Các 'ông lớn' công nghệ Mỹ đã nộp hơn 4,5 nghìn tỉ đồng tiền thuế

Thông tin này được Bộ trưởng Bộ Tài chính - Hồ Đức Phớc cho biết trong báo cáo gửi các đại biểu Quốc hội, về hoạt động quản lý thu thuế đối với hàng hóa, nền tảng dịch vụ xuyên biên giới, theo quy định hiện hành được thực hiện thông qua các tổ chức tại Việt Nam (thuế nộp thay nhà thầu nước ngoài) với số thu bình quân trên 1.100 tỉ đồng/năm.

Cụ thể, từ năm 2018 đến hết tháng 4/2022, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xuyên biên giới đã khai, nộp thuế với tổng số tiền hơn 5.111 tỉ đồng. Trong đó, một số tập đoàn lớn như Facebook đã nộp 1.965 tỉ đồng; Google nộp 1.902 tỉ và Microsoft nộp 651 tỉ đồng. Tổng cộng Facebook, Google, Microsoft đã nộp 4.518 tỉ đồng tiền thuế cho cơ quan thuế Việt Nam.

Chỉ tính riêng 4 tháng đầu năm 2022, tổng số tiền thuế thu được từ hoạt động thương mại điện tử, dịch vụ số xuyên biên giới đạt khoảng 437 tỉ đồng, tương đương hơn 27% so với số thu năm 2021 (1.591 tỉ đồng).
Như vậy, so với số liệu Bộ trưởng Bộ Tài chính báo cáo hồi tháng 3, số thuế thu được từ các nền tảng số đến nay tăng thêm 1.100 tỉ đồng.

Facebook, Google, Microsoft đã nộp 4.518 tỉ đồng tiền thuế.

Cũng tại báo cáo gửi các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho hay, số thu thuế đối với các tổ chức, cá nhân Việt Nam có thu nhập từ cung cấp dịch vụ số xuyên biên giới, hoạt động kinh doanh thương mại điện tử thông qua xử lý vi phạm, chống thất thu đến nay đạt 735 tỉ đồng. Trong đó, riêng 4 tháng đầu năm nay, số thu từ hoạt động này là 176 tỉ đồng.

Song theo Bộ Tài chính, với những đặc trưng của nền kinh tế số và tình hình phát triển nhanh chóng của hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam, việc quản lý thuế các hoạt động này sẽ gặp nhiều thách thức.

Đầu tiên là khả năng quản lý đầy đủ các nguồn thu, đối tượng nộp thuế. Vì trong điều kiện hiện nay, các tổ chức, cá nhân có thể hoạt động kinh doanh xuyên biên giới mà không thuộc đối tượng đánh thuế của bất kỳ quốc gia nào theo nguyên tắc quản lý thuế truyền thống, các quốc gia đều căn cứ trên sự hiện diện vật chất của người nộp thuế, trong khi doanh nghiệp, cá nhân có thể phân bổ thu nhập về địa điểm có lợi nhất về thuế theo quy định của từng nước.

Khó khăn tiếp theo là không xác định được căn cứ tính thuế. Theo đó, trên môi trường số, các hoạt động kinh doanh có thể thực hiện thông qua website hiện diện ở một khu vực thị trường nào đó mà không cần sự hiện diện vật chất của người nộp thuế. Điều này cũng không nằm trong phạm vi điều chỉnh của luật thuế hiện tại, điển hình là hoạt động quảng cáo trực tuyến và mạng xã hội.

Bên cạnh đó, việc không phân biệt rõ loại thu nhập làm cơ sở đánh thuế cũng khiến cơ quan quản lý thuế gặp khó khăn trong hoạt động thu. Chẳng hạn, doanh thu liên quan đến phần mềm, sản phẩm nội dung thông tin số, các ứng dụng đăng tải trên mạng,... rất khó để xác định số tiền chi trả cho bản quyền, phí dịch vụ hay lợi nhuận kinh doanh.

Ngoài ra, mô hình kinh tế chia sẻ, như Grab, cũng khó xác định là dịch vụ vận tải hay cung cấp dịch vụ kết nối để lấy làm căn cứ kê khai, tính thuế giá trị gia tăng (VAT).

Hơn nữa, việc kiểm soát dòng tiền trên các nền tảng số, sàn thương mại điện tử cũng không dễ dàng, khi các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt khá đa dạng (qua ngân hàng, thanh toán ngang hàng P2P... ). Điều này cũng ảnh hưởng tới hoạt động quản lý và thu thuế với các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân liên quan.

Từ thực tế trên, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết, Bộ Tài chính sẽ đẩy mạnh các giải pháp như: hoàn thiện cơ sở pháp lý; tăng chia sẻ, kết nối thông tin với các cơ quan liên quan; xây dựng cơ sở dữ liệu để quản lý rủi ro; tăng cường thanh tra, kiểm tra, trong đó tập trung vào các nhà cung cấp nước ngoài không có cơ sở kinh doanh tại Việt Nam và một số chủ sở hữu sàn giao dịch thương mại điện tử.

Theo Tạp chí Điện tử