Người Huế ăn Tết từ rằm tháng chạp

Bảo Trân
08/02/2021 10:57
D

Ở Huế, Tết thường được bắt đầu từ ngày 20 tháng chạp. Với những đại gia đình, Tết đến sớm hơn, ngay từ giữa tháng. Trong trí nhớ của GS.TS Thái Kim Lan (sinh ra ở Huế, sống và giảng dạy triết học tại Đức) vẫn còn đó cảnh người lớn trong nhà họp lại, phân công nhiệm vụ cho từng người để sửa soạn ra sao. Hóa ra, chuẩn bị Tết cũng là cách ăn Tết hào hứng.

Mâm cỗ Tết dâng lên bàn thờ gia tiên của người Huế được chuẩn bị rất kỹ, gồm một mâm hoa quả, một mâm bánh ngọt, một mâm bánh mặn, một mâm thức ăn. Ở những gia đình gia thế ngày trước, người ta không mua đồ ăn ở chợ mà tự tay làm hết.

Qua lời kể của GS.TS Thái Kim Lan, có lẽ không có nơi nào bày nhiều bánh như ngày Tết ở Huế. Ngọt thì có các loại bánh đậu xanh, phục linh, sen tua, hạnh nhân, bánh dừa, bánh thuẫn... Mặn thì có các loại bánh ít đen, ít trắng, bánh lá... Bánh Huế phong phú ở chỗ vừa được gói bằng lá vừa được gói bằng giấy, trông đẹp mắt.

Bánh bèo, bánh lá và chả tôm theo kiểu Huế xưa: chả tôm nặn thành trái quýt chưng trên cành quýt. Ảnh: GS.TS Thái Kim Lan.

Mường tượng cảnh cũ người xưa, trong chất giọng Huế chậm rãi, bà nói như reo khi nhắc tới món tôm chua và chao - rất đặc trưng và rất Huế. Tới nay, dù đã lãng du qua những vùng văn hóa khác, thẳm sâu trong lòng người phụ nữ đã sống hơn nửa đời người này vẫn còn đó thứ "vàng mười" ký ức gắn với những món ăn, hương vị của một thời. Tết này, bà lại tự tay làm một hũ tôm chua, hũ chao đón Tết.

Khác các nơi, để làm món tôm chua ăn với heo luộc, heo quay, người Huế chỉ dùng muối. Tôm chua nhà làm khác tôm chua ngoài chợ ở chỗ vị thuần hơn, thơm hơn. Mùng 1, người Huế ăn chay nên chao trở thành một món đặc biệt quan trọng. Qua chuyện làm tôm chua, làm chao, người nội trợ thể hiện tài năng, thiên phú của mình. Không phải cứ muốn làm ngon mà được.

Mâm cỗ Tết Huế gồm nhiều món, tùy điều kiện từng gia đình mà bày biện, nhưng có mấy món cơ bản. Sau món thịt ngâm và nem, chả khai vị, kế đến là mâm nhỏ ngũ vị gồm tôm chua, thịt kho tàu, tôm rim (hoặc cá chiên), gỏi (gỏi gà trộn hoa chuối/mít/vả/măng).

Món nữa là bát bửu gồm su le, cà rốt, bong bóng heo, nấm đông cô nhồi chả tôm, thịt ba chỉ, tôm, nấm mèo/rơm xào lên... Bánh chưng, bánh tét, dưa món cũng là các món không thể thiếu.

Đạo ẩm thực, triết lý gói - mở

Người Huế không bao giờ bày một mâm cỗ mà thái quá. Nếu tôm chua kích thích dạ dày mau tiêu thì có các loại rau thơm, chuối chát, vả kìm hãm lại.

Bánh sen tua làm bằng hột sen nấu chín quết nhuyễn với đường, ngào khô, vo viên và bọc giấy tua, còn gọi là bánh sen tán.

Hay như món thịt heo kho tàu (kho như thế nào để miếng mỡ còn lại trong veo mới là kho giỏi) phải có măng trộn, vả trộn ăn kèm. "Qua mỗi món ăn, người Huế gửi gắm một triết lý hòa hợp trong đời sống. Đó là một bản hòa điệu giữa thức ăn ngon và cách sống khỏe" - bà Lan nói.

Người Huế cũng rất chuộng cái đẹp. Ngoài ăn bằng vị còn ăn bằng mắt. Thành thử bánh trái, món ăn của Huế đủ màu sắc. Người nội trợ không những nấu ăn ngon mà còn biết trình bày đẹp. Bà Lan ví dụ món dưa món. Cà rốt, su hào, đu đủ, củ cải... không chỉ xắt lát mà còn được tỉa thành những hoa ngọc lan, cúc, hồng... Mỗi lần dọn, dĩa dưa món giống như một dĩa hoa.

Bánh phất đặc biệt trong ẩm thực cung đình, ngày nay hầu như thất truyền và hiếm hoi trong mâm bánh Huế.

Ông bà nói "học ăn, học nói, học gói, học mở" là vì thế. Có khi cái sự nấu nướng mở ra cả một nền văn hóa. Người Huế xưa chú trọng đạo ẩm thực cùng lối sống thẩm mỹ, làm thế nào cũng muốn cho đẹp. Để rồi họ vừa là người thưởng thức hương vị đặc biệt của đời sống, vừa tạo nên vẻ đẹp cho đời sống ngay trong gian bếp của mình.

Người Huế xưa thường uống trà vào ngày Tết. Họ chuộng nhất là hoa mộc và hoa sói vì ướp trà rất thơm. Ngoài ra còn có rượu nếp, rượu gạo và rượu đỏ (rượu chát). Bà Thái Kim Lan vẫn nhớ mạ và bà mình ngày xưa, cứ đến mùa dâu tằm lại ngâm rượu dâu tằm như một thứ rượu chát, năm mới Tết đến lại lấy ra mời khách.

Cây hoa mộc trước nhà từ đường của gia đình.

Không thể về đoàn tụ cùng con cháu bên Đức, bà Lan ở đây, trong căn nhà "xưa như Trái đất" của gia đình với mấy người bà con. Lúc ở Đức, bà vẫn khắc khoải bồn chồn không biết Tết nhất ở nhà ra sao.

Tết năm nay, bàn thờ gia tiên được chăm sóc chu đáo. Được trở lại sống trong không gian ấm nồng hương xưa nghĩa cũ ấy vốn là ước mơ bao lần của bà khi ở Đức thì giờ đây, giấc mơ nhỏ đã thành sự thật. Mùa này, những đóa hoa mộc bắt đầu nở trong khu vườn thời thơ ấu. Ngày mai, bà lại cắp rổ ra vườn hái hoa đặng còn kịp ướp trà đón Tết.

Theo Tạp Chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Kỳ vọng công nghệ cải thiện thói quen đọc sách

Kỳ vọng công nghệ cải thiện thói quen đọc sách

 Ngọc Thịnh: Chàng trai khiếm thị 21 tuổi chơi thuần thục 14 nhạc cụ được xác lập ‘kỷ lục gia châu Á’

Ngọc Thịnh: Chàng trai khiếm thị 21 tuổi chơi thuần thục 14 nhạc cụ được xác lập ‘kỷ lục gia châu Á’

Britney Spears đã khóc suốt hai tuần sau khi phim tài liệu về cô công chiếu

Britney Spears đã khóc suốt hai tuần sau khi phim tài liệu về cô công chiếu

Inferno V: Triễn lãm sắp đặt kỹ thuật số

Inferno V: Triễn lãm sắp đặt kỹ thuật số

Bức tranh số đắt đỏ nhất thế giới : Ảo vọng về nghệ thuật hay thẩm mỹ mới?

Bức tranh số đắt đỏ nhất thế giới : Ảo vọng về nghệ thuật hay thẩm mỹ mới?

Grammy 2021 : Âm nhạc là liều thuốc cho tâm hồn

Grammy 2021 : Âm nhạc là liều thuốc cho tâm hồn

Thạc sĩ Hồ Tố Liên và niềm đam mê búp bê Nhật Bản

Thạc sĩ Hồ Tố Liên và niềm đam mê búp bê Nhật Bản

Đền Đức Thánh Cả: Linh thiêng một lịch sử

Đền Đức Thánh Cả: Linh thiêng một lịch sử

Linh hồn của seri phim Người Phán xử: NSND Hoàng Dũng đã qua đời

Linh hồn của seri phim Người Phán xử: NSND Hoàng Dũng đã qua đời

Miếu Đầm - Nơi linh thiêng với truyền thuyết thờ tự thần rắn

Miếu Đầm - Nơi linh thiêng với truyền thuyết thờ tự thần rắn

Đại sứ Mỹ tại Việt Nam tung ra bản rap Tết Việt Nam khiến truyền thông quốc tế ngạc nhiên

Đại sứ Mỹ tại Việt Nam tung ra bản rap Tết Việt Nam khiến truyền thông quốc tế ngạc nhiên

MV Để gió cuốn đi của Thanh Lam đã khắc họa hình ảnh đầy cảm xúc

MV Để gió cuốn đi của Thanh Lam đã khắc họa hình ảnh đầy cảm xúc

Tin mới cập nhật

AirTag bị hack có thể dẫn người dùng đến các trang web độc hại

AirTag bị hack có thể dẫn người dùng đến các trang web độc hại

Dự báo chứng khoán tuần tới: Còn tăng nhưng không có kỷ lục mới

Dự báo chứng khoán tuần tới: Còn tăng nhưng không có kỷ lục mới

Điểm danh những đồng tiền ảo 'hot' nhất thị trường

Điểm danh những đồng tiền ảo 'hot' nhất thị trường

Công nghệ mới hứa hẹn khả năng xoá bỏ những ký ức tồi tệ đã qua

Công nghệ mới hứa hẹn khả năng xoá bỏ những ký ức tồi tệ đã qua

Microsoft Teams sắp bổ sung tính năng nối lại các sự kiện trực tiếp bị gián đoạn

Microsoft Teams sắp bổ sung tính năng nối lại các sự kiện trực tiếp bị gián đoạn

Dự báo giá vàng tuần tới: Đi lên khi tín hiệu kinh tế ảm đạm

Dự báo giá vàng tuần tới: Đi lên khi tín hiệu kinh tế ảm đạm

Ngân hàng ứng dụng trí tuệ nhân tạo để chăm sóc khách hàng

Ngân hàng ứng dụng trí tuệ nhân tạo để chăm sóc khách hàng

Hệ thống máy chủ của nhóm tin tặc DarkSide bị sập

Hệ thống máy chủ của nhóm tin tặc DarkSide bị sập

3 điện thoại có camera siêu đẹp giá dưới 10 triệu đồng đáng mua cho mùa du lịch

3 điện thoại có camera siêu đẹp giá dưới 10 triệu đồng đáng mua cho mùa du lịch

Đột phá cách làm để thúc đẩy chuyển đổi số và đảm bảo an toàn thông tin mạng

Đột phá cách làm để thúc đẩy chuyển đổi số và đảm bảo an toàn thông tin mạng

Cài đặt ứng dụng Bluezone, chung tay đẩy lùi dịch bệnh COVID-19

Cài đặt ứng dụng Bluezone, chung tay đẩy lùi dịch bệnh COVID-19

Dùng chip kết nối trực tiếp với não - Người tàn tật đã biến được ý nghĩ thành chữ viết

Dùng chip kết nối trực tiếp với não - Người tàn tật đã biến được ý nghĩ thành chữ viết

Tin đọc nhiều

Kỳ vọng công nghệ cải thiện thói quen đọc sách

Kỳ vọng công nghệ cải thiện thói quen đọc sách

Inferno V: Triễn lãm sắp đặt kỹ thuật số

Inferno V: Triễn lãm sắp đặt kỹ thuật số

Grammy 2021 : Âm nhạc là liều thuốc cho tâm hồn

Grammy 2021 : Âm nhạc là liều thuốc cho tâm hồn

Thạc sĩ Hồ Tố Liên và niềm đam mê búp bê Nhật Bản

Thạc sĩ Hồ Tố Liên và niềm đam mê búp bê Nhật Bản

Đền Đức Thánh Cả: Linh thiêng một lịch sử

Đền Đức Thánh Cả: Linh thiêng một lịch sử

Ca khúc “Hãy đốt lò lên”

Ca khúc “Hãy đốt lò lên”

 Tuần lễ thời trang quốc tế Việt Nam 2020 - Ngọc Trinh hóa quý cô thanh lịch

 Tuần lễ thời trang quốc tế Việt Nam 2020 - Ngọc Trinh hóa quý cô thanh lịch

YouTube 2020: Dấu ấn của giới game streamer và lời xin lỗi vì văng tục

YouTube 2020: Dấu ấn của giới game streamer và lời xin lỗi vì văng tục

Lợi dụng uy tín của VTV để lừa đảo với dòng trạng thái “VTV1 cũng đã nói rồi nên mọi người cứ làm nha"

Lợi dụng uy tín của VTV để lừa đảo với dòng trạng thái “VTV1 cũng đã nói rồi nên mọi người cứ làm nha"

Văn hoá truyền thống của dân tộc Việt dễ dàng tiếp cận du khách bằng AI

Văn hoá truyền thống của dân tộc Việt dễ dàng tiếp cận du khách bằng AI

Video xem nhiều

Isuzu Mu-X 2021 hoàn toàn mới: Thiết kế hiện đại và đầy công nghệ

Isuzu Mu-X 2021 hoàn toàn mới: Thiết kế hiện đại và đầy công nghệ

Honda MSX 125 Grom 2021 mẫu xe côn tay phiên bản đường đua

Honda MSX 125 Grom 2021 mẫu xe côn tay phiên bản đường đua

1 Phút Công nghệ: Công nghệ trong nước và thế giới ngày 01/8/2020

1 Phút Công nghệ: Công nghệ trong nước và thế giới ngày 01/8/2020

Đánh giá iPhone SE 2020: Nhiều công nghệ để yêu, ít chi tiêu

Đánh giá iPhone SE 2020: Nhiều công nghệ để yêu, ít chi tiêu

Acura TLX 2021 hồi sinh quyết dành lại "ngôi vương"

Acura TLX 2021 hồi sinh quyết dành lại "ngôi vương"

Công ty điện tử Samsung hôm nay tuyên bố đã đạt được tốc độ 5G nhanh nhất trong ngành

Công ty điện tử Samsung hôm nay tuyên bố đã đạt được tốc độ 5G nhanh nhất trong ngành

Cô giáo sáng tạo mặc nguyên bộ đồ họa tiết nội tạng để dạy học

Cô giáo sáng tạo mặc nguyên bộ đồ họa tiết nội tạng để dạy học

Koenigsegg Jesko khoe xe có không ít hơn 34 lớp sơn

Koenigsegg Jesko khoe xe có không ít hơn 34 lớp sơn

Rolls-Royce 103EX sử dụng trí tuệ nhân tạo về nhà sau hơn ba năm vòng quanh Thế giới

Rolls-Royce 103EX sử dụng trí tuệ nhân tạo về nhà sau hơn ba năm vòng quanh Thế giới

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Hội Vô tuyến – Điện tử Việt Nam Góp ý dự thảo Đề án chuyển đổi số Quốc gia

Hội Vô tuyến – Điện tử Việt Nam Góp ý dự thảo Đề án chuyển đổi số Quốc gia

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Hội thảo góp ý dự thảo phát triển công nghiệp ICT, hướng tới CMCN lần thứ tư
27/05/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
"Việt Nam ơi! Đánh bay COVID" - Viết tiếp tinh thần vượt qua khó khăn của dân tôc Việt
17/04/2020
Các yếu tố cơ bản của chuyển đổi số
08/04/2020
Phát huy tinh thần Make in Vietnam, sẵn sàng công nghệ, thiết bị để thương mại 5G
07/12/2019
REV-ECIT 2019: Thúc đẩy phát triển thông tin di động 5G và ứng dụng
07/12/2019
Chủ tịch UBND TP Hà Nội: Không thể làm trò đùa trong việc thí điểm xử lý nước thải sông Tô Lịch của tổ chức Nhật Bản
06/12/2019
Sở Y tế Hà Nội: Nước sạch Sông Đà đã an toàn
21/10/2019
Công ty nước sạch Sông Đà sẽ xem xét trách nhiệm khi được hỏi về lời "xin lỗi"
17/10/2019
PVOIL Cup 2019 chính thức khởi tranh - Vượt lên thử thách
28/09/2019
Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ
10/09/2019
Hà Nội khai trương hệ thống sóng điện từ hội tụ không xâm lấn điều trị ung thư
29/08/2019
Grab tiếp tục rót hàng trăm triệu USD, taxi truyền thông của Việt Nam sẽ ra sao?
26/08/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
Fadil không bung túi khí khi va chạm gốc cây tại Hải Dương: Vinfast nói gì?
18/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019
Tiến sĩ Trần Văn Mạnh (Trung tâm Khuyến nông Quốc gia) đánh giá, việc phát triển sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao nói riêng và sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nói chung là hướng đi đúng, tạo động lực mới cho ngành nông nghiệp Việt Nam.
Kinh nghiệm quá hữu ích. Cần phổ biến ngay cho các cháu nhỏ.
Chúc mừng ngày thành lập ngành Bưu điện Việt Nam
Bài viết rất hay và ý nghĩa về eKGIS và hội thảo CNTT. Cảm ơn tác giả
Tình yêu , cống hiến ,nổ lực đã vượt qua những trở ngại tưởng chừng như không bao giờ qua được. Chúc Mừng Con người Đẹp , chúng tôi luôn tự hào !
Giờ mình mới biết - Chúc mừng chúc mừng con người Đẹp
Một con người dùng cả một cuộc đời cho tình yêu thiên nhiên . Ông đã đóng góp cống hiến cho nghành thực vật học nước nhà bảo tồn phát triển những loài lan quí hiếm . Xin chúc ngài có một sinh nhật ngài ấm áp hạnh phúc bên người thân . Mong xã hội và trên toàn thế giới có nhiều người tâm huyết như ông . Xin chúc cho tình cảm hữu nghị giữa hai đất nước TL & VN luôn bền chặt và thắm thiết . VN luôn yêu quí các bạn !
Con này chắc không bằng con Netgear Orbi RBS40 đâu mình đã dùng thử và đã lắp đặt nhiều nhà , cơ quan, resort , văn phòng , showroom . Con netgear Orbi có app kiểm tra từ xa và loại đối tượng thông qua tắt ip đối tượng đó
Nhu cầu tuyển dụng tăng gấp đột biến 4 lần trong một thời gian ngắn điều đó phản ánh tỉ lệ thất nghiệp trong những tháng đầu năm là 3/4 do ảnh hưởng của đại dịch covid-19 đây là một điều đáng buồn, rồi các cử nhân, kỹ sư sẽ đi đâu về đâu trong giai đoạn bất ổn này. Để cân bằng lại có thể mất một thời gian dài.