Người Huế ăn Tết từ rằm tháng chạp

Bảo Trân
08/02/2021 10:57
D

Ở Huế, Tết thường được bắt đầu từ ngày 20 tháng chạp. Với những đại gia đình, Tết đến sớm hơn, ngay từ giữa tháng. Trong trí nhớ của GS.TS Thái Kim Lan (sinh ra ở Huế, sống và giảng dạy triết học tại Đức) vẫn còn đó cảnh người lớn trong nhà họp lại, phân công nhiệm vụ cho từng người để sửa soạn ra sao. Hóa ra, chuẩn bị Tết cũng là cách ăn Tết hào hứng.

Mâm cỗ Tết dâng lên bàn thờ gia tiên của người Huế được chuẩn bị rất kỹ, gồm một mâm hoa quả, một mâm bánh ngọt, một mâm bánh mặn, một mâm thức ăn. Ở những gia đình gia thế ngày trước, người ta không mua đồ ăn ở chợ mà tự tay làm hết.

Qua lời kể của GS.TS Thái Kim Lan, có lẽ không có nơi nào bày nhiều bánh như ngày Tết ở Huế. Ngọt thì có các loại bánh đậu xanh, phục linh, sen tua, hạnh nhân, bánh dừa, bánh thuẫn... Mặn thì có các loại bánh ít đen, ít trắng, bánh lá... Bánh Huế phong phú ở chỗ vừa được gói bằng lá vừa được gói bằng giấy, trông đẹp mắt.

Bánh bèo, bánh lá và chả tôm theo kiểu Huế xưa: chả tôm nặn thành trái quýt chưng trên cành quýt. Ảnh: GS.TS Thái Kim Lan.

Mường tượng cảnh cũ người xưa, trong chất giọng Huế chậm rãi, bà nói như reo khi nhắc tới món tôm chua và chao - rất đặc trưng và rất Huế. Tới nay, dù đã lãng du qua những vùng văn hóa khác, thẳm sâu trong lòng người phụ nữ đã sống hơn nửa đời người này vẫn còn đó thứ "vàng mười" ký ức gắn với những món ăn, hương vị của một thời. Tết này, bà lại tự tay làm một hũ tôm chua, hũ chao đón Tết.

Khác các nơi, để làm món tôm chua ăn với heo luộc, heo quay, người Huế chỉ dùng muối. Tôm chua nhà làm khác tôm chua ngoài chợ ở chỗ vị thuần hơn, thơm hơn. Mùng 1, người Huế ăn chay nên chao trở thành một món đặc biệt quan trọng. Qua chuyện làm tôm chua, làm chao, người nội trợ thể hiện tài năng, thiên phú của mình. Không phải cứ muốn làm ngon mà được.

Mâm cỗ Tết Huế gồm nhiều món, tùy điều kiện từng gia đình mà bày biện, nhưng có mấy món cơ bản. Sau món thịt ngâm và nem, chả khai vị, kế đến là mâm nhỏ ngũ vị gồm tôm chua, thịt kho tàu, tôm rim (hoặc cá chiên), gỏi (gỏi gà trộn hoa chuối/mít/vả/măng).

Món nữa là bát bửu gồm su le, cà rốt, bong bóng heo, nấm đông cô nhồi chả tôm, thịt ba chỉ, tôm, nấm mèo/rơm xào lên... Bánh chưng, bánh tét, dưa món cũng là các món không thể thiếu.

Đạo ẩm thực, triết lý gói - mở

Người Huế không bao giờ bày một mâm cỗ mà thái quá. Nếu tôm chua kích thích dạ dày mau tiêu thì có các loại rau thơm, chuối chát, vả kìm hãm lại.

Bánh sen tua làm bằng hột sen nấu chín quết nhuyễn với đường, ngào khô, vo viên và bọc giấy tua, còn gọi là bánh sen tán.

Hay như món thịt heo kho tàu (kho như thế nào để miếng mỡ còn lại trong veo mới là kho giỏi) phải có măng trộn, vả trộn ăn kèm. "Qua mỗi món ăn, người Huế gửi gắm một triết lý hòa hợp trong đời sống. Đó là một bản hòa điệu giữa thức ăn ngon và cách sống khỏe" - bà Lan nói.

Người Huế cũng rất chuộng cái đẹp. Ngoài ăn bằng vị còn ăn bằng mắt. Thành thử bánh trái, món ăn của Huế đủ màu sắc. Người nội trợ không những nấu ăn ngon mà còn biết trình bày đẹp. Bà Lan ví dụ món dưa món. Cà rốt, su hào, đu đủ, củ cải... không chỉ xắt lát mà còn được tỉa thành những hoa ngọc lan, cúc, hồng... Mỗi lần dọn, dĩa dưa món giống như một dĩa hoa.

Bánh phất đặc biệt trong ẩm thực cung đình, ngày nay hầu như thất truyền và hiếm hoi trong mâm bánh Huế.

Ông bà nói "học ăn, học nói, học gói, học mở" là vì thế. Có khi cái sự nấu nướng mở ra cả một nền văn hóa. Người Huế xưa chú trọng đạo ẩm thực cùng lối sống thẩm mỹ, làm thế nào cũng muốn cho đẹp. Để rồi họ vừa là người thưởng thức hương vị đặc biệt của đời sống, vừa tạo nên vẻ đẹp cho đời sống ngay trong gian bếp của mình.

Người Huế xưa thường uống trà vào ngày Tết. Họ chuộng nhất là hoa mộc và hoa sói vì ướp trà rất thơm. Ngoài ra còn có rượu nếp, rượu gạo và rượu đỏ (rượu chát). Bà Thái Kim Lan vẫn nhớ mạ và bà mình ngày xưa, cứ đến mùa dâu tằm lại ngâm rượu dâu tằm như một thứ rượu chát, năm mới Tết đến lại lấy ra mời khách.

Cây hoa mộc trước nhà từ đường của gia đình.

Không thể về đoàn tụ cùng con cháu bên Đức, bà Lan ở đây, trong căn nhà "xưa như Trái đất" của gia đình với mấy người bà con. Lúc ở Đức, bà vẫn khắc khoải bồn chồn không biết Tết nhất ở nhà ra sao.

Tết năm nay, bàn thờ gia tiên được chăm sóc chu đáo. Được trở lại sống trong không gian ấm nồng hương xưa nghĩa cũ ấy vốn là ước mơ bao lần của bà khi ở Đức thì giờ đây, giấc mơ nhỏ đã thành sự thật. Mùa này, những đóa hoa mộc bắt đầu nở trong khu vườn thời thơ ấu. Ngày mai, bà lại cắp rổ ra vườn hái hoa đặng còn kịp ướp trà đón Tết.

Theo Tạp Chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Ăn trầu cau gây ung thư miệng nên Trung Quốc cấm quảng bá

Ăn trầu cau gây ung thư miệng nên Trung Quốc cấm quảng bá

Hoa hậu Lương Thùy Linh đáp trả khi bị gắn mác 'gái hư' vì mặc đồ hở hang

Hoa hậu Lương Thùy Linh đáp trả khi bị gắn mác 'gái hư' vì mặc đồ hở hang

Tác phẩm 'Tôi là Bêtô' của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh được phát hành tại Hàn Quốc.

Tác phẩm 'Tôi là Bêtô' của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh được phát hành tại Hàn Quốc.

Đánh thức giá trị không gian văn hóa Quốc Tử Giám

Đánh thức giá trị không gian văn hóa Quốc Tử Giám

Trung tâm bảo tồn di sản Thăng Long – Hà Nội trưng bày trực tuyến ‘Trung thu sum vầy’

Trung tâm bảo tồn di sản Thăng Long – Hà Nội trưng bày trực tuyến ‘Trung thu sum vầy’

Vĩnh biệt tượng đài điện ảnh Pháp Jean-Paul Belmondo

Vĩnh biệt tượng đài điện ảnh Pháp Jean-Paul Belmondo

Người dân Việt thời xưa hay xăm mình như thế nào?

Người dân Việt thời xưa hay xăm mình như thế nào?

Tác phẩm NFT: Nghệ thuật – kỹ thuật – hay bong bóng đầu cơ?

Tác phẩm NFT: Nghệ thuật – kỹ thuật – hay bong bóng đầu cơ?

Hà Nội: Nét văn hóa độc đáo ở ngôi làng có tục thờ chó đá 400 năm

Hà Nội: Nét văn hóa độc đáo ở ngôi làng có tục thờ chó đá 400 năm

Chương trình hòa nhạc trực tuyến giữa Việt Nam và các nước

Chương trình hòa nhạc trực tuyến giữa Việt Nam và các nước

Thuật toán AI kiềm chế những ‘cái đầu nóng’ trên mạng XH

Thuật toán AI kiềm chế những ‘cái đầu nóng’ trên mạng XH

Chặng đường hoạt động báo chí của Nhà báo Cách mạng Hồ Chí Minh

Chặng đường hoạt động báo chí của Nhà báo Cách mạng Hồ Chí Minh

Tin mới cập nhật

Qualcomm: Loạt chip Snapdragon mới mang 5G đến smartphone giá rẻ

Qualcomm: Loạt chip Snapdragon mới mang 5G đến smartphone giá rẻ

Lo ngại Fed tăng lãi suất và áp lực lên lãi suất trong nước

Lo ngại Fed tăng lãi suất và áp lực lên lãi suất trong nước

Vietnam Security Summit 2021 - Bảo vệ các hệ thống thông tin trọng yếu trong thế giới số

Vietnam Security Summit 2021 - Bảo vệ các hệ thống thông tin trọng yếu trong thế giới số

Ranh giới giữa phim Squid Game và đời sống thực của Hàn Quốc

Ranh giới giữa phim Squid Game và đời sống thực của Hàn Quốc

Kỳ điều chỉnh giá xăng dầu hôm nay 26/10: Đạt đỉnh của hơn 7 năm qua

Kỳ điều chỉnh giá xăng dầu hôm nay 26/10: Đạt đỉnh của hơn 7 năm qua

Ra mắt hệ thống Trung tâm điều hành hoá đơn điện tử  

Ra mắt hệ thống Trung tâm điều hành hoá đơn điện tử  

Phân tích kỹ thuật chứng khoán phiên chiều 26/10: 'Ì ạch' đi lên

Phân tích kỹ thuật chứng khoán phiên chiều 26/10: 'Ì ạch' đi lên

Phú Quốc vận hành xe buýt điện thông minh đầu tiên phục vụ du khách

Phú Quốc vận hành xe buýt điện thông minh đầu tiên phục vụ du khách

VMware Edge - Giải pháp kết nối toàn diện trên nền tảng đá mây trong thế giới số

VMware Edge - Giải pháp kết nối toàn diện trên nền tảng đá mây trong thế giới số

Keysight IoT Security Assessement - Giải pháp an ninh toàn diện cho thiết bị tự động hoá

Keysight IoT Security Assessement - Giải pháp an ninh toàn diện cho thiết bị tự động hoá

Phát hiện mã độc dựa vào học máy và thông tin PE Header

Phát hiện mã độc dựa vào học máy và thông tin PE Header

Việt Nam tăng 25 bậc trong bảng xếp hạng chỉ số an toàn thông tin mạng toàn cầu

Việt Nam tăng 25 bậc trong bảng xếp hạng chỉ số an toàn thông tin mạng toàn cầu

Tin đọc nhiều

Tác phẩm 'Tôi là Bêtô' của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh được phát hành tại Hàn Quốc.

Tác phẩm 'Tôi là Bêtô' của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh được phát hành tại Hàn Quốc.

Người dân Việt thời xưa hay xăm mình như thế nào?

Người dân Việt thời xưa hay xăm mình như thế nào?

Tác phẩm NFT: Nghệ thuật – kỹ thuật – hay bong bóng đầu cơ?

Tác phẩm NFT: Nghệ thuật – kỹ thuật – hay bong bóng đầu cơ?

Britney Spears đã khóc suốt hai tuần sau khi phim tài liệu về cô công chiếu

Britney Spears đã khóc suốt hai tuần sau khi phim tài liệu về cô công chiếu

Inferno V: Triễn lãm sắp đặt kỹ thuật số

Inferno V: Triễn lãm sắp đặt kỹ thuật số

Vườn Thịnh Vượng: "Bữa tiệc thịnh soạn" của những ngôi sao hàng đầu

Vườn Thịnh Vượng: "Bữa tiệc thịnh soạn" của những ngôi sao hàng đầu

Ca khúc “Hãy đốt lò lên”

Ca khúc “Hãy đốt lò lên”

YouTube 2020: Dấu ấn của giới game streamer và lời xin lỗi vì văng tục

YouTube 2020: Dấu ấn của giới game streamer và lời xin lỗi vì văng tục

Dịch vụ giúp đường dây nóng 911 'hiểu' mọi thứ tiếng

Dịch vụ giúp đường dây nóng 911 'hiểu' mọi thứ tiếng

Lợi dụng uy tín của VTV để lừa đảo với dòng trạng thái “VTV1 cũng đã nói rồi nên mọi người cứ làm nha"

Lợi dụng uy tín của VTV để lừa đảo với dòng trạng thái “VTV1 cũng đã nói rồi nên mọi người cứ làm nha"

Video xem nhiều

Công ty điện tử Samsung hôm nay tuyên bố đã đạt được tốc độ 5G nhanh nhất trong ngành

Công ty điện tử Samsung hôm nay tuyên bố đã đạt được tốc độ 5G nhanh nhất trong ngành

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Những lưu ý khi sử dụng phương tiện công cộng trong đại dịch Covid-19

Clip: Những lưu ý khi sử dụng phương tiện công cộng trong đại dịch Covid-19

Vô địch F1, Lewis Hamilton thử cảm giác lái siêu mô tô Yamaha YZR-M1 của Valentino Rossi

Vô địch F1, Lewis Hamilton thử cảm giác lái siêu mô tô Yamaha YZR-M1 của Valentino Rossi

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Mây vờn đỉnh núi Chu Va

Mây vờn đỉnh núi Chu Va

Hé lộ những hình ảnh thiết kế của Galaxy Fold trong sự kiện ra mắt Galaxy Note 10

Hé lộ những hình ảnh thiết kế của Galaxy Fold trong sự kiện ra mắt Galaxy Note 10

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hà Nội: Người dân cần nhiều giấy tờ hơn là 'Giấy đi đường'
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019
Tiến sĩ Trần Văn Mạnh (Trung tâm Khuyến nông Quốc gia) đánh giá, việc phát triển sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao nói riêng và sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nói chung là hướng đi đúng, tạo động lực mới cho ngành nông nghiệp Việt Nam.
Kinh nghiệm quá hữu ích. Cần phổ biến ngay cho các cháu nhỏ.
Chúc mừng ngày thành lập ngành Bưu điện Việt Nam
Bài viết rất hay và ý nghĩa về eKGIS và hội thảo CNTT. Cảm ơn tác giả
Tình yêu , cống hiến ,nổ lực đã vượt qua những trở ngại tưởng chừng như không bao giờ qua được. Chúc Mừng Con người Đẹp , chúng tôi luôn tự hào !
Giờ mình mới biết - Chúc mừng chúc mừng con người Đẹp
Một con người dùng cả một cuộc đời cho tình yêu thiên nhiên . Ông đã đóng góp cống hiến cho nghành thực vật học nước nhà bảo tồn phát triển những loài lan quí hiếm . Xin chúc ngài có một sinh nhật ngài ấm áp hạnh phúc bên người thân . Mong xã hội và trên toàn thế giới có nhiều người tâm huyết như ông . Xin chúc cho tình cảm hữu nghị giữa hai đất nước TL & VN luôn bền chặt và thắm thiết . VN luôn yêu quí các bạn !
Con này chắc không bằng con Netgear Orbi RBS40 đâu mình đã dùng thử và đã lắp đặt nhiều nhà , cơ quan, resort , văn phòng , showroom . Con netgear Orbi có app kiểm tra từ xa và loại đối tượng thông qua tắt ip đối tượng đó
Nhu cầu tuyển dụng tăng gấp đột biến 4 lần trong một thời gian ngắn điều đó phản ánh tỉ lệ thất nghiệp trong những tháng đầu năm là 3/4 do ảnh hưởng của đại dịch covid-19 đây là một điều đáng buồn, rồi các cử nhân, kỹ sư sẽ đi đâu về đâu trong giai đoạn bất ổn này. Để cân bằng lại có thể mất một thời gian dài.