Khai mạc Hội nghị Thành phố Thông minh Việt Nam - châu Á 2025

Sự kiện quy tụ hơn 1.500 lượt đại biểu là Lãnh đạo cấp cao từ các Bộ ngành Trung ương, Lãnh đạo của 14 tỉnh, thành phố trên cả nước, cùng các đoàn đại biểu quốc tế đến từ 11 nền kinh tế (bao gồm Mỹ, Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore...).

Hội nghị đánh dấu bước chuyển mình lịch sử của Smart City Việt Nam: Chấm dứt giai đoạn thí điểm rời rạc để bước vào giai đoạn "Thực thi, Chuẩn hóa và Hiệu quả" dưới tác động của Nghị định 269/2025/NĐ-CP và làn sóng công nghệ AI.

Các đại biểu tham dự hội nghị.

Năm 2025 được giới chuyên gia nhận định là "năm bản lề" mang tính quyết định đối với lộ trình phát triển đô thị thông minh tại Việt Nam. Sau gần một thập kỷ triển khai Đề án 950 (2018-2025), bên cạnh những thành tựu bước đầu, thực tiễn cũng bộc lộ những hạn chế về sự thiếu đồng bộ dữ liệu, đầu tư dàn trải và hiệu quả chưa tương xứng với nguồn lực. Các đô thị Việt Nam đã đi qua giai đoạn "phong trào". Chúng ta đang bước vào giai đoạn "Thực chất": Công nghệ không để trình diễn, mà để giải quyết trực diện các "nỗi đau" của đô thị như: Ùn tắc, ngập lụt, thủ tục hành chính và tiết kiệm năng lượng. AI (Trí tuệ nhân tạo) đã bắt đầu đi vào từng ngõ ngách cuộc sống, từ dịch vụ công đến an ninh trật tự.

Ông Hoàng Hữu Hạnh – Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) khẳng định: “Đô thị thông minh thành công không bắt đầu từ công nghệ, mà bắt đầu từ thể chế, dữ liệu và con người. Nghị quyết 57 đã mở đường, và bây giờ Nghị định 269/2025/NĐ-CP chính là khung pháp lý để chúng ta phá bỏ tình trạng 'cát cứ số'. Đã đến lúc các địa phương phải rà soát lại toàn bộ đề án Smart City, chuyển từ việc đầu tư theo phong trào sang tập trung giải quyết các bài toán bức xúc nhất của đô thị theo quy chuẩn dữ liệu quốc gia.”

Đồng quan điểm này, TS. Trần Ngọc Linh – Cục Phát triển Đô thị (Bộ Xây dựng) đưa ra cảnh báo về việc tách rời công nghệ khỏi quy hoạch gốc: “Đô thị thông minh không phải là một ‘đề án công nghệ’ độc lập đi bên cạnh quy hoạch đô thị. Nó chính là phương thức phát triển đô thị hiện đại. Năm 2025, 37 địa phương đã có đề án, nhưng số lượng không quan trọng bằng chất lượng. Chúng ta cần tránh chạy theo các mô hình thiếu bền vững, mà phải dùng công nghệ để giải quyết trực diện những điểm nghẽn lớn nhất của đô thị

Chủ đề thu hút sự quan tâm đặc biệt và tranh luận sôi nổi nhất tại Hội nghị là phương thức quản trị đô thị trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp (tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng). Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để chính quyền thành phố giám sát hiệu quả, nắm bắt kịp thời đời sống cơ sở mà không quá tải bởi các tầng nấc hành chính.

TS. Nguyễn Nhật Quang – Viện trưởng Viện KHCN VINASA đã giới thiệu mô hình “Bản sao số liên hợp” (Federated Digital Twin) – công cụ quản trị cho phép dữ liệu được tạo lập, cập nhật tại cấp xã, phường nhưng liên thông theo thời gian thực lên cấp tỉnh, thành phố, giúp chính quyền “gần dân, sát dân” hơn.

Ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch VINASA.

Cùng quan điểm, Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, Cục trưởng Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06 – Bộ Công an) khẳng định vai trò then chốt của dữ liệu dân cư trong quản trị đô thị, coi lực lượng công an cơ sở là “cảm biến sống” để xây dựng cơ sở dữ liệu “đúng – đủ – sạch – sống” cho Smart City.

Theo ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch VINASA, Smart City Việt Nam đang chuyển dịch từ mô hình “Đô thị kết nối” sang “Đô thị có nhận thức”, trong đó AI đóng vai trò như một “hệ điều hành” giúp đô thị tự học, tự thích ứng và ra quyết định chủ động, hướng tới mục tiêu sử dụng hiệu quả 90% dữ liệu đô thị.

Tại Hội nghị, nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Viettel, VNPT, FPT, Mobifone đã trình bày các giải pháp AI, Cloud, GEO AI và hạ tầng GPU “Make in Vietnam”, tập trung giải quyết trực tiếp các vấn đề về giao thông, môi trường, quản lý tài nguyên và vận hành đô thị thông minh.

Không dừng lại ở các thảo luận vĩ mô, Hội nghị năm nay vinh danh và trình diễn những giải pháp đã giải quyết thành công các "điểm nghẽn" kinh niên của đô thị thông qua chuỗi 05 hội thảo chuyên đề.

Hà Nội đã đột phá với "Nhân sự AI" giải quyết Điểm nghẽn Thủ tục hành chính. Mô hình Tổng đài AI và Trợ lý ảo sử dụng Gen AI hỗ trợ thủ tục hành chính hoạt động 24/7, giúp giảm tải tới 30-40% khối lượng công việc giải đáp lặp lại cho cán bộ. Hà Nội đã chứng minh AI có thể trở thành cầu nối nhân văn, minh bạch, xóa bỏ rào cản "giờ hành chính" giữa chính quyền và người dân.của Hà Nội được đánh giá là điểm sáng nhất về ứng dụng AI phục vụ dân sinh.

Quang cảnh hội nghị.

Tuy nhiên, cũng như các siêu đô thị khác Hà Nội xác định còn 05 điểm nghẽn lớn cần trọng tâm giải quyết trong năm 2026 bao gồm: ùn tắc giao thông, ngập úng, vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm và trật tự đô thị. Hà Nội đã kêu gọi đóng góp các giải pháp sáng tao khoa học công nghệ để giải quyết những điểm nghẽn này. Ngay trong tuần tới, Hà Nội cũng sẽ công bố 200 nhiệm vụ thực hiện cụ thể.

Điểm nhấn của Hội nghị năm nay là sự tham gia sâu rộng của các tổ chức quốc tế. Tại phiên toàn thể, Bà Hong Sin Kwek – Chủ tịch ACXOA (Hiệp hội Lãnh đạo Công nghệ ASEAN) đã chính thức công bố Sáng kiến “ONE ASEAN - 100 Digital Livable Cities” (Mạng lưới 100 Đô thị Đáng sống Số ASEAN).

ACXOA đặt mục tiêu trong 5 năm tới sẽ kết nối 100 thành phố tiêu biểu, nơi công nghệ được sử dụng để tạo ra sự thịnh vượng bao trùm (Inclusive Prosperity). Các đô thị Việt Nam như Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM, với tốc độ chuyển đổi số ấn tượng, sẽ là những mắt xích (Hub) quan trọng nhất của mạng lưới này để thu hút nguồn vốn xanh và chia sẻ dữ liệu cấp khu vực.

Sáng kiến này mở ra cơ hội to lớn để các giải pháp Smart City "Make in Vietnam" không chỉ phục vụ trong nước mà còn xuất khẩu sang thị trường ASEAN đầy tiềm năng.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng