Sản lượng smartphone Trung Quốc có thể giảm tới 34%

Những số liệu trên được Counterpoint Research công bố trong báo cáo Smartphone Market Outlook Tracker mới nhất ngày 22/8/2026. Báo cáo dự báo thị trường smartphone toàn cầu giảm 14,3%, xuống còn 1,07 tỷ máy, trong khi các nhà sản xuất Trung Quốc chịu tác động mạnh hơn do phụ thuộc nhiều vào nhóm khách hàng coi trọng giá bán, tập trung vào phân khúc tầm trung và hoạt động mạnh tại các thị trường đang phát triển.

HONOR 600 Series tăng trưởng 145% doanh thu chỉ sau 1 tuần mở bán

Diễn biến thị phần cũng phản ánh sự thay đổi này khi sáu hãng smartphone lớn nhất Trung Quốc (Sáu hãng smartphone Trung Quốc lớn nhất gồm HONOR, Huawei, Tập đoàn OPPO (bao gồm OPPO, OnePlus, realme), Tập đoàn Transsion (bao gồm TECNO, Infinix, itel), vivo và Xiaomi) từng chiếm tổng cộng 52,6% thị trường năm 2024 và 50,3% năm 2025, trước khi giảm xuống 45,4% năm 2026 và 44,4% năm 2027.

Nguyên nhân khiến các hãng Trung Quốc chịu tác động mạnh nằm ở cơ cấu sản phẩm. Phần lớn smartphone của nhóm này thuộc phân khúc giá thấp và tầm trung, nơi linh kiện chiếm tỷ trọng cao trong tổng chi phí sản xuất, khiến nhà sản xuất khó hấp thụ thêm chi phí khi giá đầu vào tăng. Khi nguồn cung bộ nhớ di động trở nên khan hiếm và giá chipset đồng loạt tăng, các mẫu smartphone giá rẻ chịu sức ép lớn nhất, trong khi đây lại là nhóm sản phẩm đóng góp phần lớn doanh số cho nhiều thương hiệu Trung Quốc.

Dự báo sản lượng smartphone toàn cầu giảm 14% năm 2026, ảnh hưởng mạnh tới hãng Trung Quốc. Nguồn: Counterpoint Research

Mức giảm giữa các hãng có sự khác biệt tùy theo cơ cấu sản phẩm và mức độ phụ thuộc vào các thị trường có thu nhập thấp. Chi phí bộ nhớ và chipset tăng, sức mua của người tiêu dùng suy yếu cùng biên lợi nhuận giảm ở phân khúc giá rẻ đang tạo sức ép lên toàn ngành. Để ứng phó, các hãng có thể giảm dung lượng bộ nhớ, tiếp tục sử dụng những nền tảng phần cứng cũ, điều chỉnh giá bán hoặc ngừng sản xuất những mẫu máy không còn đáp ứng mục tiêu lợi nhuận.

Qua khảo sát ngành, Counterpoint cho rằng các hãng smartphone lớn của Trung Quốc sẽ ưu tiên kiểm soát chi phí, tập trung vào những sản phẩm chủ lực và các thị trường quan trọng thay vì cố giữ thị phần bằng mọi giá. Áp lực lên sản lượng có thể kéo dài sang năm 2027, khi một số hãng có khả năng trở lại mức tăng trưởng khiêm tốn, trong khi những hãng khác tiếp tục giảm sản lượng do lượng hàng tồn kho, quá trình điều chỉnh danh mục sản phẩm và sức mua yếu. Counterpoint vẫn xem xu hướng các doanh nghiệp giảm số lượng sản phẩm và tập trung nguồn lực là kịch bản có khả năng xảy ra trong giai đoạn thị trường suy giảm.

* Sáu hãng smartphone Trung Quốc lớn nhất gồm HONOR, Huawei, Tập đoàn OPPO (bao gồm OPPO, OnePlus, realme), Tập đoàn Transsion (bao gồm TECNO, Infinix, itel), vivo và Xiaomi. Thị phần smartphone Trung Quốc, Samsung và Apple trên thị trường toàn cầu giai đoạn 2024-2027. Nguồn: Counterpoint Research

Huawei là trường hợp khác biệt giữa các hãng smartphone Trung Quốc đang suy giảm. Số lượng máy xuất xưởng của hãng được dự báo tăng khoảng 8% trong năm 2026 và thêm 4,3% trong năm 2027, nhờ nhu cầu tại Trung Quốc duy trì ở mức cao, nguồn cung linh kiện trong nước được cải thiện và dòng vi xử lý HiSilicon tiếp tục được phát triển. Về dài hạn, khả năng tăng trưởng của Huawei có thể phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn cung linh kiện và năng lực sản xuất, trong khi khả năng phục hồi tại các thị trường ngoài Trung Quốc vẫn diễn ra có chọn lọc.

Sự khác biệt giữa Huawei và các hãng smartphone Trung Quốc còn lại cho thấy khả năng chủ động nguồn linh kiện ngày càng có vai trò quan trọng khi chi phí đầu vào tăng cao. Hãng nào kiểm soát tốt nguồn chip và bộ nhớ có nhiều khả năng duy trì sản lượng, trong khi những hãng phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài phải thu hẹp danh mục sản phẩm và chấp nhận mất thị phần.

Đà giảm của các hãng Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh thị trường smartphone toàn cầu cũng bước vào chu kỳ suy giảm. Sau khi tăng nhẹ trong hai năm 2024 và 2025, lần lượt đạt 1,21 tỷ máy và 1,25 tỷ máy, tương ứng mức tăng 4% và 3%, sản lượng smartphone toàn cầu được dự báo giảm 14% xuống 1,07 tỷ máy trong năm 2026, sau đó tiếp tục giảm 1% xuống 1,06 tỷ máy vào năm 2027.

Động lực kéo thị trường đi xuống lần này chủ yếu bắt nguồn từ phía nguồn cung và chi phí, thay vì chỉ do nhu cầu tiêu dùng yếu đi trong ngắn hạn. Nhu cầu cũng phân hóa rõ giữa các phân khúc khi nhóm smartphone cao cấp vẫn giữ được sức mua, còn các mẫu phổ thông chịu phần lớn mức giảm. Lượng hàng tồn tại các kênh phân phối tăng trong nửa đầu năm 2026, và khi lượng hàng được tích trữ trước đợt tăng chi phí dần được tiêu thụ, giá linh kiện cao, hàng tồn cũ và sức mua yếu có thể tiếp tục kéo sản lượng xuất xưởng và đơn đặt hàng sản xuất giảm mạnh trong nửa cuối năm.

Ông Yang Wang, chuyên gia phân tích trưởng của Counterpoint, nhìn nhận rằng mức giảm của năm 2026 phản ánh nhiều hơn một đợt suy yếu nhu cầu tạm thời. Theo ông, chi phí linh kiện tăng đang buộc nhà sản xuất loại bỏ những sản phẩm và cấu hình không còn khả thi về mặt kinh tế, nhất là ở phân khúc giá thấp. Ông cho rằng dù khả năng nhìn thấu nguồn cung có thể cải thiện trong năm 2027, sức mua sẽ hồi phục chậm hơn vì lượng hàng tồn giá cao phải tiêu thụ hết trong kênh trước đã.

Galaxy Z Flip8: thay đổi ít, trải nghiệm nhiều

Samsung được dự báo trở lại vị trí dẫn đầu thị trường smartphone toàn cầu trong năm 2026, khi sản lượng tăng khoảng 0,8%, đưa thị phần từ 19,2% năm 2025 lên 22,6% năm 2026 và 23% năm 2027. Samsung duy trì sức cạnh tranh nhờ mạng lưới hoạt động rộng, chuỗi cung ứng quy mô lớn, khả năng tự sản xuất nhiều linh kiện và quan hệ lâu năm với các nhà mạng cùng hệ thống bán lẻ, qua đó giúp hãng chủ động nguồn hàng và linh hoạt phân bổ sản phẩm giữa các thị trường. Phần thị phần các hãng Trung Quốc để mất đang chuyển sang Samsung và Apple.

Apple vẫn giữ được vị thế tương đối ổn định, dù triển vọng tăng trưởng kém hơn Samsung. Sản lượng iPhone được dự báo giảm khoảng 2,1% trong năm 2026 trước khi tăng trở lại 2,8% vào năm 2027, trong khi thị phần của Apple tiếp tục tăng từ 19,7% năm 2025 lên 22,5% năm 2026 và 23,5% năm 2027. Hãng duy trì lợi thế nhờ định vị ở phân khúc cao cấp, lượng khách hàng trung thành, các chương trình trả góp và khả năng tiếp cận sớm với những linh kiện quan trọng, trong đó nhu cầu đối với dòng iPhone 17 vẫn ở mức cao. Apple cũng được dự báo ra mắt mẫu iPhone gập đầu tiên trong quý III/2026 với sản lượng vài triệu máy, chưa đủ để thay đổi xu hướng chung nhưng có thể tạo nền tảng để hãng mở rộng danh mục sản phẩm trong những năm tiếp theo.

Cộng lại, Samsung và Apple tăng thị phần từ 38,9% năm 2025 lên 45,1% năm 2026, cho thấy áp lực chi phí đang tạo lợi thế cho các hãng có khả năng chủ động nguồn linh kiện và tập trung ở phân khúc cao cấp.

Thị trường được dự báo phục hồi rõ hơn từ năm 2028, khi lượng smartphone xuất xưởng toàn cầu tăng khoảng 4,8% lên 1,11 tỷ máy nhờ nguồn cung linh kiện cải thiện, giá bán lẻ dần ổn định và nhu cầu mua sắm bị trì hoãn trong giai đoạn 2026-2027 quay trở lại. Dù vậy, mức 1,11 tỷ máy của năm 2028 vẫn thấp hơn đỉnh 1,25 tỷ máy của năm 2025, cho thấy thị trường cần thêm thời gian để trở lại quy mô trước đây.

Smartphone gập và các tính năng trí tuệ nhân tạo xử lý trực tiếp trên thiết bị có thể tạo khác biệt giữa các sản phẩm và thúc đẩy xu hướng chuyển lên phân khúc cao cấp, nhưng chưa đủ sức tạo ra một chu kỳ tăng trưởng mạnh trên toàn thị trường. Đến khoảng năm 2030, khi thiết bị hỗ trợ 6G được thương mại hóa, thị trường có thể hình thành thêm một chu kỳ nâng cấp mới.

Với người tiêu dùng trong nước, hệ quả trực tiếp dễ nhận thấy nhất là giá bán các dòng máy phổ thông và tầm trung có xu hướng nhích lên, kèm theo khả năng nhà sản xuất cắt giảm cấu hình bộ nhớ hoặc quay lại dùng nền tảng chip đời cũ để giữ giá.

Nhóm khách hàng mua smartphone giá rẻ, hiện chiếm tỷ trọng lớn tại Việt Nam, có thể chịu tác động rõ hơn do đây cũng là phân khúc các hãng Trung Quốc đang giảm sản phẩm mạnh. Người mua ở phân khúc cao cấp ít bị ảnh hưởng hơn, nhưng cũng khó tránh khỏi mặt bằng giá mới nếu iPhone 18 và các dòng đầu bảng khác được định giá cao hơn như dự báo.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng