Vinhomes có mua bán vàng trái phép khi triển khai đổi vàng mua nhà?

Vinhomes có “mua bán vàng” bất hợp pháp và giá trị khoản tiền hoàn trả sau 5 năm tính theo mức giá vàng thời điểm nào?

Thị trường tranh luận về mô hình “vàng đổi nhà”

Ngay sau khi Vinhomes công bố chương trình hỗ trợ khách hàng quy đổi vàng nhàn rỗi thành tiền để mua bất động sản, thị trường lập tức xuất hiện nhiều tranh luận trái chiều.

Điểm gây chú ý nằm ở cam kết cho phép khách hàng sau 5 năm có thể nhận lại khoản tiền tương đương 110% số vàng ban đầu hoặc tiếp tục nắm giữ bất động sản đã mua.

Mô hình này xuất hiện trong bối cảnh dòng tiền tích trữ vàng trong dân đang được xem là nguồn lực lớn nhưng chưa tham gia mạnh vào hoạt động đầu tư và sản xuất của nền kinh tế.

Trước đó, Chủ tịch Vingroup, tỷ phú Phạm Nhật Vượng từng nêu quan điểm rằng nếu người dân tiếp tục giữ tiền dưới dạng vàng cất trữ, nền kinh tế sẽ thiếu nguồn vốn cho tăng trưởng.

Vinhomes có đang “mua bán vàng” trái phép?

Câu hỏi đầu tiên được thị trường đặt ra là liệu một doanh nghiệp bất động sản có được phép triển khai chương trình đổi vàng lấy nhà hay không.

Theo Nghị định 24/2012/NĐ-CP, Ngân hàng Nhà nước quản lý độc quyền hoạt động xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu và sản xuất vàng miếng. Quy định hiện hành cũng không cho phép sử dụng vàng như một phương tiện thanh toán trong giao dịch thương mại thông thường.

Tuy nhiên, cấu trúc chương trình của Vinhomes được thiết kế theo hướng không trực tiếp nhận vàng từ khách hàng.

Thay vì dùng vàng để thanh toán nhà ở, khách hàng sẽ thực hiện giao dịch bán vàng tại các doanh nghiệp vàng bạc đá quý được cấp phép hoạt động hợp pháp. Sau đó, tiền đồng Việt Nam thu được từ giao dịch này mới được sử dụng để thanh toán cho chủ đầu tư.

Về mặt pháp lý, đây là hai giao dịch độc lập.

Giao dịch thứ nhất là khách hàng bán vàng cho doanh nghiệp kinh doanh vàng hợp pháp. Giao dịch thứ hai là khách hàng dùng tiền đồng để thanh toán hợp đồng mua bán bất động sản với Vinhomes.

Điều này đồng nghĩa Vinhomes không trực tiếp kinh doanh vàng, cũng không sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán trên hợp đồng mua bán nhà ở.

Khoản hoàn trả sau 5 năm được tính theo giá vàng nào?

Nếu câu chuyện pháp lý giúp giải tỏa phần nào tranh luận của thị trường, thì vấn đề được nhà đầu tư quan tâm hơn lại nằm ở cơ chế hoàn trả sau 5 năm.

Đây được xem là chi tiết mang tính quyết định hiệu quả tài chính của chương trình.

Theo cơ chế được doanh nghiệp công bố, khoản tiền hoàn trả sẽ được tính theo giá vàng tại thời điểm quy đổi ngược sau 5 năm, thay vì cố định theo giá vàng tại thời điểm mua nhà ban đầu.

Ví dụ, khách hàng dùng 100 lượng vàng để quy đổi mua nhà ở mức giá 160 triệu đồng mỗi lượng trong năm 2026. Sau 5 năm, nếu khách hàng lựa chọn nhận lại tiền thay vì tiếp tục sở hữu bất động sản, số tiền hoàn trả sẽ tương đương giá trị của 110 lượng vàng theo mức giá thị trường tại thời điểm năm 2031.

Điều này đồng nghĩa khách hàng không bị “đóng băng” tài sản theo giá vàng của quá khứ.

Trong trường hợp giá vàng tiếp tục tăng mạnh theo lạm phát hoặc biến động kinh tế toàn cầu, giá trị tài sản của người tham gia chương trình vẫn được neo theo biến động thực tế của vàng.

Một dạng “bảo hiểm lạm phát” cho người mua nhà?

Ở góc độ tài chính, mô hình này mang dáng dấp của một cơ chế phòng vệ lạm phát cho người nắm giữ vàng.

Thông thường, khi bán vàng để chuyển sang tiền mặt mua bất động sản, nhà đầu tư sẽ chấp nhận rủi ro mất cơ hội nếu giá vàng tăng mạnh trong tương lai.

Tuy nhiên, cơ chế của Vinhomes cho phép người mua vừa sở hữu bất động sản, vừa duy trì được “neo giá trị” theo biến động của vàng.

Khoản cộng thêm 10% lượng vàng sau 5 năm cũng tạo ra mức sinh lời danh nghĩa khoảng 2% mỗi năm tính theo vàng, chưa bao gồm khả năng tăng giá của bất động sản nếu thị trường hồi phục.

Dù vậy, đổi lại, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với bài toán quản trị rủi ro rất lớn nếu giá vàng biến động quá mạnh trong chu kỳ dài hạn.

Một thử nghiệm tài chính mới trên thị trường bất động sản

Thị trường bất động sản Việt Nam từng chứng kiến nhiều hình thức bán hàng linh hoạt như hỗ trợ lãi suất, cam kết thuê lại, chia sẻ lợi nhuận hoặc thanh toán theo tiến độ kéo dài.

Tuy nhiên, mô hình gắn trực tiếp giá trị giao dịch với vàng gần như chưa từng xuất hiện ở quy mô lớn.

Nếu triển khai thành công, đây có thể trở thành một thử nghiệm tài chính đáng chú ý nhằm hút dòng vàng tích trữ trong dân vào nền kinh tế.

Ngược lại, hiệu quả thực tế của mô hình sẽ phụ thuộc lớn vào biến động giá vàng, năng lực tài chính của doanh nghiệp và niềm tin dài hạn của người mua nhà.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng