7 nhiệm vụ trọng tâm năm học 2026-2027: Đẩy mạnh quản trị số, ứng dụng AI trong giáo dục

Đổi mới quản trị giáo dục, lấy kết quả thực chất làm thước đo

Năm học 2026-2027 được xác định là năm học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Theo Quyết định số 2623/QĐ-BGDĐT, toàn ngành Giáo dục sẽ tập trung chuyển các chủ trương, định hướng thành nhiệm vụ, chỉ tiêu, sản phẩm, tiến độ và trách nhiệm cụ thể.

Điểm nhấn là đổi mới mạnh mẽ hệ thống quản trị phát triển giáo dục, chuyển từ trọng tâm xây dựng và hoàn thiện thể chế sang tổ chức thực hiện hiệu quả, đưa chính sách vào cuộc sống.

Năm học 2026-2027 được xác định là năm học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Kết quả thực tế được xác định là thước đo quan trọng, tập trung vào sự tiến bộ của người học, chất lượng và điều kiện làm việc của nhà giáo, hiệu quả hoạt động của cơ sở giáo dục và chất lượng nguồn nhân lực.

Đáng chú ý, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ hoàn thiện, đưa vào triển khai trên nền tảng số quản trị giáo dục quốc gia các bộ chỉ số phát triển giáo dục và đào tạo quốc gia, bộ chỉ số phát triển giáo dục địa phương và bộ chỉ số phát triển giáo dục đại học.

Việc cụ thể hóa các mục tiêu thành hệ thống chỉ số theo dõi hằng năm, với các mốc trung gian đến năm 2030, được kỳ vọng tạo cơ sở để quản trị giáo dục theo hướng minh bạch, có thể đo lường và xác định rõ trách nhiệm.

Tháo gỡ điểm nghẽn về đội ngũ và cơ sở vật chất

Một trong những yêu cầu cấp thiết của năm học mới là giải quyết các điểm nghẽn về đội ngũ nhà giáo và cơ sở vật chất, bảo đảm đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên, không để học sinh vì hoàn cảnh khó khăn mà không được đến trường.

Ngành Giáo dục tiếp tục ưu tiên vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời xử lý tình trạng quá tải trường, lớp tại các đô thị, khu công nghiệp và địa bàn có tốc độ tăng dân số cơ học nhanh.

Việc rà soát, điều động giáo viên giữa các địa bàn sẽ được tăng cường để khắc phục tình trạng thừa, thiếu cục bộ. Các cơ chế hợp đồng, thỉnh giảng, dạy thêm giờ và chính sách thu hút nhân lực đối với những môn học, ngành nghề và địa bàn khó tuyển cũng được hoàn thiện.

Nguồn lực ngân sách và đầu tư công sẽ ưu tiên cho nhà giáo, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, trường nội trú biên giới, hạ tầng số, phòng thí nghiệm và đào tạo nhân lực chiến lược.

Mô hình trường phổ thông liên cấp nội trú biên giới tiếp tục được đánh giá, hoàn thiện và từng bước nhân rộng tại các địa bàn khó khăn.

Đổi mới lớp học, kiểm tra đánh giá và xây dựng môi trường số an toàn

Trong giáo dục mầm non và phổ thông, ngành Giáo dục đặt mục tiêu tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng, kỷ cương và an toàn trường học.

Nội dung dạy học sẽ tiếp tục được tinh giản, đồng thời nâng cao chất lượng giờ học chính khóa và tổ chức dạy học hai buổi/ngày phù hợp với điều kiện thực tế. Các hoạt động thực hành, trải nghiệm, STEM, ngoại ngữ, năng lực số, ứng dụng AI có chọn lọc, nghệ thuật và giáo dục thể chất được tăng cường.

Ngành Giáo dục cũng định hướng từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, đồng thời cắt giảm các cuộc thi, hồ sơ, sổ sách và hội họp không cần thiết để giáo viên tập trung cho chuyên môn.

Đối với giáo dục đại học, trọng tâm là kiểm soát tăng quy mô gắn với điều kiện bảo đảm chất lượng.

Cùng với đổi mới nội dung và phương pháp, yêu cầu bảo đảm an toàn cho người học được đặt lên hàng đầu. Các giải pháp phòng chống bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, tệ nạn xã hội và nguy cơ trên môi trường mạng sẽ được tăng cường.

Tư vấn tâm lý, y tế trường học và các giải pháp bảo vệ trẻ em trên không gian số cũng được chú trọng, hướng tới xây dựng môi trường giáo dục an toàn cả trong trường học và trên môi trường mạng.

Công tác thi, kiểm tra và đánh giá tiếp tục được đổi mới theo hướng đánh giá đúng năng lực, sự tiến bộ của người học; hoàn thiện mô hình thi tốt nghiệp THPT, tuyển sinh đại học, cao đẳng theo hướng gọn nhẹ, công bằng, minh bạch và giảm áp lực xã hội.

Giáo dục nghề nghiệp và đại học hướng tới nguồn nhân lực chất lượng cao

Ở lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, định hướng nổi bật là tăng cường kết nối giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp.

Mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp và trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên sẽ được rà soát, sắp xếp.

Doanh nghiệp được tăng cường tham gia vào xây dựng chương trình, tổ chức thực hành, đánh giá kỹ năng và tuyển dụng. Cùng với đó là đẩy mạnh dự báo cung - cầu nhân lực, đặt hàng đào tạo và công khai kết quả việc làm sau tốt nghiệp.

Ngành Giáo dục sẽ triển khai nền tảng quản trị nhân lực, kỹ năng và việc làm quốc gia, qua đó tăng cường kết nối giữa đào tạo với thị trường lao động.

Đối với giáo dục đại học, trọng tâm là kiểm soát tăng quy mô gắn với điều kiện bảo đảm chất lượng; ưu tiên STEM và công nghệ chiến lược, đồng thời chú trọng chất lượng đầu vào, đội ngũ, phòng thí nghiệm và khả năng việc làm.

Đặc biệt, ngành Giáo dục đặt mục tiêu đầu tư phát triển 3-5 đại học tinh hoa theo mô hình đại học nghiên cứu đẳng cấp quốc tế.

Tư duy đầu tư cũng được chuyển dần từ đầu tư đơn lẻ sang đầu tư theo hệ sinh thái, có phân công sứ mạng và chia sẻ hạ tầng, hướng tới hình thành các cực tăng trưởng dựa trên tri thức.

Dữ liệu và AI trở thành nền tảng của giáo dục số

Chuyển đổi số là một trong những điểm nhấn xuyên suốt các nhiệm vụ năm học 2026-2027.

Ngành Giáo dục sẽ hoàn thiện, chuẩn hóa, làm sạch và kết nối các cơ sở dữ liệu giáo dục theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, đồng thời liên thông với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, VNeID và các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành có liên quan.

Học bạ số, văn bằng số, dữ liệu thi và tuyển sinh tiếp tục được đẩy mạnh, từng bước thay thế hồ sơ, giấy tờ và báo cáo thủ công.

Cùng với số hóa, yêu cầu kiểm soát chất lượng dữ liệu, phân định trách nhiệm cập nhật và khai thác dữ liệu, bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin cũng được đặt ra.

Đặc biệt, AI sẽ được thúc đẩy ứng dụng trong quản lý, dạy học, kiểm tra, đánh giá và cá thể hóa học tập. Kiến thức, kỹ năng về AI cũng sẽ được đưa vào chương trình và hoạt động giáo dục phù hợp với từng cấp học.

Tuy nhiên, đi cùng với thúc đẩy ứng dụng là yêu cầu hoàn thiện khung quản lý việc sử dụng AI, bảo đảm quyền riêng tư, an toàn và bảo mật dữ liệu, minh bạch và liêm chính học thuật.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng