Hà Nội giảm tỷ lệ học sinh vào lớp 10 THPT công lập, lo ngại số thí sinh dự thi tăng vọt

Năm học 2025-2026, Hà Nội công bố kế hoạch tuyển sinh lớp 10 với tỷ lệ học sinh được vào các trường THPT công lập, trung tâm GDNN-GDTX và cơ sở giáo dục nghề nghiệp chỉ khoảng 60%.

Cụ thể, trong tổng số khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, chỉ khoảng 88.000 em được tuyển vào các cơ sở công lập. Phần còn lại, khoảng 59.000 em sẽ học tại các trường tư thục hoặc cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Tỷ lệ này thấp hơn so với các năm trước. Năm học trước, tỷ lệ trúng tuyển vào THPT công lập đạt khoảng 64%, còn những năm trước đó dao động từ 61–63%.

Sự sụt giảm diễn ra trong bối cảnh số học sinh tốt nghiệp THCS năm nay tăng mạnh, thêm khoảng 20.000 em so với năm ngoái. Trong khi đó, thành phố chỉ bổ sung hai trường THPT công lập mới gồm THPT Việt Hùng (Đông Anh) và một trường tại ô đất A11, khu đô thị mới Cầu Giấy. Chỉ tiêu 88.000 học sinh là tổng số dành cho cả THPT công lập, trung tâm GDNN-GDTX và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, do đó số chỗ thực tế tại các trường THPT công lập còn thấp hơn.

Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội dự kiến diễn ra vào ngày 30 và 31/5/2026

Hiện Hà Nội có 247 trường THPT, trong đó có 4 trường chuyên, 119 trường công lập không chuyên cùng một số trường tự chủ hoặc hiệp quản. Tuy nhiên, tình trạng thiếu trường công lập vẫn diễn ra ở nhiều khu vực, đặc biệt tại nội đô và những địa bàn có tốc độ gia tăng dân số nhanh.

Nhiều phường đông dân như Định Công, Đông Ngạc, Kiến Hưng, Ngọc Hà, Phương Liệt, Tương Mai, Vĩnh Tuy… vẫn chưa có trường THPT công lập. Việc thiếu chỗ học khiến kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội ngày càng căng thẳng, áp lực thậm chí được nhiều phụ huynh đánh giá còn cao hơn kỳ thi đại học. Không ít học sinh đã bắt đầu học thêm và luyện thi từ những năm đầu cấp THCS với mục tiêu vào trường công lập.

Một điểm mới đáng chú ý trong tuyển sinh năm nay là Hà Nội bỏ điều kiện hộ khẩu thường trú, thay bằng yêu cầu chỉ cần có đăng ký tạm trú để được dự tuyển vào trường công lập. Quy định này được nhiều phụ huynh hoan nghênh, đặc biệt là các gia đình lao động nhập cư đang sinh sống và làm việc tại thành phố.

Tuy nhiên, sự thay đổi này cũng làm dấy lên những lo ngại về khả năng gia tăng số lượng thí sinh dự thi. Theo ý kiến của một hiệu trưởng trường THCS tại Hà Nội, trước đây yêu cầu hộ khẩu thường trú phần nào giới hạn số lượng thí sinh ngoại tỉnh tham gia kỳ thi. Khi điều kiện được nới lỏng sang hình thức tạm trú, không chỉ học sinh đang sinh sống tại Hà Nội mà cả các em từ địa phương lân cận cũng có thể đăng ký dự thi nếu đáp ứng điều kiện tạm trú.

Trong bối cảnh số lượng trường công lập còn hạn chế, sự gia tăng thí sinh có thể khiến mức độ cạnh tranh trở nên gay gắt hơn, kéo theo điểm chuẩn tăng và kỳ thi lớp 10 tiếp tục trở thành một “cửa ải” khó khăn đối với học sinh.

Các thí sinh tại Hà Nội cần chuẩn bị thật tốt cho kỳ thi tuyển sinh lớp 10 sắp diễn ra vào tháng 5

Theo kế hoạch, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội sẽ diễn ra trong hai ngày 30 và 31/5 với ba môn thi gồm Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ. Thí sinh được đăng ký ba nguyện vọng vào các trường THPT công lập. Nếu không trúng tuyển nguyện vọng 1, các em có thể được xét nguyện vọng 2 khi điểm thi cao hơn điểm chuẩn của trường ít nhất 0,5 điểm và xét nguyện vọng 3 khi điểm cao hơn ít nhất 1 điểm.

Nhiều ý kiến cho rằng thành phố cần tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất và mở rộng hệ thống trường công lập nhằm đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng tăng. Việc nới lỏng điều kiện dự tuyển được xem là bước tiến hướng tới bình đẳng trong tiếp cận giáo dục, tuy nhiên nếu nguồn cung chỗ học không được mở rộng tương ứng, áp lực của kỳ thi lớp 10 tại Hà Nội có thể còn tiếp tục gia tăng trong những năm tới.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng