Ca Trù Việt Nam - Tinh hoa văn hoá Việt mang tầm nhân loại

Ninh Gia
23/02/2020 01:13
D

Ca Trù Việt Nam (Nôm: 歌籌), còn gọi nôm na là Hát cô đầu, Hát nhà trò là loại hình diễn xướng bằng âm giai nhạc thính phòng rất thịnh hành tại khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ Việt Nam.

Ca Trù Việt Nam thịnh hành từ thế kỷ 15, từng là loại ca trong cung đình và được giới quý tộc và trí thức yêu thích. Ca Trù Việt Nam là một sự phối hợp nhuần nhuyễn và đỉnh cao giữa thi ca và âm nhạc.

Ca Trù Việt Nam trong bề dày lịch sử văn hoá Việt

Xuất hiện sơ khai vào đầu thế kỷ 11, bắt đầu thịnh hành trong nước từ thế kỷ 15 nhưng đến nửa cuối thế kỷ 20, Ca Trù Việt Nam mới được thế giới biết đến lần đầu tiên qua tiếng hát của nghệ nhân Quách Thị Hồ (1909 – 2001).

Dần dần sau đó, Ca Trù Việt Nam còn được nhiều nhạc sĩ, nhạc học gia nước ngoài theo học, tìm hiểu, nghiên cứu và giới thiệu tại nhiều trường đại học nổi tiếng trên thế giới.

Trải qua quá trình phát triển thăng trầm cùng với những biến cố của lịch sử, cho tới nay, Ca Trù Việt Nam đã đạt đến trình độ thẩm mỹ cao, khẳng định được vị trí quan trọng không chỉ của Việt Nam mà còn của cả nhân loại.

Ca Trù Việt Nam là dạng nghệ thuật biểu diễn dùng nhiều thể văn chương như: phú, truyện, ngâm, nhưng thể văn chương phổ biến nhất là hát nói và hát kể. Hát nói xuất hiện sớm nhưng phải đợi đến đầu thế kỷ 19 mới có những tác phẩm lưu truyền đến nay như các tác phẩm của Nguyễn Công Trứ, Cao Bá Quát... Nguồn gốc của thể Hát nói trong văn chương Việt Nam được giải thích bằng nhiều nguyên nhân.

Hát nói là sự phàm tục hoá những thể thánh ca. Trước khi có Hát nói, ở Việt Nam đã có những bài hát xoan, hát cửa đền, cửa chùa, những bài thét nhạc. Những thể ca trong các dịp tế lễ đó chuyển dần công dụng và được các tao nhân, mặc khách tổ chức ngay trong những cuộc giải trí riêng của họ. Các bài hát ả đào bắt đầu từ đó.

Hát nói là sự cụ thể hoá ảnh hưởng của tư tưởng Lão–Trang. Xưa kia, văn chương Việt Nam về nội dung phải gò bó trong những tư tưởng Khổng Mạnh, về hình thức phải đem theo những quy luật khắt khe, những lối diễn tả nhất định.

Cuối thế kỷ thứ 18, do hoàn cảnh rối ren trong xã hội, tư tưởng Lão-Trang có cơ hội bành trướng và hát nói chính là sáng tạo của các nhà nho phóng khoáng, thích tự do, ở đấy họ có thể gửi gấm những tư tưởng, cảm xúc vượt ra ngoài khuôn phép với cách diễn đạt cởi mở, rộng rãi hơn.

Hát nói là biến thể của song thất lục bát. Các nhà viết sách thời xưa cho rằng Hát nói là một hình thức biến đổi của thể ngâm Song thất lục bát: Trong hát nói có Mưỡu là những câu thơ lục bát, nhiều câu 7 chữ có vần bằng, vần trắc, có cước vận, yêu vận.

Nhưng khi đã phát triển, Hát nói là một thể tài hỗn hợp gồm: thơ, phú, lục bát, song thất, tứ tự, nói lối,... Trong lối Hát Ca Trù Việt Nam có nhiều loại như: Dâng hương, Giáo trống, Gủi thư, Thét nhạc thì Hát nói là lối thông dụng và có tính văn chương lý thú nhất.

Doodle của ngày hôm nay, được minh họa bởi nghệ sĩ khách Xuan Le, để tưởng niệm những người sáng lập của Ca Trù Việt Nam, một thời gian để tôn vinh thể loại này được coi là hình thức âm nhạc truyền thống được tôn sùng nhất của Việt Nam.

Ca Trù Việt Nam - Di sản Văn hóa Phi vật thể của nhân loại

Ca Trù Việt Nam đã trải qua một quá trình phát triển ít nhất từ thế kỷ 15 đến nay, được biểu diễn trong không gian văn hóa đa dạng gắn liền, ở nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau.

Trong đó, Ca Trù Việt Nam thể hiện một ý thức về bản sắc và sự kế tục trong nghệ thuật biểu diễn, có tính sáng tạo, được chuyển giao từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua các tổ chức giáo phường.

Những giáo phường này đã duy trì các cộng đồng có quan hệ mật thiết, tạo nên nét đặc trưng cho Ca Trù Việt Nam. Mặc dù trải qua nhiều biến động lịch sử, xã hội nhưng Ca Trù Việt Nam vẫn có một sức sống riêng bởi giá trị nghệ thuật độc đáo của nó đối với văn hóa Việt Nam.

Ca Trù Việt Nam độc đáo ở không gian nghệ thuật riêng, nhạc cụ và thể thơ riêng biệt. Theo các nghệ nhân dân gian, có rất nhiều thể thức hoặc giai điệu khác nhau, mỗi loại này được gọi là thể cách. Kỹ thuật hát rất tinh tế, công phu.

Từ Ca Trù Việt Nam, một thể thơ độc đáo đã ra đời và có vị trí sáng giá trong dòng văn học chữ Nôm của dân tộc, đó là thể hát nói với hàng nghìn bài thơ chữ Nôm chứa đựng rất nhiều tâm trạng và biến thái tinh tế của tâm hồn Việt Nam qua nhiều thế kỷ.

Về âm nhạc, ba loại nhạc cụ là đàn đáy, phách và trống, trải qua quá trình sử dụng lâu dài đã trở nên những nhạc khí đặc trưng của Ca Trù Việt Nam, góp phần đưa loại hình nghệ thuật này trở thành một thể loại thanh nhạc kinh điển của Việt Nam.

Trên thế giới, ít có một bộ môn nghệ thuật nào mà chỉ có ba người cùng với nhạc cụ đàn đáy, cỗ phách, trống chầu phối hợp lại mà thành cả thơ, nhạc, tiết tấu, thể điệu… làm mê hoặc lòng người như Ca Trù Việt Nam.

Mặc dù Việt Nam đã có nhiều cố gắng và có sự hỗ trợ của một số tổ chức quốc tế trong việc bảo vệ Ca Trù Việt Nam song sức sống của Ca Trù Việt Nam hiện nay vẫn chưa phải ở mức cao và vẫn cần phải được bảo vệ hơn nữa để tăng khả năng tồn tại và phát triển.

Việc duy trì thường xuyên các buổi biểu diễn Ca Trù Việt Nam tại các Câu lạc bộ và nâng cao chất lượng nghệ thuật của loại hình này là vấn đề đặt ra đối với công việc bảo vệ Ca Trù Việt Nam.

Bên cạnh đó, cần phải nâng cao nhận thức về Ca Trù Việt Nam để có thêm nhiều công chúng thưởng thức, khẳng định vị thế trong xã hội hiện đại; đồng thời cần phải hỗ trợ các nghệ nhân lớn tuổi và khuyến khích những ca nương, kép đàn trẻ học hỏi và tham gia truyền dạy Ca Trù Việt Nam cho các thế hệ sau.

Với sự đồng thuận, tự nguyện và hiểu biết đầy đủ của các cộng đồng hát Ca Trù Việt Nam tại Việt Nam, cùng các kế hoạch hành động, trách nhiệm, cam kết, ủng hộ và hỗ trợ của các cơ quan nhà nước đối với việc bảo vệ Ca Trù Việt Nam, ngày 01/10/2009, tại Abu Dhabi, Các Tiểu vương quốc Ả-rập thống nhất, Ca Trù Việt Nam của Việt Nam đã chính thức được ghi danh vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp của nhân loại.

Hồ sơ đề cử Ca Trù Việt Nam là di sản văn hóa thế giới với không gian văn hóa Ca Trù Việt Nam trải dài khắp 16 tỉnh phía Bắc gồm: Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Bắc Giang, Bắc Ninh, Hải Phòng, Hải Dương, Hưng Yên, Hà Nam, Nam Định, Thái Bình, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Bình. Ca Trù Việt Nam là kiệt tác di sản truyền khẩu và phi vật thể của nhân loại đứng thứ hai sau ả đào pansori của Hàn Quốc.

Chúc mừng ngày kỷ niệm sáng lập của Ca Trù Việt Nam.

Theo Tạp chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Khai mạc Lễ hội áo dài TP Hồ Chí Minh lần thứ 7 năm 2020

Khai mạc Lễ hội áo dài TP Hồ Chí Minh lần thứ 7 năm 2020

Buổi hoà nhạc trực tuyến của BTS thu hút gần 1 triệu người theo dõi

Buổi hoà nhạc trực tuyến của BTS thu hút gần 1 triệu người theo dõi

Ký ức mùa trăng

Ký ức mùa trăng

Châu Bùi: Phát triển sự nghiệp, tên tuổi ra quốc tế là ước mơ lớn nhất của tôi

Châu Bùi: Phát triển sự nghiệp, tên tuổi ra quốc tế là ước mơ lớn nhất của tôi

Lý do khiến 'Tây Du Ký' được phát lại hơn 3.000 lần tại Trung Quốc

Lý do khiến 'Tây Du Ký' được phát lại hơn 3.000 lần tại Trung Quốc

Giữa "tâm bão" mùa dịch tiêu cực vẫn tồn tại những câu chuyện tích cực

Giữa "tâm bão" mùa dịch tiêu cực vẫn tồn tại những câu chuyện tích cực

"Nữ hoàng nhạc pop" Madona bị Instagram xoá vì thông tin sai về dịch COVID-19

"Nữ hoàng nhạc pop" Madona bị Instagram xoá vì thông tin sai về dịch COVID-19

"Nhật ký thời chiến Việt Nam": Những trang sách riêng tư nhưng mang cả tinh thần dân tộc

"Nhật ký thời chiến Việt Nam": Những trang sách riêng tư nhưng mang cả tinh thần dân tộc

“Con đường gốm sứ”: Hành trình 10 năm khôi phục lại vẻ đẹp vốn có

“Con đường gốm sứ”: Hành trình 10 năm khôi phục lại vẻ đẹp vốn có

Tư vấn tuyển sinh năm nay tập trung khá nhiều vào ngành công nghệ, ô tô?

Tư vấn tuyển sinh năm nay tập trung khá nhiều vào ngành công nghệ, ô tô?

 Trần Tuấn Việt - Người đưa ảnh đẹp Việt Nam ra thế giới

Trần Tuấn Việt - Người đưa ảnh đẹp Việt Nam ra thế giới

COVID-19 đẩy lùi lịch trao giải Oscar lần thứ 93 xuống tháng 4/2021

COVID-19 đẩy lùi lịch trao giải Oscar lần thứ 93 xuống tháng 4/2021

Tin mới cập nhật

Hướng dẫn kiểm tra mật khẩu cá nhân bị lộ ở đâu?

Hướng dẫn kiểm tra mật khẩu cá nhân bị lộ ở đâu?

Tiếng ồn trên xe có thực sự cần phải triệt tiêu?

Tiếng ồn trên xe có thực sự cần phải triệt tiêu?

Tầm quan trọng của Firewall trong việc đảm bảo an toàn thông tin doanh nghiệp

Tầm quan trọng của Firewall trong việc đảm bảo an toàn thông tin doanh nghiệp

Dự báo giá vàng tuần tới: Tiếp đà đi xuống để tìm kiếm cơ hội bật tăng trở lại

Dự báo giá vàng tuần tới: Tiếp đà đi xuống để tìm kiếm cơ hội bật tăng trở lại

Cần đồng bộ dữ liệu bệnh án giữa các bệnh viện

Cần đồng bộ dữ liệu bệnh án giữa các bệnh viện

Ba gương mặt Vedett quen thuộc trên sàn diễn Halloween

Ba gương mặt Vedett quen thuộc trên sàn diễn Halloween

Công dụng của máy quét cảm biến LiDAR trên iPhone 12

Công dụng của máy quét cảm biến LiDAR trên iPhone 12

Dự báo chứng khoán tuần tới: VN-Index "thăng hoa" tiến gần hơn đến mốc 1 nghìn điểm

Dự báo chứng khoán tuần tới: VN-Index "thăng hoa" tiến gần hơn đến mốc 1 nghìn điểm

Tesla bị buộc phải thu hồi 30 nghìn xe ô tô điện đã cung cấp vào thị trường Trung Quốc

Tesla bị buộc phải thu hồi 30 nghìn xe ô tô điện đã cung cấp vào thị trường Trung Quốc

Cách tính biển số ô tô đẹp - xấu theo phong thủy

Cách tính biển số ô tô đẹp - xấu theo phong thủy

Nên mua iPhone 11 hay iPhone 12

Nên mua iPhone 11 hay iPhone 12

PathWave - Bản cập nhật phá bỏ mọi giới hạn kiểm thử vẫn tạo độ tin cậy của dịch vụ đám mây

PathWave - Bản cập nhật phá bỏ mọi giới hạn kiểm thử vẫn tạo độ tin cậy của dịch vụ đám mây

Tin đọc nhiều

Ký ức mùa trăng

Ký ức mùa trăng

Phan Mạnh Quỳnh - Nhạc sĩ của năm trong mùa Giải Âm nhạc cống hiến "đặc biệt"

Phan Mạnh Quỳnh - Nhạc sĩ của năm trong mùa Giải Âm nhạc cống hiến "đặc biệt"

Lịch sử phát triển áo dài Việt Nam qua các thời kỳ

Lịch sử phát triển áo dài Việt Nam qua các thời kỳ

Sir John Tenniel - Danh hoạ nổi tiếng người Anh cách đây 2 thế kỷ

Sir John Tenniel - Danh hoạ nổi tiếng người Anh cách đây 2 thế kỷ

Danh sách các đề cử Giải Âm nhạc Cống Hiến 2020

Danh sách các đề cử Giải Âm nhạc Cống Hiến 2020

Mừng mùa lễ hội năm 2019 cùng Chi Pu và hàng loạt sao Việt

Mừng mùa lễ hội năm 2019 cùng Chi Pu và hàng loạt sao Việt

Cách mạng công nghệ 4.0 sẽ là nền tảng đề điện ảnh Việt Nam thăng hoa

Cách mạng công nghệ 4.0 sẽ là nền tảng đề điện ảnh Việt Nam thăng hoa

Amrita Pritam - Nữ nhà văn đầu tiên của nền văn học Ba Tư

Amrita Pritam - Nữ nhà văn đầu tiên của nền văn học Ba Tư

Kyoto Animation nỗ lực khôi phục dữ liệu sau thảm hoạ cháy xưởng phim

Kyoto Animation nỗ lực khôi phục dữ liệu sau thảm hoạ cháy xưởng phim

Cách mạng công nghệ 4.0 tác động đến lĩnh vực sáng tạo nghệ thuật

Cách mạng công nghệ 4.0 tác động đến lĩnh vực sáng tạo nghệ thuật

Video xem nhiều

Lễ ký chương trình phối hợp truyền thông chuyển đổi số y tế

Lễ ký chương trình phối hợp truyền thông chuyển đổi số y tế

Hướng dẫn cài đặt phần mềm ký số vSignPDF 3.1.7

Hướng dẫn cài đặt phần mềm ký số vSignPDF 3.1.7

Đánh giá iPhone SE 2020: Nhiều công nghệ để yêu, ít chi tiêu

Đánh giá iPhone SE 2020: Nhiều công nghệ để yêu, ít chi tiêu

Acura TLX 2021 hồi sinh quyết dành lại "ngôi vương"

Acura TLX 2021 hồi sinh quyết dành lại "ngôi vương"

Renault - Samsung nhận được hơn 8000 đơn đặt hàng cho chiếc SUV XM3

Renault - Samsung nhận được hơn 8000 đơn đặt hàng cho chiếc SUV XM3

Cô giáo sáng tạo mặc nguyên bộ đồ họa tiết nội tạng để dạy học

Cô giáo sáng tạo mặc nguyên bộ đồ họa tiết nội tạng để dạy học

Toàn cảnh Hội nghị Quốc gia lần thứ XXII về Điện tử, Truyền thông và Công nghệ Thông tin REV-ECIT 2019

Toàn cảnh Hội nghị Quốc gia lần thứ XXII về Điện tử, Truyền thông và Công nghệ Thông tin REV-ECIT 2019

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Audi RS4 Avant điều chỉnh động cơ để tạo ra 513 mã lực, tiếng nổ như phản lực

Audi RS4 Avant điều chỉnh động cơ để tạo ra 513 mã lực, tiếng nổ như phản lực

Koenigsegg Jesko khoe xe có không ít hơn 34 lớp sơn

Koenigsegg Jesko khoe xe có không ít hơn 34 lớp sơn

Rolls-Royce 103EX sử dụng trí tuệ nhân tạo về nhà sau hơn ba năm vòng quanh Thế giới

Rolls-Royce 103EX sử dụng trí tuệ nhân tạo về nhà sau hơn ba năm vòng quanh Thế giới

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Hội thảo góp ý dự thảo phát triển công nghiệp ICT, hướng tới CMCN lần thứ tư
27/05/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
"Việt Nam ơi! Đánh bay COVID" - Viết tiếp tinh thần vượt qua khó khăn của dân tôc Việt
17/04/2020
Các yếu tố cơ bản của chuyển đổi số
08/04/2020
Phát huy tinh thần Make in Vietnam, sẵn sàng công nghệ, thiết bị để thương mại 5G
07/12/2019
REV-ECIT 2019: Thúc đẩy phát triển thông tin di động 5G và ứng dụng
07/12/2019
Chủ tịch UBND TP Hà Nội: Không thể làm trò đùa trong việc thí điểm xử lý nước thải sông Tô Lịch của tổ chức Nhật Bản
06/12/2019
Sở Y tế Hà Nội: Nước sạch Sông Đà đã an toàn
21/10/2019
Công ty nước sạch Sông Đà sẽ xem xét trách nhiệm khi được hỏi về lời "xin lỗi"
17/10/2019
PVOIL Cup 2019 chính thức khởi tranh - Vượt lên thử thách
28/09/2019
Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ
10/09/2019
Hà Nội khai trương hệ thống sóng điện từ hội tụ không xâm lấn điều trị ung thư
29/08/2019
Grab tiếp tục rót hàng trăm triệu USD, taxi truyền thông của Việt Nam sẽ ra sao?
26/08/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
Fadil không bung túi khí khi va chạm gốc cây tại Hải Dương: Vinfast nói gì?
18/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019
Tiến sĩ Trần Văn Mạnh (Trung tâm Khuyến nông Quốc gia) đánh giá, việc phát triển sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao nói riêng và sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nói chung là hướng đi đúng, tạo động lực mới cho ngành nông nghiệp Việt Nam.
Kinh nghiệm quá hữu ích. Cần phổ biến ngay cho các cháu nhỏ.
Chúc mừng ngày thành lập ngành Bưu điện Việt Nam
Bài viết rất hay và ý nghĩa về eKGIS và hội thảo CNTT. Cảm ơn tác giả
Tình yêu , cống hiến ,nổ lực đã vượt qua những trở ngại tưởng chừng như không bao giờ qua được. Chúc Mừng Con người Đẹp , chúng tôi luôn tự hào !
Giờ mình mới biết - Chúc mừng chúc mừng con người Đẹp
Một con người dùng cả một cuộc đời cho tình yêu thiên nhiên . Ông đã đóng góp cống hiến cho nghành thực vật học nước nhà bảo tồn phát triển những loài lan quí hiếm . Xin chúc ngài có một sinh nhật ngài ấm áp hạnh phúc bên người thân . Mong xã hội và trên toàn thế giới có nhiều người tâm huyết như ông . Xin chúc cho tình cảm hữu nghị giữa hai đất nước TL & VN luôn bền chặt và thắm thiết . VN luôn yêu quí các bạn !
Con này chắc không bằng con Netgear Orbi RBS40 đâu mình đã dùng thử và đã lắp đặt nhiều nhà , cơ quan, resort , văn phòng , showroom . Con netgear Orbi có app kiểm tra từ xa và loại đối tượng thông qua tắt ip đối tượng đó
Nhu cầu tuyển dụng tăng gấp đột biến 4 lần trong một thời gian ngắn điều đó phản ánh tỉ lệ thất nghiệp trong những tháng đầu năm là 3/4 do ảnh hưởng của đại dịch covid-19 đây là một điều đáng buồn, rồi các cử nhân, kỹ sư sẽ đi đâu về đâu trong giai đoạn bất ổn này. Để cân bằng lại có thể mất một thời gian dài.