Ca Trù Việt Nam - Tinh hoa văn hoá Việt mang tầm nhân loại

Ninh Gia
23/02/2020 01:13
D

Ca Trù Việt Nam (Nôm: 歌籌), còn gọi nôm na là Hát cô đầu, Hát nhà trò là loại hình diễn xướng bằng âm giai nhạc thính phòng rất thịnh hành tại khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ Việt Nam.

Ca Trù Việt Nam thịnh hành từ thế kỷ 15, từng là loại ca trong cung đình và được giới quý tộc và trí thức yêu thích. Ca Trù Việt Nam là một sự phối hợp nhuần nhuyễn và đỉnh cao giữa thi ca và âm nhạc.

Ca Trù Việt Nam trong bề dày lịch sử văn hoá Việt

Xuất hiện sơ khai vào đầu thế kỷ 11, bắt đầu thịnh hành trong nước từ thế kỷ 15 nhưng đến nửa cuối thế kỷ 20, Ca Trù Việt Nam mới được thế giới biết đến lần đầu tiên qua tiếng hát của nghệ nhân Quách Thị Hồ (1909 – 2001).

Dần dần sau đó, Ca Trù Việt Nam còn được nhiều nhạc sĩ, nhạc học gia nước ngoài theo học, tìm hiểu, nghiên cứu và giới thiệu tại nhiều trường đại học nổi tiếng trên thế giới.

Trải qua quá trình phát triển thăng trầm cùng với những biến cố của lịch sử, cho tới nay, Ca Trù Việt Nam đã đạt đến trình độ thẩm mỹ cao, khẳng định được vị trí quan trọng không chỉ của Việt Nam mà còn của cả nhân loại.

Ca Trù Việt Nam là dạng nghệ thuật biểu diễn dùng nhiều thể văn chương như: phú, truyện, ngâm, nhưng thể văn chương phổ biến nhất là hát nói và hát kể. Hát nói xuất hiện sớm nhưng phải đợi đến đầu thế kỷ 19 mới có những tác phẩm lưu truyền đến nay như các tác phẩm của Nguyễn Công Trứ, Cao Bá Quát... Nguồn gốc của thể Hát nói trong văn chương Việt Nam được giải thích bằng nhiều nguyên nhân.

Hát nói là sự phàm tục hoá những thể thánh ca. Trước khi có Hát nói, ở Việt Nam đã có những bài hát xoan, hát cửa đền, cửa chùa, những bài thét nhạc. Những thể ca trong các dịp tế lễ đó chuyển dần công dụng và được các tao nhân, mặc khách tổ chức ngay trong những cuộc giải trí riêng của họ. Các bài hát ả đào bắt đầu từ đó.

Hát nói là sự cụ thể hoá ảnh hưởng của tư tưởng Lão–Trang. Xưa kia, văn chương Việt Nam về nội dung phải gò bó trong những tư tưởng Khổng Mạnh, về hình thức phải đem theo những quy luật khắt khe, những lối diễn tả nhất định.

Cuối thế kỷ thứ 18, do hoàn cảnh rối ren trong xã hội, tư tưởng Lão-Trang có cơ hội bành trướng và hát nói chính là sáng tạo của các nhà nho phóng khoáng, thích tự do, ở đấy họ có thể gửi gấm những tư tưởng, cảm xúc vượt ra ngoài khuôn phép với cách diễn đạt cởi mở, rộng rãi hơn.

Hát nói là biến thể của song thất lục bát. Các nhà viết sách thời xưa cho rằng Hát nói là một hình thức biến đổi của thể ngâm Song thất lục bát: Trong hát nói có Mưỡu là những câu thơ lục bát, nhiều câu 7 chữ có vần bằng, vần trắc, có cước vận, yêu vận.

Nhưng khi đã phát triển, Hát nói là một thể tài hỗn hợp gồm: thơ, phú, lục bát, song thất, tứ tự, nói lối,... Trong lối Hát Ca Trù Việt Nam có nhiều loại như: Dâng hương, Giáo trống, Gủi thư, Thét nhạc thì Hát nói là lối thông dụng và có tính văn chương lý thú nhất.

Doodle của ngày hôm nay, được minh họa bởi nghệ sĩ khách Xuan Le, để tưởng niệm những người sáng lập của Ca Trù Việt Nam, một thời gian để tôn vinh thể loại này được coi là hình thức âm nhạc truyền thống được tôn sùng nhất của Việt Nam.

Ca Trù Việt Nam - Di sản Văn hóa Phi vật thể của nhân loại

Ca Trù Việt Nam đã trải qua một quá trình phát triển ít nhất từ thế kỷ 15 đến nay, được biểu diễn trong không gian văn hóa đa dạng gắn liền, ở nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau.

Trong đó, Ca Trù Việt Nam thể hiện một ý thức về bản sắc và sự kế tục trong nghệ thuật biểu diễn, có tính sáng tạo, được chuyển giao từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua các tổ chức giáo phường.

Những giáo phường này đã duy trì các cộng đồng có quan hệ mật thiết, tạo nên nét đặc trưng cho Ca Trù Việt Nam. Mặc dù trải qua nhiều biến động lịch sử, xã hội nhưng Ca Trù Việt Nam vẫn có một sức sống riêng bởi giá trị nghệ thuật độc đáo của nó đối với văn hóa Việt Nam.

Ca Trù Việt Nam độc đáo ở không gian nghệ thuật riêng, nhạc cụ và thể thơ riêng biệt. Theo các nghệ nhân dân gian, có rất nhiều thể thức hoặc giai điệu khác nhau, mỗi loại này được gọi là thể cách. Kỹ thuật hát rất tinh tế, công phu.

Từ Ca Trù Việt Nam, một thể thơ độc đáo đã ra đời và có vị trí sáng giá trong dòng văn học chữ Nôm của dân tộc, đó là thể hát nói với hàng nghìn bài thơ chữ Nôm chứa đựng rất nhiều tâm trạng và biến thái tinh tế của tâm hồn Việt Nam qua nhiều thế kỷ.

Về âm nhạc, ba loại nhạc cụ là đàn đáy, phách và trống, trải qua quá trình sử dụng lâu dài đã trở nên những nhạc khí đặc trưng của Ca Trù Việt Nam, góp phần đưa loại hình nghệ thuật này trở thành một thể loại thanh nhạc kinh điển của Việt Nam.

Trên thế giới, ít có một bộ môn nghệ thuật nào mà chỉ có ba người cùng với nhạc cụ đàn đáy, cỗ phách, trống chầu phối hợp lại mà thành cả thơ, nhạc, tiết tấu, thể điệu… làm mê hoặc lòng người như Ca Trù Việt Nam.

Mặc dù Việt Nam đã có nhiều cố gắng và có sự hỗ trợ của một số tổ chức quốc tế trong việc bảo vệ Ca Trù Việt Nam song sức sống của Ca Trù Việt Nam hiện nay vẫn chưa phải ở mức cao và vẫn cần phải được bảo vệ hơn nữa để tăng khả năng tồn tại và phát triển.

Việc duy trì thường xuyên các buổi biểu diễn Ca Trù Việt Nam tại các Câu lạc bộ và nâng cao chất lượng nghệ thuật của loại hình này là vấn đề đặt ra đối với công việc bảo vệ Ca Trù Việt Nam.

Bên cạnh đó, cần phải nâng cao nhận thức về Ca Trù Việt Nam để có thêm nhiều công chúng thưởng thức, khẳng định vị thế trong xã hội hiện đại; đồng thời cần phải hỗ trợ các nghệ nhân lớn tuổi và khuyến khích những ca nương, kép đàn trẻ học hỏi và tham gia truyền dạy Ca Trù Việt Nam cho các thế hệ sau.

Với sự đồng thuận, tự nguyện và hiểu biết đầy đủ của các cộng đồng hát Ca Trù Việt Nam tại Việt Nam, cùng các kế hoạch hành động, trách nhiệm, cam kết, ủng hộ và hỗ trợ của các cơ quan nhà nước đối với việc bảo vệ Ca Trù Việt Nam, ngày 01/10/2009, tại Abu Dhabi, Các Tiểu vương quốc Ả-rập thống nhất, Ca Trù Việt Nam của Việt Nam đã chính thức được ghi danh vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp của nhân loại.

Hồ sơ đề cử Ca Trù Việt Nam là di sản văn hóa thế giới với không gian văn hóa Ca Trù Việt Nam trải dài khắp 16 tỉnh phía Bắc gồm: Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Bắc Giang, Bắc Ninh, Hải Phòng, Hải Dương, Hưng Yên, Hà Nam, Nam Định, Thái Bình, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Bình. Ca Trù Việt Nam là kiệt tác di sản truyền khẩu và phi vật thể của nhân loại đứng thứ hai sau ả đào pansori của Hàn Quốc.

Chúc mừng ngày kỷ niệm sáng lập của Ca Trù Việt Nam.

Theo Tạp chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Đại lễ Phật đản tại TP HCM sau hai năm ngưng do đại dịch

Đại lễ Phật đản tại TP HCM sau hai năm ngưng do đại dịch

Quảng Trị: Người dân phải ngắm hồ Đại An qua lan can song sắt như 'hàng rào nhà tù'

Quảng Trị: Người dân phải ngắm hồ Đại An qua lan can song sắt như 'hàng rào nhà tù'

12 chiếc giày gốm Bát Tràng và cuộc dạo chơi cùng văn hóa Ý

12 chiếc giày gốm Bát Tràng và cuộc dạo chơi cùng văn hóa Ý

 Big Bang trở lại sau 4 năm kể từ đĩa đơn "Flower Road" được phát hành

Big Bang trở lại sau 4 năm kể từ đĩa đơn "Flower Road" được phát hành

Chùa Vô Vi - Cổ tự trên núi rồng thiêng

Chùa Vô Vi - Cổ tự trên núi rồng thiêng

Ra mắt Tủ sách 'Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng'

Ra mắt Tủ sách 'Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng'

Desmond Tutu: Người từng đoạt giải Nobel đã ra đi trong niềm thương tiếc

Desmond Tutu: Người từng đoạt giải Nobel đã ra đi trong niềm thương tiếc

Bộ VHTT&DL: Quốc ca Việt Nam là ca khúc cần được phổ biến đến công chúng trong môi trường số

Bộ VHTT&DL: Quốc ca Việt Nam là ca khúc cần được phổ biến đến công chúng trong môi trường số

Thời trang hip hop tiếp cận giới trẻ 'không ngại bước ra khỏi vùng an toàn'

Thời trang hip hop tiếp cận giới trẻ 'không ngại bước ra khỏi vùng an toàn'

BH Media là ai mà có thể đăng ký bản quyền bài hát 'Quốc gia Việt Nam' trên Youtube

BH Media là ai mà có thể đăng ký bản quyền bài hát 'Quốc gia Việt Nam' trên Youtube

Lịch sử phát triển áo dài Việt Nam qua các thời kỳ

Lịch sử phát triển áo dài Việt Nam qua các thời kỳ

5 kỷ lục thế giới đầu tiên trong lĩnh vực ẩm thực của Việt Nam

5 kỷ lục thế giới đầu tiên trong lĩnh vực ẩm thực của Việt Nam

Tin mới cập nhật

Thanh Hóa: Chuyển đổi số lấy người dân, doanh nghiệp là trung tâm phục vụ

Thanh Hóa: Chuyển đổi số lấy người dân, doanh nghiệp là trung tâm phục vụ

Ban hành bộ chỉ số đánh giá chuyển đổi số

Ban hành bộ chỉ số đánh giá chuyển đổi số

Virus diệt ung thư - Thử nghiệm mới mang lại hy vong cho người bệnh

Virus diệt ung thư - Thử nghiệm mới mang lại hy vong cho người bệnh

Giải pháp giúp nâng chất lượng dịch vụ OTT tại Việt Nam

Giải pháp giúp nâng chất lượng dịch vụ OTT tại Việt Nam

Thế giới Di động sắp bán 20% vốn tại Bách Hoá Xanh

Thế giới Di động sắp bán 20% vốn tại Bách Hoá Xanh

Trải nghiệm Game hoá tại Sojo hotels, lựa chọn khác biệt thời công nghệ số

Trải nghiệm Game hoá tại Sojo hotels, lựa chọn khác biệt thời công nghệ số

Miền bắc ngập nặng trên diện rộng khiến nhiều ô tô 'bơi' trong nước

Miền bắc ngập nặng trên diện rộng khiến nhiều ô tô 'bơi' trong nước

Việt Nam cần chuẩn bị sẵn hàng trang để tiến vào Metaverse

Việt Nam cần chuẩn bị sẵn hàng trang để tiến vào Metaverse

SEA Games 31: Chủ đề nào được người hâm mộ tìm kiếm nhiều nhất?

SEA Games 31: Chủ đề nào được người hâm mộ tìm kiếm nhiều nhất?

Mối nguy hại của Deepfake trong thời đại số

Mối nguy hại của Deepfake trong thời đại số

Triển lãm Quốc tế ngành sữa và sản phẩm sữa lần thứ 3 tại Việt Nam

Triển lãm Quốc tế ngành sữa và sản phẩm sữa lần thứ 3 tại Việt Nam

Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam chúc mừng tân Giám đốc Đặng Hoài Bắc

Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam chúc mừng tân Giám đốc Đặng Hoài Bắc

Tin đọc nhiều

BH Media là ai mà có thể đăng ký bản quyền bài hát 'Quốc gia Việt Nam' trên Youtube

BH Media là ai mà có thể đăng ký bản quyền bài hát 'Quốc gia Việt Nam' trên Youtube

Lịch sử phát triển áo dài Việt Nam qua các thời kỳ

Lịch sử phát triển áo dài Việt Nam qua các thời kỳ

'The Beatles: Get Back' - Bộ tứ 'huyền ảo' nước Anh tái hợp đầy cảm xúc trên màn ảnh nhỏ

'The Beatles: Get Back' - Bộ tứ 'huyền ảo' nước Anh tái hợp đầy cảm xúc trên màn ảnh nhỏ

Victoria Beckham gây chú ý khi xuất hiện ở sân bay JFK, New York

Victoria Beckham gây chú ý khi xuất hiện ở sân bay JFK, New York

MV "Cho mình em" của Binz - Đen Vâu gây thích thú cho khán giả

MV "Cho mình em" của Binz - Đen Vâu gây thích thú cho khán giả

"Tom and Jerry" - "Cuộc chiến thế kỷ" mang lại doanh thu khủng cho Warner Bros thời hậu COVID-19

"Tom and Jerry" - "Cuộc chiến thế kỷ" mang lại doanh thu khủng cho Warner Bros thời hậu COVID-19

 Bảo tàng thế giới cà phê phát triển thành công trung tâm cà phê nghệ thuật

Bảo tàng thế giới cà phê phát triển thành công trung tâm cà phê nghệ thuật

Phim truyền hình mới “Hướng dương ngược nắng”: Hứa hẹn trở thành “bom tấn” khi được lên sóng

Phim truyền hình mới “Hướng dương ngược nắng”: Hứa hẹn trở thành “bom tấn” khi được lên sóng

"Nữ hoàng nhạc pop" Madona bị Instagram xoá vì thông tin sai về dịch COVID-19

"Nữ hoàng nhạc pop" Madona bị Instagram xoá vì thông tin sai về dịch COVID-19

Cách mạng công nghệ 4.0 tác động đến lĩnh vực sáng tạo nghệ thuật

Cách mạng công nghệ 4.0 tác động đến lĩnh vực sáng tạo nghệ thuật

Video xem nhiều

Khởi động nền tảng SMEdx hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ chuyển đổi số

Khởi động nền tảng SMEdx hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ chuyển đổi số

Honda MSX 125 Grom 2021 mẫu xe côn tay phiên bản đường đua

Honda MSX 125 Grom 2021 mẫu xe côn tay phiên bản đường đua

Hành trình lên ngôi vô địch hạng Cơ bản của đội 210 tại PVOIL VOC 2019

Hành trình lên ngôi vô địch hạng Cơ bản của đội 210 tại PVOIL VOC 2019

Xiaomi ra mắt Mi 10 và Mi 10 Pro: chip Snapdragon 865 và camera 108MP

Xiaomi ra mắt Mi 10 và Mi 10 Pro: chip Snapdragon 865 và camera 108MP

Khám phá công nghệ G-Vectoring Contror trên Mazda 3 mới

Khám phá công nghệ G-Vectoring Contror trên Mazda 3 mới

Xe máy điện VinFast được CNN chọn là 1 trong 5 biểu tượng mới của Hà Nội

Xe máy điện VinFast được CNN chọn là 1 trong 5 biểu tượng mới của Hà Nội

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Vết thương hở mau lành nhờ chiếu tia lạnh Plasma

Vết thương hở mau lành nhờ chiếu tia lạnh Plasma

Sếp nhà bán lẻ làm lộ ngày bán iPhone 11

Sếp nhà bán lẻ làm lộ ngày bán iPhone 11

Cyber-Shot RX100 VII: Siêu phẩm mới gia nhập gia đình Sony

Cyber-Shot RX100 VII: Siêu phẩm mới gia nhập gia đình Sony

Những gì bạn muốn biết về 5G

Những gì bạn muốn biết về 5G

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Bàn về tầm nhìn và các trụ cột của công nghệ thông tin di động 6G
04/03/2022
Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Chống thất thu thuế là thách thức lớn đối với nền kinh tế số
29/04/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019
Tiến sĩ Trần Văn Mạnh (Trung tâm Khuyến nông Quốc gia) đánh giá, việc phát triển sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao nói riêng và sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nói chung là hướng đi đúng, tạo động lực mới cho ngành nông nghiệp Việt Nam.
Kinh nghiệm quá hữu ích. Cần phổ biến ngay cho các cháu nhỏ.
Chúc mừng ngày thành lập ngành Bưu điện Việt Nam
Bài viết rất hay và ý nghĩa về eKGIS và hội thảo CNTT. Cảm ơn tác giả
Tình yêu , cống hiến ,nổ lực đã vượt qua những trở ngại tưởng chừng như không bao giờ qua được. Chúc Mừng Con người Đẹp , chúng tôi luôn tự hào !
Giờ mình mới biết - Chúc mừng chúc mừng con người Đẹp
Một con người dùng cả một cuộc đời cho tình yêu thiên nhiên . Ông đã đóng góp cống hiến cho nghành thực vật học nước nhà bảo tồn phát triển những loài lan quí hiếm . Xin chúc ngài có một sinh nhật ngài ấm áp hạnh phúc bên người thân . Mong xã hội và trên toàn thế giới có nhiều người tâm huyết như ông . Xin chúc cho tình cảm hữu nghị giữa hai đất nước TL & VN luôn bền chặt và thắm thiết . VN luôn yêu quí các bạn !
Con này chắc không bằng con Netgear Orbi RBS40 đâu mình đã dùng thử và đã lắp đặt nhiều nhà , cơ quan, resort , văn phòng , showroom . Con netgear Orbi có app kiểm tra từ xa và loại đối tượng thông qua tắt ip đối tượng đó
Nhu cầu tuyển dụng tăng gấp đột biến 4 lần trong một thời gian ngắn điều đó phản ánh tỉ lệ thất nghiệp trong những tháng đầu năm là 3/4 do ảnh hưởng của đại dịch covid-19 đây là một điều đáng buồn, rồi các cử nhân, kỹ sư sẽ đi đâu về đâu trong giai đoạn bất ổn này. Để cân bằng lại có thể mất một thời gian dài.