là một trong những thỏa thuận đáng chú ý nhất từ trước đến nay giữa các bang của Mỹ và một doanh nghiệp công nghệ liên quan đến vấn đề an toàn trẻ em trên môi trường số.

Vụ việc bắt nguồn từ các cáo buộc cho rằng Meta đã thiết kế Facebook và Instagram với những tính năng có khả năng thu hút người trẻ sử dụng trong thời gian dài, đồng thời chưa cung cấp đầy đủ thông tin về những rủi ro mà các nền tảng này có thể gây ra. Các bang cũng cáo buộc Meta thu thập và sử dụng dữ liệu cá nhân của trẻ dưới 13 tuổi khi chưa có sự đồng ý phù hợp của phụ huynh.

Giới hạn trẻ dưới 18 tuổi dùng Facebook, Instagram

Meta chi tới 18 tỷ USD dàn xếp vụ kiện về tác động của Facebook, Instagram với trẻ em

Thỏa thuận không chỉ liên quan đến khoản tiền Meta phải chi trả mà còn yêu cầu tập đoàn này thay đổi cách Facebook và Instagram hoạt động đối với người dùng dưới 18 tuổi tại Mỹ.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là giới hạn thời gian sử dụng mặc định ở mức 2 giờ mỗi ngày, tính tổng thời gian trên cả Facebook và Instagram. Người dùng trẻ tuổi muốn tắt giới hạn này cần có sự cho phép của phụ huynh.

Các tài khoản thanh thiếu niên cũng sẽ nhận cảnh báo khi tổng thời gian sử dụng đạt 60 phút và 90 phút. Nếu sử dụng liên tục, hệ thống có thể đưa ra lời nhắc sau mỗi 15 phút nhằm khuyến khích người dùng chủ động kiểm soát thời gian trên mạng xã hội.

Meta còn phải triển khai chế độ ban đêm, mặc định ngăn người dưới 18 tuổi truy cập Facebook và Instagram từ 0 giờ đến 6 giờ sáng. Trong thời gian học tập, từ 8 giờ đến 15 giờ, thông báo từ các nền tảng này sẽ được tắt theo mặc định.

Ngoài ra, số lượt thích và phản ứng trên bài đăng sẽ được ẩn đối với tài khoản thanh thiếu niên. Một số bộ lọc liên quan đến phẫu thuật thẩm mỹ hoặc thay đổi ngoại hình quá mức cũng bị hạn chế. Meta đồng thời cam kết tăng cường công nghệ xác định độ tuổi nhằm phát hiện tài khoản có thể thuộc về trẻ dưới 13 tuổi hoặc người dùng khai báo tuổi không chính xác.

Các biện pháp này cho thấy trọng tâm của thỏa thuận không chỉ nằm ở khoản bồi thường mà còn tác động trực tiếp đến cách các thuật toán và tính năng tương tác của mạng xã hội tiếp cận người dùng trẻ tuổi.

Khoản 18 tỷ USD có điều kiện

Con số 18 tỷ USD được công bố là mức tối đa Meta có thể phải chi trả và không phải toàn bộ số tiền đều được thanh toán ngay.

Theo các tài liệu về thỏa thuận, khoảng 16,7 tỷ USD liên quan đến việc giải quyết các yêu cầu từ hàng chục bang, thủ đô Washington D.C. và một số vùng lãnh thổ của Mỹ. Ngoài ra còn có những khoản dàn xếp khác, trong đó có các khiếu nại liên quan đến quyền riêng tư và vụ bê bối dữ liệu Cambridge Analytica.

Đáng chú ý, khoảng 70% tổng số tiền, tương đương khoảng 12,7 tỷ USD, dự kiến được Meta chi trả trong vòng 10 năm. Khoảng 30% còn lại, tương đương khoảng 5,3 tỷ USD, gắn với những điều kiện liên quan đến các nền tảng mạng xã hội lớn khác.

Theo đó, khoản tiền này chỉ được kích hoạt nếu YouTube và TikTok chấp nhận triển khai những biện pháp tương tự, gồm giới hạn thời gian sử dụng hàng ngày, hạn chế truy cập ban đêm và tăng cường xác minh độ tuổi, đồng thời tham gia cơ chế tài chính tương ứng.

Meta cho rằng trẻ em và thanh thiếu niên sử dụng nhiều nền tảng khác nhau nên các biện pháp bảo vệ sẽ khó đạt hiệu quả nếu chỉ áp dụng đối với Facebook và Instagram. Tập đoàn này vì vậy kêu gọi TikTok và YouTube áp dụng một khuôn khổ chung về bảo vệ người dùng trẻ tuổi.

Dù chấp nhận thỏa thuận, Meta không thừa nhận các cáo buộc sai phạm. Việc dàn xếp giúp công ty tránh tiếp tục một quá trình xét xử kéo dài, trong bối cảnh một số bang từng đưa ra yêu cầu bồi thường và xử phạt với quy mô rất lớn.

Thỏa thuận giữa Meta và các bang của Mỹ có thể tạo thêm sức ép đối với toàn ngành công nghệ trong việc thiết kế mạng xã hội dành cho trẻ em. Những công cụ vốn được sử dụng để tăng tương tác như thông báo liên tục, lượt thích, bộ lọc hình ảnh hay cơ chế giữ chân người dùng đang ngày càng trở thành đối tượng được các cơ quan quản lý xem xét dưới góc độ an toàn số.

Trong bối cảnh nhiều quốc gia tăng cường kiểm soát độ tuổi sử dụng mạng xã hội, vụ việc của Meta cũng đặt ra câu hỏi rộng hơn về trách nhiệm của các nền tảng công nghệ trong việc cân bằng giữa tăng trưởng tương tác, khai thác dữ liệu và bảo vệ người dùng chưa thành niên.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng