Người Huế ăn Tết từ rằm tháng chạp

Bảo Trân
08/02/2021 10:57
D

Ở Huế, Tết thường được bắt đầu từ ngày 20 tháng chạp. Với những đại gia đình, Tết đến sớm hơn, ngay từ giữa tháng. Trong trí nhớ của GS.TS Thái Kim Lan (sinh ra ở Huế, sống và giảng dạy triết học tại Đức) vẫn còn đó cảnh người lớn trong nhà họp lại, phân công nhiệm vụ cho từng người để sửa soạn ra sao. Hóa ra, chuẩn bị Tết cũng là cách ăn Tết hào hứng.

Mâm cỗ Tết dâng lên bàn thờ gia tiên của người Huế được chuẩn bị rất kỹ, gồm một mâm hoa quả, một mâm bánh ngọt, một mâm bánh mặn, một mâm thức ăn. Ở những gia đình gia thế ngày trước, người ta không mua đồ ăn ở chợ mà tự tay làm hết.

Qua lời kể của GS.TS Thái Kim Lan, có lẽ không có nơi nào bày nhiều bánh như ngày Tết ở Huế. Ngọt thì có các loại bánh đậu xanh, phục linh, sen tua, hạnh nhân, bánh dừa, bánh thuẫn... Mặn thì có các loại bánh ít đen, ít trắng, bánh lá... Bánh Huế phong phú ở chỗ vừa được gói bằng lá vừa được gói bằng giấy, trông đẹp mắt.

Bánh bèo, bánh lá và chả tôm theo kiểu Huế xưa: chả tôm nặn thành trái quýt chưng trên cành quýt. Ảnh: GS.TS Thái Kim Lan.

Mường tượng cảnh cũ người xưa, trong chất giọng Huế chậm rãi, bà nói như reo khi nhắc tới món tôm chua và chao - rất đặc trưng và rất Huế. Tới nay, dù đã lãng du qua những vùng văn hóa khác, thẳm sâu trong lòng người phụ nữ đã sống hơn nửa đời người này vẫn còn đó thứ "vàng mười" ký ức gắn với những món ăn, hương vị của một thời. Tết này, bà lại tự tay làm một hũ tôm chua, hũ chao đón Tết.

Khác các nơi, để làm món tôm chua ăn với heo luộc, heo quay, người Huế chỉ dùng muối. Tôm chua nhà làm khác tôm chua ngoài chợ ở chỗ vị thuần hơn, thơm hơn. Mùng 1, người Huế ăn chay nên chao trở thành một món đặc biệt quan trọng. Qua chuyện làm tôm chua, làm chao, người nội trợ thể hiện tài năng, thiên phú của mình. Không phải cứ muốn làm ngon mà được.

Mâm cỗ Tết Huế gồm nhiều món, tùy điều kiện từng gia đình mà bày biện, nhưng có mấy món cơ bản. Sau món thịt ngâm và nem, chả khai vị, kế đến là mâm nhỏ ngũ vị gồm tôm chua, thịt kho tàu, tôm rim (hoặc cá chiên), gỏi (gỏi gà trộn hoa chuối/mít/vả/măng).

Món nữa là bát bửu gồm su le, cà rốt, bong bóng heo, nấm đông cô nhồi chả tôm, thịt ba chỉ, tôm, nấm mèo/rơm xào lên... Bánh chưng, bánh tét, dưa món cũng là các món không thể thiếu.

Đạo ẩm thực, triết lý gói - mở

Người Huế không bao giờ bày một mâm cỗ mà thái quá. Nếu tôm chua kích thích dạ dày mau tiêu thì có các loại rau thơm, chuối chát, vả kìm hãm lại.

Bánh sen tua làm bằng hột sen nấu chín quết nhuyễn với đường, ngào khô, vo viên và bọc giấy tua, còn gọi là bánh sen tán.

Hay như món thịt heo kho tàu (kho như thế nào để miếng mỡ còn lại trong veo mới là kho giỏi) phải có măng trộn, vả trộn ăn kèm. "Qua mỗi món ăn, người Huế gửi gắm một triết lý hòa hợp trong đời sống. Đó là một bản hòa điệu giữa thức ăn ngon và cách sống khỏe" - bà Lan nói.

Người Huế cũng rất chuộng cái đẹp. Ngoài ăn bằng vị còn ăn bằng mắt. Thành thử bánh trái, món ăn của Huế đủ màu sắc. Người nội trợ không những nấu ăn ngon mà còn biết trình bày đẹp. Bà Lan ví dụ món dưa món. Cà rốt, su hào, đu đủ, củ cải... không chỉ xắt lát mà còn được tỉa thành những hoa ngọc lan, cúc, hồng... Mỗi lần dọn, dĩa dưa món giống như một dĩa hoa.

Bánh phất đặc biệt trong ẩm thực cung đình, ngày nay hầu như thất truyền và hiếm hoi trong mâm bánh Huế.

Ông bà nói "học ăn, học nói, học gói, học mở" là vì thế. Có khi cái sự nấu nướng mở ra cả một nền văn hóa. Người Huế xưa chú trọng đạo ẩm thực cùng lối sống thẩm mỹ, làm thế nào cũng muốn cho đẹp. Để rồi họ vừa là người thưởng thức hương vị đặc biệt của đời sống, vừa tạo nên vẻ đẹp cho đời sống ngay trong gian bếp của mình.

Người Huế xưa thường uống trà vào ngày Tết. Họ chuộng nhất là hoa mộc và hoa sói vì ướp trà rất thơm. Ngoài ra còn có rượu nếp, rượu gạo và rượu đỏ (rượu chát). Bà Thái Kim Lan vẫn nhớ mạ và bà mình ngày xưa, cứ đến mùa dâu tằm lại ngâm rượu dâu tằm như một thứ rượu chát, năm mới Tết đến lại lấy ra mời khách.

Cây hoa mộc trước nhà từ đường của gia đình.

Không thể về đoàn tụ cùng con cháu bên Đức, bà Lan ở đây, trong căn nhà "xưa như Trái đất" của gia đình với mấy người bà con. Lúc ở Đức, bà vẫn khắc khoải bồn chồn không biết Tết nhất ở nhà ra sao.

Tết năm nay, bàn thờ gia tiên được chăm sóc chu đáo. Được trở lại sống trong không gian ấm nồng hương xưa nghĩa cũ ấy vốn là ước mơ bao lần của bà khi ở Đức thì giờ đây, giấc mơ nhỏ đã thành sự thật. Mùa này, những đóa hoa mộc bắt đầu nở trong khu vườn thời thơ ấu. Ngày mai, bà lại cắp rổ ra vườn hái hoa đặng còn kịp ướp trà đón Tết.

Theo Tạp Chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Dàn hoa hậu Việt trải nghiệm cà phê Thiền trong 24h

Dàn hoa hậu Việt trải nghiệm cà phê Thiền trong 24h

Hai anh em Phan Anh - Tuấn Tú "mở hàng" Khách sạn 5 sao

Hai anh em Phan Anh - Tuấn Tú "mở hàng" Khách sạn 5 sao

Lisa, V (BTS) và Park Bo Gum 'bùng nổ' tại tuần lễ thời trang Paris Men’s

Lisa, V (BTS) và Park Bo Gum 'bùng nổ' tại tuần lễ thời trang Paris Men’s

Ngày hội Hoa Lan Việt Nam quy tụ hơn 3000 cây lan đẹp, độc lạ

Ngày hội Hoa Lan Việt Nam quy tụ hơn 3000 cây lan đẹp, độc lạ

Top 3 Hoa Hậu Hoàn Vũ Việt Nam 2022 sẽ lộ diện vào tối nay (25/06)

Top 3 Hoa Hậu Hoàn Vũ Việt Nam 2022 sẽ lộ diện vào tối nay (25/06)

Trải nghiệm Tuần lễ Festival Huế 2022 cùng bản đồ số trên ứng dụng Hue-S

Trải nghiệm Tuần lễ Festival Huế 2022 cùng bản đồ số trên ứng dụng Hue-S

Khai mạc Hội thi thể thao các dân tộc thiểu số toàn quốc lần thứ XII

Khai mạc Hội thi thể thao các dân tộc thiểu số toàn quốc lần thứ XII

Proof – Album giúp BTS trở lại vị trí số 1 Billboard artist 100

Proof – Album giúp BTS trở lại vị trí số 1 Billboard artist 100

''Tuần Phim Đan Mạch 2022' trở lại Hà Nội, Huế, Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh

''Tuần Phim Đan Mạch 2022' trở lại Hà Nội, Huế, Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh

"Em và Trịnh" chưa có dấu hiệu hạ nhiệt sau hơn một tuần công chiếu

"Em và Trịnh" chưa có dấu hiệu hạ nhiệt sau hơn một tuần công chiếu

Nâng cao năng lực cho nữ cán bộ công an trong các vị trí lãnh đạo

Nâng cao năng lực cho nữ cán bộ công an trong các vị trí lãnh đạo

SQUID GAME 2 sắp trở lại

SQUID GAME 2 sắp trở lại

Tin mới cập nhật

Các ngân hàng có giải pháp gì trong việc bảo mật thanh toán trực tuyến

Các ngân hàng có giải pháp gì trong việc bảo mật thanh toán trực tuyến

Tương lai của iPhone

Tương lai của iPhone

Dịch vụ truyền hình trả tiền trên internet đã có cơ chế quản lý sai phạm

Dịch vụ truyền hình trả tiền trên internet đã có cơ chế quản lý sai phạm

Chuyển đổi số doanh nghiệp - Khởi đầu nhỏ, hiệu quả lớn

Chuyển đổi số doanh nghiệp - Khởi đầu nhỏ, hiệu quả lớn

Dàn hoa hậu Việt trải nghiệm cà phê Thiền trong 24h

Dàn hoa hậu Việt trải nghiệm cà phê Thiền trong 24h

Bảo vệ dữ liệu cá nhân tạo dựng niềm tin của người dân với dịch vụ công trực tuyến

Bảo vệ dữ liệu cá nhân tạo dựng niềm tin của người dân với dịch vụ công trực tuyến

Người 'đào' Pi Việt mừng thầm chờ ngày chính thức ra mắt

Người 'đào' Pi Việt mừng thầm chờ ngày chính thức ra mắt

Hoà Bình dừng xem xét hàng loạt dự án của Apec Group

Hoà Bình dừng xem xét hàng loạt dự án của Apec Group

Đại hội đồng cổ đông Vietnam Airlines 2022: Đẩy mạnh tái cơ cấu, tiến tới phục hồi và phát triển

Đại hội đồng cổ đông Vietnam Airlines 2022: Đẩy mạnh tái cơ cấu, tiến tới phục hồi và phát triển

Ứng dụng đo nhịp tim và lượng oxy trong máu (SpO2) bằng iPhone

Ứng dụng đo nhịp tim và lượng oxy trong máu (SpO2) bằng iPhone

Hai anh em Phan Anh - Tuấn Tú "mở hàng" Khách sạn 5 sao

Hai anh em Phan Anh - Tuấn Tú "mở hàng" Khách sạn 5 sao

Kredivo và VietCredit mở rộng cơ hội tài chính cho người Việt

Kredivo và VietCredit mở rộng cơ hội tài chính cho người Việt

Tin đọc nhiều

Dàn hoa hậu Việt trải nghiệm cà phê Thiền trong 24h

Dàn hoa hậu Việt trải nghiệm cà phê Thiền trong 24h

Hai anh em Phan Anh - Tuấn Tú "mở hàng" Khách sạn 5 sao

Hai anh em Phan Anh - Tuấn Tú "mở hàng" Khách sạn 5 sao

Lisa, V (BTS) và Park Bo Gum 'bùng nổ' tại tuần lễ thời trang Paris Men’s

Lisa, V (BTS) và Park Bo Gum 'bùng nổ' tại tuần lễ thời trang Paris Men’s

Ngày hội Hoa Lan Việt Nam quy tụ hơn 3000 cây lan đẹp, độc lạ

Ngày hội Hoa Lan Việt Nam quy tụ hơn 3000 cây lan đẹp, độc lạ

Top 3 Hoa Hậu Hoàn Vũ Việt Nam 2022 sẽ lộ diện vào tối nay (25/06)

Top 3 Hoa Hậu Hoàn Vũ Việt Nam 2022 sẽ lộ diện vào tối nay (25/06)

Proof – Album giúp BTS trở lại vị trí số 1 Billboard artist 100

Proof – Album giúp BTS trở lại vị trí số 1 Billboard artist 100

''Tuần Phim Đan Mạch 2022' trở lại Hà Nội, Huế, Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh

''Tuần Phim Đan Mạch 2022' trở lại Hà Nội, Huế, Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh

“Việt Nam thắng vàng” hướng tới SEA Games 31

“Việt Nam thắng vàng” hướng tới SEA Games 31

Doodle hang Sơn Đoòng hiện diện trên Google tìm kiếm

Doodle hang Sơn Đoòng hiện diện trên Google tìm kiếm

Người dân Việt thời xưa hay xăm mình như thế nào?

Người dân Việt thời xưa hay xăm mình như thế nào?

Video xem nhiều

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Mazda2 2021 Collection ra mắt Thái Lan: Bản nâng cấp vượt trội về công nghệ

Mazda2 2021 Collection ra mắt Thái Lan: Bản nâng cấp vượt trội về công nghệ

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Xiaomi ra mắt Mi 10 và Mi 10 Pro: chip Snapdragon 865 và camera 108MP

Xiaomi ra mắt Mi 10 và Mi 10 Pro: chip Snapdragon 865 và camera 108MP

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Những gì bạn muốn biết về 5G

Những gì bạn muốn biết về 5G

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Bàn về tầm nhìn và các trụ cột của công nghệ thông tin di động 6G
04/03/2022
Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Chống thất thu thuế là thách thức lớn đối với nền kinh tế số
29/04/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019
Tiến sĩ Trần Văn Mạnh (Trung tâm Khuyến nông Quốc gia) đánh giá, việc phát triển sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao nói riêng và sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nói chung là hướng đi đúng, tạo động lực mới cho ngành nông nghiệp Việt Nam.
Kinh nghiệm quá hữu ích. Cần phổ biến ngay cho các cháu nhỏ.
Chúc mừng ngày thành lập ngành Bưu điện Việt Nam
Bài viết rất hay và ý nghĩa về eKGIS và hội thảo CNTT. Cảm ơn tác giả
Tình yêu , cống hiến ,nổ lực đã vượt qua những trở ngại tưởng chừng như không bao giờ qua được. Chúc Mừng Con người Đẹp , chúng tôi luôn tự hào !
Giờ mình mới biết - Chúc mừng chúc mừng con người Đẹp
Một con người dùng cả một cuộc đời cho tình yêu thiên nhiên . Ông đã đóng góp cống hiến cho nghành thực vật học nước nhà bảo tồn phát triển những loài lan quí hiếm . Xin chúc ngài có một sinh nhật ngài ấm áp hạnh phúc bên người thân . Mong xã hội và trên toàn thế giới có nhiều người tâm huyết như ông . Xin chúc cho tình cảm hữu nghị giữa hai đất nước TL & VN luôn bền chặt và thắm thiết . VN luôn yêu quí các bạn !
Con này chắc không bằng con Netgear Orbi RBS40 đâu mình đã dùng thử và đã lắp đặt nhiều nhà , cơ quan, resort , văn phòng , showroom . Con netgear Orbi có app kiểm tra từ xa và loại đối tượng thông qua tắt ip đối tượng đó
Nhu cầu tuyển dụng tăng gấp đột biến 4 lần trong một thời gian ngắn điều đó phản ánh tỉ lệ thất nghiệp trong những tháng đầu năm là 3/4 do ảnh hưởng của đại dịch covid-19 đây là một điều đáng buồn, rồi các cử nhân, kỹ sư sẽ đi đâu về đâu trong giai đoạn bất ổn này. Để cân bằng lại có thể mất một thời gian dài.