Việt Nam 'mở khóa' phổ tần: Ưu tiên 'sóng vàng' cho phát triển kinh tế, xã hội

Mục tiêu cốt lõi của việc quy hoạch lần này là xây dựng mạng thông tin vô tuyến điện hiện đại, ổn định, đáp ứng tốt nhất các nhu cầu phát triển kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, góp phần thực hiện sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế. Quy hoạch sẽ có hiệu lực từ ngày 20 tháng 11 năm 2025, thay thế toàn bộ các văn bản cũ trước đó.

Quy hoạch phổ tần số thể hiện rõ sự ưu tiên cho mục đích phát triển kinh tế, xã hội. Cụ thể, các băng tần được sử dụng phổ cập trên toàn cầu sẽ được ưu tiên dành cho các mục đích kinh tế - xã hội trong thời bình. Đây là bước đi quan trọng, cho phép Việt Nam nhanh chóng triển khai các công nghệ tiên tiến như mạng di động thế hệ mới, Internet vạn vật (IoT), giúp nâng cao chất lượng dịch vụ viễn thông cho người dân.

Bên cạnh mục tiêu kinh tế, Chính phủ cũng ưu tiên phân bổ tần số vô tuyến điện cho mục đích quốc phòng, an ninh, thúc đẩy ứng dụng các công nghệ vô tuyến điện sử dụng hiệu quả phổ tần, phù hợp với xu hướng phát triển chung của thế giới. Bộ Quốc phòng và Bộ Công an có trách nhiệm quy định việc quản lý, sử dụng các tần số được phân bổ, bảo đảm việc sử dụng hiệu quả, tiết kiệm, đúng mục đích.

Chính phủ đặt mục tiêu phát triển mạng thông tin vô tuyến điện theo hướng hiện đại, đồng bộ và ổn định lâu dài. Điều này phù hợp tuyệt đối với xu hướng chung của thế giới, đồng thời đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng tăng, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế.

Quy hoạch mới được xây dựng trên cơ sở cập nhật toàn diện các cam kết quốc tế sau Hội nghị Thông tin vô tuyến thế giới (WRC-23) năm 2023. Theo đó, 65 băng tần được điều chỉnh, 23 chú thích mới được bổ sung, 77 chú thích được sửa đổi và 1 chú thích bị bãi bỏ. Những thay đổi này bảo đảm sự tương thích với hệ thống phân bổ tần số quốc tế, đồng thời “mở đường” cho các ngành công nghệ viễn thông. Các băng tần 'sóng vàng' chiến lược gồm:

Băng tần 600 MHz - Phủ sóng vùng sâu vùng xa: Băng tần 600 MHz được bổ sung cho hệ thống IMT (International Mobile Telecommunications) với đặc điểm phủ sóng xa, phù hợp cho mở rộng vùng phủ 5G, 6G toàn quốc, đặc biệt là vùng sâu vùng xa. Đây là xu hướng phát triển của nhiều quốc gia sau kết quả WRC-23.​

Băng tần 3400-3560 MHz - Chuyển đổi từ vệ tinh sang 5G: Băng tần 3400-3560 MHz trước đây dành cho vệ tinh Vinasat nay được chuyển hướng cho di động băng rộng (IMT). Đây là xu thế các nước châu Âu và châu Á đã áp dụng, tạo thêm nguồn tần số quý giá cho doanh nghiệp viễn thông phát triển 5G.​

Băng tần 6425-7125 MHz – “Băng tần vàng” cho 6G: Băng tần 6425-7125 MHz có dung lượng rất lớn, được coi là “Băng tần vàng” cho 6G trong tương lai. Việc quy hoạch sớm cho IMT sẽ tạo dư địa để Việt Nam không bị chậm nhịp trong cuộc cách mạng 6G, theo Cục Tần số Vô tuyến điện.​

Băng tần 5925-6425 MHz - Wi-Fi thế hệ mới: Băng tần 5925-6425 MHz được dành cho Wi-Fi 6E và Wi-Fi 7. Đây là xu thế toàn cầu khi nhiều nước đã mở băng tần này cho Wi-Fi tốc độ siêu cao, giúp người dân, doanh nghiệp Việt Nam được hưởng hạ tầng Wi-Fi thế hệ mới.​

Băng tần 700/800/900 MHz - Linh hoạt hơn: Thay vì "quy định cứng" toàn bộ băng tần cho thông tin di động IMT công cộng như trước, quy hoạch mới mở ra khả năng chia sẻ và kết hợp giữa hệ thống thông tin di động và các hệ thống thông tin vô tuyến khác

Vệ tinh phi địa tĩnh (LEO/NGSO) lần đầu tiên được bổ sung quy định trong quy hoạch chính thức. Quy hoạch tạo tiền đề cho hạ tầng viễn thông hiện đại dựa trên công nghệ vệ tinh quỹ đạo tầm thấp, đặc biệt quan trọng khi Việt Nam đã cho thí điểm các hệ thống như Starlink. Quy hoạch cũng dành băng Ka cho vệ tinh địa tĩnh (Vinasat mới), mở rộng dung lượng phục vụ thông tin vệ tinh, phù hợp với chiến lược phát triển công nghệ vũ trụ đến năm 2030.

Quy hoạch mới mang đến nhiều thuận lợi cho các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân dễ dàng định hướng hoạt động nghiên cứu, phát triển, sản xuất, nhập khẩu, lắp đặt và khai thác thiết bị vô tuyến điện trên lãnh thổ Việt Nam. Bộ Khoa học và Công nghệ đóng vai trò chủ trì, phê duyệt các quy hoạch chi tiết về băng tần, phân kênh và quy định sử dụng cụ thể, bảo đảm tính thống nhất trong quản lý. Quy hoạch mới tạo khuôn khổ pháp lý rõ ràng và ổn định hơn để doanh nghiệp viễn thông đầu tư vào hạ tầng, nghiên cứu phát triển và cung cấp các dịch vụ mới. Việc bổ sung các băng tần như 3400-3560 MHz và 6425-7125 MHz thúc đẩy đầu tư triển khai 5G/6G và các ứng dụng mới, đặc biệt là mạng 5G dùng riêng (private 5G). Các doanh nghiệp viễn thông trong nước sẽ có thêm nhiều băng tần chiến lược để triển khai dịch vụ 5G và chuẩn bị cho 6G. Trong năm 2024, ba nhà mạng lớn (Viettel, VNPT, MobiFone) đã trúng đấu giá băng tần tầm trung: Viettel trúng băng tần B1 (2500-2600 MHz), VNPT trúng C2 (3700-3800 MHz), và MobiFone trúng C3 (3800-3900 MHz).

Quy hoạch mới áp dụng với tất cả cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia quản lý, sử dụng tần số vô tuyến điện. Phạm vi áp dụng còn bao gồm các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hay nhập khẩu thiết bị vô tuyến điện sử dụng tại Việt Nam.

Các tổ chức, cá nhân dùng tần số vô tuyến điện phải sử dụng đúng mục đích, đúng nghiệp vụ, tuân thủ các điều kiện sử dụng quy định cho từng băng tần.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng