Dạy tiếng Việt bằng AI, tại sao không?

Huy Thông
14/07/2023 10:01
D

Việc kết hợp giữa ngôn ngữ và khoa học máy tính có thể giúp đẩy nhanh quá trình học những ngôn ngữ mới sẽ giúp người học ngoại ngữ nhanh hơn, giúp trí tuệ nhân tạo có thể “hiểu” và “phản hồi” ngôn ngữ tự nhiên tốt hơn.

zalo

Kết hợp AI “dạy” tiếng Việt

Lãnh đạo của một doanh nghiệp có vốn đầu tư tiếp trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Việt Nam mong muốn học tiếng Việt nhanh, đọc được 90% nội dung các văn bản thông thường. Vấn đề là, ông quá bận và chỉ có chừng 1 giờ (từ 12-13h trưa mỗi ngày) để học. Vậy, cần áp dụng công nghệ vào phần mềm học ngôn ngữ ra sao để giúp ông học ngoại ngữ nhanh?

Trên đây là bài toán của vị lãnh đạo công ty FDI đặt ra với PGS.TS Đinh Điền, Giám đốc Trung tâm Ngôn ngữ học tính toán, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia TP.HCM, người có nhiều đề tài nghiên cứu khoa học và công trình công bố quốc tế về áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dịch máy, ngôn ngữ học đối chiếu và dạy tiếng Việt cho người nước ngoài.

Theo PGS.TS Điền, bước đầu tiên của việc học bất kỳ một ngôn ngữ nào là dạy ngữ âm. Rào cản ở đây là tiếng Việt có thanh điệu, do đó, khi dạy cho những người học thuộc hệ ngôn ngữ không có thanh điệu như người Anh, Pháp… sẽ rất khó. Đơn cử, thay vì hỏi: “Bạn đi ngủ chưa?” thì người học sẽ nói “Bạn đi ngu chưa?”, bởi, họ không phân biệt được thanh điệu. Cần dạy họ đặt lưỡi ở đâu khi phát âm, khẩu hình miệng ra sao, tiếng phát âm ra đúng hay sai khác nhau như thế nào.

Lúc này, phần mềm ứng dụng AI trong dạy ngoại ngữ có thể mô phỏng khẩu hình miệng, phát âm sẵn để người học bắt chước. Sau đó, người học tập phát âm lại, thu vào phần mềm, sử dụng công nghệ đối sánh giữa phát âm của người học và phát âm chuẩn từ phần mềm, cải thiện nhanh khả năng phát âm. Tất cả các công đoạn trên đều bắt buộc phải ứng dụng AI.

Zalo

Một dẫn chứng khác, theo Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học do cố Giáo sư Hoàng Phê chủ biên, vốn từ gốc tiếng Việt có khoảng 34.000 từ, tính toán cho thấy, cần dạy khoảng 10% số lượng từ cho máy, tương đương 3.400 từ thông dụng, là máy có thể đọc khoảng 90% văn bản tiếng Việt thông thường. Để có được dữ liệu thống kê này, PGS Điền buộc phải sử dụng AI, gán nhãn lên hệ thống từ vựng trong kho ngữ liệu tiếng Việt.

AI đã thay đổi cách dạy - học của ngành giáo dục. Thực tế, rất nhiều các ứng dụng trí tuệ nhân tạo đã ra đời nhằm hỗ trợ quá trình dạy - học trở nên nhanh chóng, hiệu quả hơn.

Câu chuyện kết hợp giữa khoa học máy tính và ngôn ngữ học khá thú vị ở trên cho thấy, quá trình để huấn luyện, ứng dụng AI vào thực tiễn là rất cần thiết, song không dễ. Các dữ liệu cần được phân tách theo nhiều lớp định danh, ở mỗi lớp sẽ phải xử lý tiếp từng biến số với những định danh cụ thể khác nhau nữa.

zalo

Khi máy móc học ngôn ngữ...

Không chỉ giúp con người học ngôn ngữ, trí tuệ nhân tạo (AI) còn giúp hệ thống các trợ lý thông minh hiểu ngôn ngữ tốt hơn. Máy móc được huấn luyện và tiến bộ mỗi ngày.

Tương tự câu chuyện của PGS Điền, dưới đây lại là dẫn chứng sinh động khác về cách mà một trợ lý thông minh hiểu ngôn ngữ con người.

Đó là quá trình nghiên cứu và phát triển trợ lý giọng nói tiếng Việt Kiki trên xe ô tô, để nhận dạng tốt giọng nói với nhiều ngữ điệu vùng miền khác nhau. Trong khoa học máy tính, nhận dạng giọng nói là một nhánh quan trọng của trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi giọng nói con người thành một định dạng hữu ích và có thể hiểu được bằng các ứng dụng máy tính.

Công nghệ này là cầu nối tương tác giữa máy móc và con người. Trợ lý giọng nói đã trở thành ứng dụng không thể thiếu trên toàn thế giới. Phổ biến nhất có thể kể đến như: Siri của Apple, Google Assistant, Amazon Alexa, hay Kiki ở Việt Nam.

Anh Nguyễn Hoàng Khánh Duy, người viết những dòng code đầu tiên cho Kiki chia sẻ, để huấn luyện mô hình AI đủ thông minh khi nhận diện giọng nói, phản hồi thông tin đúng cho người dùng, thì dữ liệu ngôn ngữ đóng vai trò chủ chốt.

zalo

Dẫn chứng, chức năng rất quan trọng với người dùng trợ lý tiếng Việt Kiki trên ôtô là dẫn đường. Do đó, đội ngũ phát triển sản phẩm phải chuẩn bị dữ liệu, vốn từ vựng để hỗ trợ “mượt” cho các câu lệnh từ người dùng. Sau quá trình thu thập dữ liệu, huấn luyện mô hình, chỉ số thể hiện chất lượng nhận diện giọng nói ở phiên bản sau đã cải thiện 40% so với ban đầu.

Việc nhận diện giọng nói trên xe ô tô không chỉ dừng lại ở mỗi bài toán về dẫn đường, địa điểm mà còn nhiều vấn đề khác.

Ví dụ, đặc thù sử dụng Kiki trên xe ô tô thì tiếng ồn do động cơ, gió hay tiếng phát ra từ các thiết bị giao thông trên đường cũng rất lớn, điều này ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng nhận diện giọng nói của Kiki trên xe. Do đó, đòi hỏi đội ngũ Kiki phải cố gắng giả lập điều kiện ồn bằng cách tăng cường dữ liệu giọng nói trong điều kiện tiếng ồn sao cho sát với cuộc sống thực tế nhất. Bằng các kỹ thuật mới như self-supervised (học tự giám sát), Kiki đang cố gắng “học” từ cả những dữ liệu không được gán nhãn, để cải thiện mô hình tốt hơn nữa. Tính ổn định của trợ lý giọng nói tiếng Việt này đang cải thiện với việc không ngừng đào tạo, nâng cấp sản phẩm.

 zalo

Rõ ràng, tiến bộ của công nghệ đang diễn ra hàng ngày, hàng giờ. ChatGPT ra đời cuối năm 2022 đã trả lời một phần cho câu hỏi về cách dữ liệu lớn vận hành. Công nghệ đang “bước” vào giữa đời sống, đặc biệt, trong giáo dục, ngôn ngữ, những lĩnh vực vốn phụ thuộc nhiều vào con người trước đây. AI tái định nghĩa cách chúng ta học tập, làm việc, sinh hoạt,... như những ví dụ cụ thể nêu trên.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Nhân mùa tựu trường, FPT Shop trao 30 combo công nghệ cho tân sinh viên xuất sắc

Nhân mùa tựu trường, FPT Shop trao 30 combo công nghệ cho tân sinh viên xuất sắc

ChatGPT giới thiệu chế độ học tập giúp học sinh có gia sư trực tuyến 24/7

ChatGPT giới thiệu chế độ học tập giúp học sinh có gia sư trực tuyến 24/7

Đài Loan trao học bổng cho 52 du học sinh Việt Nam xuất sắc năm 2025

Đài Loan trao học bổng cho 52 du học sinh Việt Nam xuất sắc năm 2025

VIETSTAR hợp tác cùng PST&B đào tạo lãnh đạo công nghệ trong kỷ nguyên AI

VIETSTAR hợp tác cùng PST&B đào tạo lãnh đạo công nghệ trong kỷ nguyên AI

Điểm sàn Đại học Công nghiệp TP.HCM 2025 giảm nhẹ

Điểm sàn Đại học Công nghiệp TP.HCM 2025 giảm nhẹ

Trường Đại học Việt Nhật bỏ yêu cầu điểm 8 môn Toán ngành chip bán dẫn

Trường Đại học Việt Nhật bỏ yêu cầu điểm 8 môn Toán ngành chip bán dẫn

Đại học Quốc gia Hà Nội quy đổi 30 điểm A00 bằng 27,75 điểm tổ hợp D01

Đại học Quốc gia Hà Nội quy đổi 30 điểm A00 bằng 27,75 điểm tổ hợp D01

Phổ điểm thi THPT 2025 môn Vật lý 2025: Thí sinh đạt điểm 10 tăng vọt

Phổ điểm thi THPT 2025 môn Vật lý 2025: Thí sinh đạt điểm 10 tăng vọt

Tân hiệu trưởng Trường đại học Fulbright Việt Nam là ai?

Tân hiệu trưởng Trường đại học Fulbright Việt Nam là ai?

Đề thi THPT Quốc gia môn Tiếng Anh năm 2025 tăng độ khó, thiên về kỹ năng học thuật và phản biện

Đề thi THPT Quốc gia môn Tiếng Anh năm 2025 tăng độ khó, thiên về kỹ năng học thuật và phản biện

Người Việt đăng ký học AI tăng 400% trên Coursera

Người Việt đăng ký học AI tăng 400% trên Coursera

Hà Nội công bố điểm thi và điểm chuẩn vào lớp 10 công lập năm 2025-2026

Hà Nội công bố điểm thi và điểm chuẩn vào lớp 10 công lập năm 2025-2026

Tin mới cập nhật

Cục Tần số xuất quân đảm bảo thông tin vô tuyến điện phục vụ Quốc khánh 2/9

Cục Tần số xuất quân đảm bảo thông tin vô tuyến điện phục vụ Quốc khánh 2/9

Mercedes-Benz Việt Nam tặng 60 triệu đồng khi mua xe điện tháng 9

Mercedes-Benz Việt Nam tặng 60 triệu đồng khi mua xe điện tháng 9

Ưu tiên đầu tư cho phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử

Ưu tiên đầu tư cho phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử

Mercedes EQB 250+ phiên bản nâng cấp ra mắt Việt Nam, giá 2 tỷ 309 triệu đồng

Mercedes EQB 250+ phiên bản nâng cấp ra mắt Việt Nam, giá 2 tỷ 309 triệu đồng

Keysight hoàn thành đánh giá Chứng nhận PSA cấp 4 cho sản phẩm SiXG301 SoC của Silicon Labs

Keysight hoàn thành đánh giá Chứng nhận PSA cấp 4 cho sản phẩm SiXG301 SoC của Silicon Labs

Nhìn lại khoảnh khắc Khối đứng A80 di chuyển trước Lễ Sơ duyệt 27/8

Nhìn lại khoảnh khắc Khối đứng A80 di chuyển trước Lễ Sơ duyệt 27/8

Tesla lao dốc tại Châu Âu, BYD và xe điện Trung Quốc vươn lên mạnh mẽ

Tesla lao dốc tại Châu Âu, BYD và xe điện Trung Quốc vươn lên mạnh mẽ

Cục Tần số phạt tiền hơn 70 tổ chức, cá nhân sử dụng micro không dây sai quy định

Cục Tần số phạt tiền hơn 70 tổ chức, cá nhân sử dụng micro không dây sai quy định

Lan toả tinh thần yêu nước, khát vọng vươn mình qua Triển lãm Thành tựu đất nước

Lan toả tinh thần yêu nước, khát vọng vươn mình qua Triển lãm Thành tựu đất nước

Bosch Rexroth ‘trình diễn’ nhà máy thông minh tại Automation World Vietnam

Bosch Rexroth ‘trình diễn’ nhà máy thông minh tại Automation World Vietnam

Hệ sinh thái VNPT Cyber Immunity 'tiến vào' thị trường Nhật Bản

Hệ sinh thái VNPT Cyber Immunity 'tiến vào' thị trường Nhật Bản

Hoàn thiện dải sản phẩm laptop AI, ASUS tung ra 4 mẫu laptop Vivobook trước thềm năm học mới

Hoàn thiện dải sản phẩm laptop AI, ASUS tung ra 4 mẫu laptop Vivobook trước thềm năm học mới

Tin đọc nhiều

Nhân mùa tựu trường, FPT Shop trao 30 combo công nghệ cho tân sinh viên xuất sắc

Nhân mùa tựu trường, FPT Shop trao 30 combo công nghệ cho tân sinh viên xuất sắc

ChatGPT giới thiệu chế độ học tập giúp học sinh có gia sư trực tuyến 24/7

ChatGPT giới thiệu chế độ học tập giúp học sinh có gia sư trực tuyến 24/7

Điểm sàn Đại học Công nghiệp TP.HCM 2025 giảm nhẹ

Điểm sàn Đại học Công nghiệp TP.HCM 2025 giảm nhẹ

Đại học Quốc gia Hà Nội quy đổi 30 điểm A00 bằng 27,75 điểm tổ hợp D01

Đại học Quốc gia Hà Nội quy đổi 30 điểm A00 bằng 27,75 điểm tổ hợp D01

Phổ điểm thi THPT 2025 môn Vật lý 2025: Thí sinh đạt điểm 10 tăng vọt

Phổ điểm thi THPT 2025 môn Vật lý 2025: Thí sinh đạt điểm 10 tăng vọt

Tân hiệu trưởng Trường đại học Fulbright Việt Nam là ai?

Tân hiệu trưởng Trường đại học Fulbright Việt Nam là ai?

Hà Nội công bố điểm thi và điểm chuẩn vào lớp 10 công lập năm 2025-2026

Hà Nội công bố điểm thi và điểm chuẩn vào lớp 10 công lập năm 2025-2026

Bộ máy lãnh đạo Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ hoàn thiện với 5 nhân sự mới

Bộ máy lãnh đạo Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ hoàn thiện với 5 nhân sự mới

Ranh giới giữa hỗ trợ và áp lực trong giáo dục

Ranh giới giữa hỗ trợ và áp lực trong giáo dục

RMIT Việt Nam mở rộng đối tượng trao học bổng Chắp cánh ước mơ

RMIT Việt Nam mở rộng đối tượng trao học bổng Chắp cánh ước mơ

Video xem nhiều

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Isuzu Mu-X 2021 hoàn toàn mới: Thiết kế hiện đại và đầy công nghệ

Isuzu Mu-X 2021 hoàn toàn mới: Thiết kế hiện đại và đầy công nghệ

Honda MSX 125 Grom 2021 mẫu xe côn tay phiên bản đường đua

Honda MSX 125 Grom 2021 mẫu xe côn tay phiên bản đường đua

Geneva Motor Show 2020: Bentley hé lộ siêu xe Bacalar triệu đô

Geneva Motor Show 2020: Bentley hé lộ siêu xe Bacalar triệu đô

Lộ diện siêu xe hypercar Czinger 21C tăng tốc 0-100km/h chưa tới 2 giây

Lộ diện siêu xe hypercar Czinger 21C tăng tốc 0-100km/h chưa tới 2 giây

Xe máy điện VinFast được CNN chọn là 1 trong 5 biểu tượng mới của Hà Nội

Xe máy điện VinFast được CNN chọn là 1 trong 5 biểu tượng mới của Hà Nội

Một ngày trải nghiệm giấc mơ trở thành tay đua F1 chuyên nghiệp ở Nhật Bản

Một ngày trải nghiệm giấc mơ trở thành tay đua F1 chuyên nghiệp ở Nhật Bản

Bắc Sơn mây hát

Bắc Sơn mây hát

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Sếp nhà bán lẻ làm lộ ngày bán iPhone 11

Sếp nhà bán lẻ làm lộ ngày bán iPhone 11

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Bàn về tầm nhìn và các trụ cột của công nghệ thông tin di động 6G
04/03/2022
Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Chống thất thu thuế là thách thức lớn đối với nền kinh tế số
29/04/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019