Bộ Xây dựng công bố khung kiến trúc số phiên bản 4.0, đặt mục tiêu chuyển đổi số toàn diện đến 2030

Quyết định số 305/QĐ-BXD ngày 03/3/2026 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng chính thức ban hành Khung kiến trúc số Bộ Xây dựng phiên bản 4.0. Quyết định số 305/QĐ-BXD thay thế Quyết định số 2097/QĐ-BGTVT ngày 06/11/2020 về Kiến trúc Chính phủ điện tử Bộ Giao thông vận tải phiên bản 2.0 và Quyết định số 35/QĐ-BXD ngày 15/01/2024 về Kiến trúc Chính phủ điện tử Bộ Xây dựng phiên bản 3.0.

Trụ sở của Bộ Xây dựng tại số 80 Trần Hưng Đạo, TP. Hà Nội

Khung kiến trúc số mới tuân thủ Quyết định số 292/QĐ-BKHCN ngày 25/3/2025 của Bộ Khoa học và Công nghệ về Khung kiến trúc Chính phủ số Việt Nam phiên bản 4.0.

Mục tiêu chuyển đổi số toàn diện đến 2030

Bộ Xây dựng đặt ra tầm nhìn hoàn thành chuyển đổi số toàn diện trong tất cả các lĩnh vực quản lý đến năm 2030. Công tác quản lý, hoạt động hành chính nhà nước, cung cấp dịch vụ công được thực hiện hoàn toàn trên môi trường số. Bộ làm chủ và ứng dụng hiệu quả các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, dữ liệu lớn.

Chiến lược chuyển đổi số của Bộ Xây dựng giai đoạn 2025-2030 được phê duyệt tại Quyết định số 1644/QĐ-BXD ngày 30/09/2025 đưa ra các mục tiêu cụ thể đến năm 2030. Trong đó, 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Tương tự, 100% hồ sơ trực tuyến của các dịch vụ công trực tuyến được thực hiện toàn trình.

Toàn bộ người dân và doanh nghiệp sử dụng dịch vụ công trực tuyến được định danh và xác thực thông suốt thông qua định danh điện tử VNeID. Bộ cam kết 100% kết quả giải quyết thủ tục hành chính được cấp kết quả điện tử và 100% người dân, doanh nghiệp hài lòng trong giải quyết thủ tục hành chính.

Tổng quan kiến trúc dữ liệu trong Kiến trúc CPS của Bộ Xây dựng

Khung kiến trúc số phiên bản 4.0 được tổ chức thành bảy lớp chính. Lớp nghiệp vụ bao gồm 10 nhóm nghiệp vụ chính từ dịch vụ công, hành chính văn phòng, tổ chức cán bộ, kế hoạch tài chính, khoa học công nghệ, hợp tác quốc tế đến quản lý ngành xây dựng, quản lý ngành giao thông vận tải, giám sát kiểm tra chuyên ngành và thông tin dữ liệu chuyên ngành.

Lớp dữ liệu tổ chức các cơ sở dữ liệu và kho dùng chung toàn ngành. Trong đó có cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, cơ sở dữ liệu năng lực hành nghề của cá nhân và tổ chức, cơ sở dữ liệu kết cấu hạ tầng, cơ sở dữ liệu phát triển đô thị, cơ sở dữ liệu phương tiện, cơ sở dữ liệu người điều khiển phương tiện và cơ sở dữ liệu không gian địa lý.

Bên cạnh đó, hệ thống còn có kho lưu trữ điện tử bao gồm kho dữ liệu điện tử hành chính công, kho lưu trữ hồ sơ tài liệu điện tử và kho lưu trữ tư liệu tài nguyên số. Kho lưu trữ dữ liệu tổng hợp gồm kho dữ liệu mở, kho dữ liệu phân tích thống kê, kho lưu trữ dữ liệu lớn và kho tri thức tổng hợp bằng công nghệ AI.

Các thành phần kiến trúc ứng dụng triển khai tại địa phương và các đơn vị sự nghiệp

Lớp ứng dụng trong Khung kiến trúc số phiên bản 4.0 được phân thành ba nhóm. Nhóm thứ nhất là hệ thống phục vụ quản lý hành chính nội bộ tại Bộ Xây dựng, khai thác các nền tảng số dùng chung của Chính phủ và phục vụ hoạt động hành chính văn phòng.

Nhóm thứ hai là hệ thống phục vụ quản lý nhà nước các lĩnh vực chuyên ngành của Bộ Xây dựng. Nhóm này bao gồm các lĩnh vực từ quy hoạch kiến trúc, hoạt động xây dựng, giám định nhà nước về chất lượng công trình, nhà ở và thị trường bất động sản, phát triển đô thị, kết cấu hạ tầng xây dựng, vật liệu xây dựng đến các lĩnh vực giao thông đường bộ, đường sắt, hàng không, hàng hải, đường thủy và đăng kiểm.

Nhóm thứ ba là hệ thống đầu tư tại địa phương và đơn vị sự nghiệp, phục vụ quản lý nhà nước của Sở Xây dựng, quản lý vận hành hạ tầng kỹ thuật đô thị và quản lý vận hành giao thông các loại hình.

Bốn nhóm nền tảng số dùng chung

Lớp nền tảng số dùng chung là tập hợp các thành phần hạ tầng phần mềm, dịch vụ kỹ thuật số nền tảng do Bộ Xây dựng xây dựng và triển khai để dùng chung cho các hệ thống thông tin trong toàn Bộ. Lớp này bao gồm bốn nhóm nền tảng chính.

Mô hình kiến trúc nền tảng số dùng chung

Nền tảng dịch vụ tích hợp, chia sẻ dùng chung Bộ Xây dựng (LGSP) cung cấp dịch vụ quản lý định danh và xác thực tập trung, dịch vụ chia sẻ dữ liệu dùng chung, dịch vụ kết nối liên thông chia sẻ dữ liệu của các ứng dụng và dịch vụ kết nối liên thông dữ liệu với các hệ thống quốc gia và bộ ngành khác.

Nền tảng hỗ trợ vận hành hạ tầng kỹ thuật số bao gồm nền tảng dịch vụ giám sát vận hành an ninh mạng (SOC) và nền tảng dịch vụ giám sát vận hành trung tâm dữ liệu. Nền tảng hỗ trợ phát triển hệ thống giao thông thông minh có nền tảng quản lý hệ thống giao thông thông minh, nền tảng hải đồ điện tử bản đồ giao thông số Việt Nam, nền tảng giám sát hành trình phương tiện, nền tảng thu phí giao thông điện tử không dừng và nền tảng tự động nhận dạng tàu thuyền dựa trên công nghệ AIS.

Nền tảng hỗ trợ phát triển các đô thị thông minh tại Việt Nam gồm nền tảng bản đồ số GIS (Map4D) và bản sao số Digital Twin phục vụ phát triển đô thị thông minh, nền tảng ứng dụng công nghệ BIM trong quản lý hoạt động xây dựng và nền tảng quản lý thông tin giao dịch bất động sản.

Lớp hạ tầng số là nền tảng vật lý và ảo hóa bảo đảm triển khai vận hành ổn định an toàn và liên tục toàn bộ hệ thống thông tin. Thành phần này bao gồm hạ tầng tại trung tâm dữ liệu quốc gia, trung tâm dữ liệu chuyên ngành do Bộ Xây dựng quản lý, dịch vụ hạ tầng đám mây, mạng truyền số liệu chuyên dùng, mạng nội bộ và kết nối Internet cùng máy trạm và thiết bị chuyên dùng.

Lớp an toàn thông tin là lớp kiến trúc xuyên suốt bảo đảm tính bí mật, toàn vẹn và sẵn sàng cho toàn bộ hệ thống thông tin, dữ liệu và hạ tầng số. Lớp này bao gồm hai nhóm giải pháp chính là giải pháp chính sách và giải pháp kỹ thuật.

Nhóm giải pháp chính sách thiết lập chính sách an toàn thông tin (ATTT), tổ chức đảm bảo ATTT, bảo đảm nguồn nhân lực, quản lý thiết kế xây dựng hệ thống và quản lý vận hành hệ thống. Nhóm giải pháp kỹ thuật bảo đảm an toàn mạng, bảo đảm an toàn máy chủ, bảo đảm an toàn ứng dụng và bảo đảm an toàn dữ liệu.

Lộ trình triển khai Khung kiến trúc số phiên bản 4.0 của Bộ Xây dựng 2026-2030

Quyết định liệt kê danh mục và lộ trình triển khai các nhiệm vụ ưu tiên giai đoạn 2026-2030. Các nhiệm vụ được chia thành bảy nhóm lớn gồm thể chế số, hạ tầng số, nhân lực số, dữ liệu số, cơ sở dữ liệu, nền tảng ứng dụng số và an toàn thông tin an ninh mạng.

Trong nhóm hạ tầng số, Bộ ưu tiên tái cấu trúc tối ưu hạ tầng công nghệ thông tin trong năm 2026. Đầu tư nâng cấp Trung tâm dữ liệu của Bộ đạt tiêu chuẩn có khả năng dự phòng cao trong giai đoạn 2026-2030. Vận hành Trung tâm Điều hành Thông minh (IOC) tập trung trong giai đoạn 2026-2027.

Về dữ liệu số, Bộ xây dựng Kiến trúc dữ liệu ngành Xây dựng, Khung quản trị và quản lý dữ liệu cùng Từ điển dữ liệu ngành Xây dựng trong năm 2026. Xây dựng Cổng dữ liệu Bộ Xây dựng trong năm 2027. Hình thành và phát triển Kho dữ liệu dùng chung Bộ Xây dựng trong giai đoạn 2026-2027.

Các đơn vị chức năng chủ trì triển khai các cơ sở dữ liệu chuyên ngành trong giai đoạn 2026-2030. Trung tâm công nghệ thông tin (CNTT) chủ trì nâng cấp đầu tư Nền tảng tích hợp chia sẻ dữ liệu Bộ Xây dựng (LGSP Bộ Xây dựng) trong năm 2026.

Trung tâm CNTT đảm nhận vai trò duy trì cập nhật Khung kiến trúc số Bộ Xây dựng, tổ chức tuyên truyền hướng dẫn triển khai. Đơn vị này cập nhật các chương trình kế hoạch về ứng dụng công nghệ thông tin chuyển đổi số phát triển Chính phủ điện tử Chính phủ số trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Các đơn vị thuộc trực thuộc Bộ tuân thủ các nội dung về ứng dụng CNTT phục vụ xây dựng chính phủ điện tử chính phủ số. Các đơn vị triển khai các ứng dụng CNTT chuyển đổi số trong phạm vi chức năng nhiệm vụ bảo đảm tuân thủ Kiến trúc CPS của Bộ Xây dựng.

Vụ Kế hoạch Tài chính tổng hợp thẩm định nhu cầu về kinh phí phục vụ triển khai các hạng mục chuyển đổi số, báo cáo Lãnh đạo Bộ đề nghị Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và đầu tư cấp kinh phí. Vụ Hợp tác quốc tế lồng ghép các nhiệm vụ liên quan đến chuyển đổi số kỹ năng số từ các nguồn viện trợ và công tác hợp tác quốc tế.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng