Công nghệ mạng thông tin di động và những vấn đề an toàn mạng 5G

Đình Lượng
13/05/2022 14:00
D

Năm 2015, Liên minh viễn thông quốc tế (ITU) thông qua tên gọi chính thức cho mạng thông tin di động thế hệ 5 (5G) là IMT-2020, hiện đang là công nghệ mạng không dây thế hệ mới nhất được kỳ vọng sẽ ứng dụng trong nhiều lĩnh vực với những ưu điểm nổi bật như tốc độ nhanh hơn, độ trễ thấp hơn so với công nghệ 4G hiện nay và khả năng tích hợp đa dạng thiết bị, bao gồm cả IoT hay các thiết bị yêu cầu cao về chức năng khác.

Cùng với sự phát triển nhanh chóng của mạng 5G, các loại hình thông tin cơ động, đa môi trường, đa nền tảng sẽ phát triển mạnh mẽ, dẫn đến khả năng kiểm soát thông tin ngày càng trở nên phức tạp; việc lộ, lọt thông tin ngày càng tăng, đặt ra nhiều vấn đề về an toàn mạng cần phải giải quyết.

Ưu thế vượt trội của công nghệ mạng 5G

Công nghệ mạng 5G được phát triển trên nền tảng công nghệ mạng 4G với khả năng mở rộng và hỗ trợ đa nền tảng LAS-CDMA (Large Area Synchronized Code Division Multiple Access), UWB (Ultra Wideband), Network-LMDS (Local Multipoint Distribution Service), IPv6 và BDMA (Beam Division Multiple Access). Theo dự báo, 5G sẽ là xu thế công nghệ của tương lai với tốc độ nhanh vượt trội, ổn định, đáng tin cậy và khắc phục được vấn đề phủ sóng do dùng sóng vệ tinh. Sẽ có 3,5 tỷ thiết bị sẽ được kết nối 5G vào năm 2023, chiếm 20% tổng lưu lượng theo băng thông rộng di động trên thế giới, gấp 1,5 lần tổng lưu lượng hiện nay сủa 4G/3G/2G và số lượng dữ liệu sẽ tăng gấp 8 lần.

Mạng 5G được thiết kế sử dụng các dải tần số cao, hoạt động trong băng tần bước sóng milimet, dao động trong khoảng 30GHz tới 300GHz. Do đó, theo lý thuyết, tốc độ mạng 5G có thể đạt đến 10 Gbp/s thậm chí cao hơn. Trong điều kiện lý tưởng và ổn định, tốc độ mạng 5G sẽ tương đương với tốc độ cáp quang. Trên thực tế, tại Việt Nam, mạng 5G của nhà mạng Viettel đã đạt tốc độ truyền dữ liệu kỷ lục là 4,7 Gbp/s, cao hơn 40 lần tốc độ 4G hiện có.

Công nghệ mạng 3G có độ trễ khoảng vài trăm mili giây (ms). Mạng 4G trên lý thuyết có độ trễ là 10 ms nhưng thực tế ban đầu có độ trễ 100 ms và hiện nay đã giảm xuống còn khoảng 30 - 70 ms. So sánh với công nghệ 3G và 4G, mạng 5G có độ trễ cực thấp trong khoảng 5 - 20 ms và có tham vọng cải tiến tối ưu đẩy độ trễ của mạng 5G xuống chỉ còn 1 ms. Điều này có ý nghĩa rất quan trọng trong việc ứng dụng công nghệ 5G vào một số lĩnh vực đòi hỏi độ trễ của tín hiệu là cực thấp như xe tự lái, máy bay tự lái,…

Theo chuẩn công nghệ 5G do ITU công bố, các trạm phát 5G phải hỗ trợ cho ít nhất một triệu thiết bị kết nối trong mỗi kilomet vuông. Các nhà cung cấp dịch vụ đã giới thiệu công nghệ 5G với các trạm cơ sở kích thước siêu nhỏ có mức tiêu thụ năng lượng thấp được lắp đặt ở bất kỳ đâu. Với sức chứa lớn hơn 4G từ 10 - 100 lần, mạng 5G sẽ biến kỷ nguyên IoT thành sự thật trong tương lai không xa khi mọi thiết bị như ổ cắm, điều hòa, tủ lạnh, đèn giao thông, camera,... đều có thể kết nối Internet và tích hợp vào hệ thống với tốc độ nhanh, độ trễ thấp.

Công nghệ 5G có khả năng tương thích ngược với mạng khác, bổ sung thêm kiến trúc mới cho mạng truy nhập vô tuyến đám mây, với các trung tâm dữ liệu nano hỗ trợ các chức năng mạng dựa trên máy chủ như cổng IoT công nghiệp, bộ nhớ đệm video và chuyển mã cho định dạng UltraHD (độ nét siêu cao). Mạng 5G còn hỗ trợ cấu trúc liên kết với các mạng không đồng nhất tạo thuận tiện hơn cho người dùng, mang đến sự gia tăng đáng kể trong các trạm gốc và các yêu cầu mới cho đường truyền kết nối giữa nhà cung cấp dịch vụ với các trạm phân phối tới người dùng đầu cuối.

Rủi ro tiềm ẩn về an toàn mạng 5G

Công nghệ 5G có nhiều ưu điểm vượt trội so với các thế hệ công nghệ trước đây, giúp tiết kiệm năng lượng, mang đến nhiều trải nghiệm Internet tốt hơn. Tuy nhiên, sức ảnh hưởng của nó cũng như những nền tảng công nghệ mới khác cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn. Theo những dự đoán về công nghệ mạng 5G năm 2020 của Kaspersky, sự gia tăng vượt trội về số lượng và tốc độ truyền phát dữ liệu của các thiết bị, phần mềm sẽ dẫn đến nhiều mối đe dọa. Những nguy cơ rủi ro tiềm ẩn về an toàn mạng 5G mà kẻ tấn công có thể lợi dụng gồm có: Lấy cắp, truy cập bất hợp pháp dữ liệu; Kiểm soát các dịch vụ quan trọng; Phá hoại kết cấu cơ sở hạ tầng; Gây gián đoạn kết nối; Gây ảnh hưởng về an toàn thông tin, an ninh kinh tế, chính trị.

Lỗ hổng bảo mật của dịch vụ viễn thông và cơ sở hạ tầng: Khi công nghệ 5G ngày càng phát triển kéo theo sự gia tăng của các thiết bị phần cứng, những phần mềm mới cũng như những mô hình, cách thức quản trị mới xuất hiện. Điều này dẫn đến các lỗ hổng bảo mật, nguy cơ rủi ro cũng sẽ ra tăng do những kẻ tấn công lợi dụng kiểm soát cơ sở hạ tầng mạng viễn thông, thông qua đó phá hoại kết cấu hạ tầng mạng viễn thông, gây gián đoạn, làm giảm chất lượng đường truyền, gây ảnh hưởng lớn đến vấn đề an ninh kinh tế, an ninh quốc phòng không chỉ một quốc gia mà có thể cả một nhóm quốc gia, thậm chí an ninh quốc tế. Kẻ tấn công có thể lợi dụng các lỗ hổng bảo mật phát tán mã độc nhằm phá hủy hệ thống hay lợi dụng thực hiện tấn công từ chối dịch vụ.

Quyền riêng tư và an toàn của người dùng dễ bị tổn thương: Sự phổ biến của 5G cùng với xu thế IoT đồng nghĩa với việc mọi thiết bị có kết nối Internet, các trạm thu phát sóng siêu nhỏ được triển khai ở mọi nơi. Như vậy, kẻ tấn công có thể thu thập và theo dõi chính xác vị trí của người dùng, dễ dàng hơn trong việc nắm bắt hành vi và lịch sử truy cập của người dùng. Một vấn đề khác là các nhà cung cấp dịch vụ mạng sẽ có quyền truy cập sâu hơn, rộng hơn vào lượng dữ liệu lớn được gửi tới từ nhiều thiết bị của người dùng, có thể làm lộ thông tin riêng tư của người dùng hoặc bị sử dụng sai mục đích như quảng cáo, môi giới.

Trong một thế giới vạn vật kết nối, bất kỳ một đe dọa đối với lĩnh vực nào trong mạng lưới cũng sẽ gây ảnh hưởng lớn tới toàn bộ hệ thống mạng. Do vậy, sự phụ thuộc vào mạng 5G càng cao thì rủi ro càng lớn, thậm chí có thể gây ra thảm họa ở quy mô quốc gia hoặc quốc tế. Ví dụ như sự cố trong điều khiển hoạt động từ xa có thể ảnh hướng tới sinh mạng của bệnh nhân đang phẫu thuật; xe tự lái có thể gây tai nạn nếu mất kết nối; thành phố thông minh, hệ thống giao thông thông minh, nhà máy tự động hóa có nối mạng IoT có thể bị mất điện, mất Internet; rò rỉ thông tin mật khiến an ninh quốc gia bị đặt vào tình huống nguy cấp...

Giải pháp đảm bảo an toàn mạng 5G

Khi vạn vật được kết nối thì cơ hội phá hoại cho các cuộc tấn công mạng cũng gia tăng. Do đó, cơ quan An ninh mạng châu Âu (ENISA) đã cảnh báo mạng di động 5G với tốc độ vượt trội và sự phát triển nhanh chóng sẽ kéo theo nguy cơ cao về an ninh mạng. Bên cạnh đó, cấu trúc phức tạp của mạng di động 5G cũng khiến việc bảo vệ hệ thống khó khăn hơn nhiều so với các mạng trước đó. Tuy nhiên, 5G không phải là mối đe dọa mà trái lại là một công cụ hữu ích có thể giúp mang lại những giá trị vô cùng lớn khi được triển khai đúng cách, đặc biệt khi được triển khai với một chiến lược an toàn mạng hiệu quả.

Giống như tất cả các công nghệ đã và đang tồn tại, 5G chắc chắn sẽ tiềm ẩn những rủi ro trong đó có vấn đề an toàn mạng. Do đó, cần thông qua việc giao lưu, hợp tác, phối hợp chặt chẽ giữa các quốc gia, chính phủ, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân để cùng xây dựng chính sách, quy định nhằm quản lý rủi ro, an ninh bảo mật mạng 5G; đưa ra các bộ tiêu chuẩn an ninh bảo mật cho từng lĩnh vực trong việc áp dụng mạng 5G. Các tổ chức, cá nhân nên triển khai tăng cường hợp tác trong an ninh bảo mật mạng nói chung và mạng 5G nói riêng. Ngoài việc là thế hệ công nghệ mạng tương lai, 5G còn cung cấp nền tảng tích hợp mạng Internet di động, Internet vạn vật kết nối và xây dựng một hệ sinh thái công nghệ thông tin toàn diện lấy người dùng làm trung tâm, cung cấp đa dạng các dịch vụ có khả năng kết nối xuyên biên giới.

Để đảm bảo được an ninh, an toàn các ứng dụng trên mạng 5G, cần các quốc gia, các tập đoàn, doanh nghiệp, nhà cung cấp hạ tầng, công nghệ và các cá nhân phải cùng nhau hợp tác trên nhiều khía cạnh, cụ thể là:

Thứ nhất, các quốc gia cần xây dựng các bộ luật, ban hành các quy định về chuyển đổi số, xây dựng chính phủ điện tử, làm rõ trách nhiệm của các bộ, ban, ngành trong việc khai thác, ứng dụng công nghệ 5G;

Thứ hai, ngành công nghệ thông tin cần thúc đẩy việc thiết lập các tiêu chuẩn 5G và xác định các tiêu chuẩn ứng dụng và yêu cầu an ninh bảo mật theo từng giai đoạn để hỗ trợ các ngành khác trong việc sử dụng công nghệ 5G;

Thứ ba, các nhà cung cấp dịch vụ mạng, hạ tầng, công nghệ cần xây dựng một hệ thống mạng đủ mạnh, bền vững, đảm bảo khả năng ứng phó với các cuộc tấn công mạng với mức độ phức tạp, quy mô diện rộng;

Thứ tư, đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ thông tin - viễn thông cần xây dựng hệ thống đảm bảo an ninh mạng một cách đồng bộ. Đảm bảo an ninh bảo mật của các sản phẩm và dịch vụ đang được cung cấp, đồng thời đảm bảo an toàn mạng cho các ngành nghề phụ trợ, tăng cường đầu tư và đổi mới công nghệ, phát triển và sử dụng các công nghệ tiên tiến trong đảm bảo an toàn mạng 5G;

Thứ năm, người dùng cá nhân cần nâng cao nhận thức về an ninh bảo mật mạng 5G, hiểu rõ những kiến thức về mạng Internet và các mối đe dọa trên môi trường Internet, hình thành thói quen sử dụng mạng an toàn, bảo mật.

Bên cạnh đó, cần có sự đổi mới, sáng tạo trong xây dựng an toàn mạng 5G. Công nghệ 5G được coi là tương lai của Internet với nhiều các ứng dụng mới và sáng tạo. Ngành công nghệ thông tin và truyền thông cần tăng cường giao lưu, hợp tác với các ngành nghề khác nhau để cùng khai thác, phát triển mạng 5G; chú trọng tới những tổ chức, doanh nghiệp có yêu cầu bảo mật kinh doanh đặc thù định nghĩa rõ hơn về các tiêu chuẩn của mạng 5G, và cần có những sáng tạo được dựa trên những rủi ro mà nghiệp vụ doanh nghiệp có thể mắc phải.

Tài liệu tham khảo

1.“5G technology predictions 2020” https://securelist.com/5g-predictions-2020/95386/.

2. FCC, “FCC Facilitates Deployment of Wireless Infrastructure for 5G Connectivity,” press release, September 26, 2018, https://docs.fcc.gov/public/attachments/DOC-354283A1.pdf.

3. Navarro-Ortiz, J., Romero-Diaz, P., Sendra, S., Ameigeiras, P., Ramos-Munoz, J. J., & Lopez-Soler, J. M. (2020). A survey on 5G usage scenarios and traffic models. IEEE Communications Surveys & Tutorials.

Thượng úy, Thạc sỹ Phạm Tiến Đạt, Học viện Cảnh sát nhân dân

Theo An toàn Thông tin

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Keysight kết hợp 5G với công nghệ hệ thống vệ tinh định vị toàn cầu

Keysight kết hợp 5G với công nghệ hệ thống vệ tinh định vị toàn cầu

Băng tần 6Ghz - Nền tảng kết nối đáp ứng cho sự phát triển kinh tế số

Băng tần 6Ghz - Nền tảng kết nối đáp ứng cho sự phát triển kinh tế số

Keysight giới thiệu phương pháp kiểm thử tự động, ứng dụng công nghệ AI tối ưu hóa trải nghiệm trên điện thoại 5G

Keysight giới thiệu phương pháp kiểm thử tự động, ứng dụng công nghệ AI tối ưu hóa trải nghiệm trên điện thoại 5G

RuralLink - Giải pháp kết nối mạng di động diện rộng đến vùng nông thôn

RuralLink - Giải pháp kết nối mạng di động diện rộng đến vùng nông thôn

Keysight thúc đẩy thiết kế hệ thống RF và quy trình công việc số cho các mạng 5G vệ tinh

Keysight thúc đẩy thiết kế hệ thống RF và quy trình công việc số cho các mạng 5G vệ tinh

5G dẫn đầu tiến bộ của tương lai công nghệ số

5G dẫn đầu tiến bộ của tương lai công nghệ số

ATC 2022 - Những tiến bộ trong truyền thông không dây B5G / 6G

ATC 2022 - Những tiến bộ trong truyền thông không dây B5G / 6G

Keysight công bố tính năng hiển thị giám sát tiên tiến cho các mạng 400G hybrid của thiết bị quản lý giám sát lưu lượng mạng

Keysight công bố tính năng hiển thị giám sát tiên tiến cho các mạng 400G hybrid của thiết bị quản lý giám sát lưu lượng mạng

Huawei sẽ hỗ trợ băng tần thúc đẩy 5G

Huawei sẽ hỗ trợ băng tần thúc đẩy 5G

“sim King - “King chưa từng thấy”.

“sim King - “King chưa từng thấy”.

Đưa phần mềm kiểm thử lên đám mây

Đưa phần mềm kiểm thử lên đám mây

6G không dây xa… không tưởng

6G không dây xa… không tưởng

Tin mới cập nhật

Aging Summit: Già hóa dân số, cơ hội và thách thức

Aging Summit: Già hóa dân số, cơ hội và thách thức

UNIQLO khai trương cửa hàng mới tại Thiso Mall Sala

UNIQLO khai trương cửa hàng mới tại Thiso Mall Sala

Rủi ro an ninh mạng gia tăng do robot hóa

Rủi ro an ninh mạng gia tăng do robot hóa

Cùng vivo đánh thức giấc mơ thể thao

Cùng vivo đánh thức giấc mơ thể thao

Airbus củng cố cam kết phát triển bền vững tại Việt Nam

Airbus củng cố cam kết phát triển bền vững tại Việt Nam

PV GAS đồng hành cùng chương trình Năng lượng và Cuộc sống

PV GAS đồng hành cùng chương trình Năng lượng và Cuộc sống

Tetra Pak 4 năm liên tiếp đạt chứng nhận toàn cầu BRC

Tetra Pak 4 năm liên tiếp đạt chứng nhận toàn cầu BRC

Bệnh viện đa khoa Nho Quan: Địa chỉ tin cậy trong khám chữa bệnh cho người dân

Bệnh viện đa khoa Nho Quan: Địa chỉ tin cậy trong khám chữa bệnh cho người dân

Phát triển nguồn nhân lực, yếu tố cốt lõi của Chuyển đổi số

Phát triển nguồn nhân lực, yếu tố cốt lõi của Chuyển đổi số

Fonos nhận 1,8 triệu USD từ vòng Pre-Series A

Fonos nhận 1,8 triệu USD từ vòng Pre-Series A

Vertiv™ Liebert® APM Plus: UPS thiết kế dạng mô-đun, thân thiện môi trường

Vertiv™ Liebert® APM Plus: UPS thiết kế dạng mô-đun, thân thiện môi trường

Solve for Tomorrow 2022: Vinh danh những giải pháp sáng tạo vì cộng đồng

Solve for Tomorrow 2022: Vinh danh những giải pháp sáng tạo vì cộng đồng

Tin đọc nhiều

Tốc độ Internet của Việt Nam xếp thứ 59 trên thế giới

Tốc độ Internet của Việt Nam xếp thứ 59 trên thế giới

Huawei vẫn chưa phải là lựa chọn của Canada để phát triển mạng 5G

Huawei vẫn chưa phải là lựa chọn của Canada để phát triển mạng 5G

VNNIC lần đầu công bố kết quả đo tốc độ truy cập Internet Việt Nam

VNNIC lần đầu công bố kết quả đo tốc độ truy cập Internet Việt Nam

ZTE - Nhà cung cấp các hệ thống viễn thông tiên tiến

ZTE - Nhà cung cấp các hệ thống viễn thông tiên tiến

Các nhà mạng Việt Nam chuẩn bị nhân sự cho 5G và IPv6

Các nhà mạng Việt Nam chuẩn bị nhân sự cho 5G và IPv6

Giải pháp mới cho chăm sóc khách hàng từ tổng đài tự động tương tác bằng giọng nói.

Giải pháp mới cho chăm sóc khách hàng từ tổng đài tự động tương tác bằng giọng nói.

Phát huy tinh thần Make in Vietnam, sẵn sàng công nghệ, thiết bị để thương mại 5G

Phát huy tinh thần Make in Vietnam, sẵn sàng công nghệ, thiết bị để thương mại 5G

Siết tin nhắn, cuộc gọi 'rác': Vô vọng với nhà mạng!

Siết tin nhắn, cuộc gọi 'rác': Vô vọng với nhà mạng!

5G mang lại giá trị 300 triệu USD mỗi năm cho các nhà mạng Việt Nam

5G mang lại giá trị 300 triệu USD mỗi năm cho các nhà mạng Việt Nam

Nâng cao chất lượng thông tin di động

Nâng cao chất lượng thông tin di động

Video xem nhiều

Đại học Miami tạo ra cảm biến chất lượng không khí phát hiện Covid-19

Đại học Miami tạo ra cảm biến chất lượng không khí phát hiện Covid-19

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Những gì bạn muốn biết về 5G

Những gì bạn muốn biết về 5G

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Bàn về tầm nhìn và các trụ cột của công nghệ thông tin di động 6G
04/03/2022
Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Chống thất thu thuế là thách thức lớn đối với nền kinh tế số
29/04/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019