Vì sao Mỹ nhắm băng tần 4 GHz cho cuộc đua 6G?

Theo báo cáo mới nhất của Ookla, ngày càng có nhiều dấu hiệu cho thấy băng tần 4 GHz có thể được sử dụng cho những mạng 6G đầu tiên tại Mỹ và một số quốc gia khác. Trong khi đó, cơ quan quản lý Mỹ vẫn tìm cách bổ sung phổ tần cho 5G và các mục đích sử dụng khác. Quá trình này đòi hỏi phải cân đối nhu cầu của nhà mạng thương mại với quyền sử dụng phổ tần của các cơ quan liên bang và những bên liên quan. Vì vậy, dải 4 GHz có thể trở thành tâm điểm của cuộc tranh luận lớn tiếp theo về phân bổ phổ tần tại Washington.

Ảnh minh họa

Mỹ chuẩn bị khai thác băng tần 4 GHz

Tại Mỹ, dải 4,4–4,94 GHz hiện được các cơ quan liên bang sử dụng, trong đó quân đội khai thác cho các hoạt động như bay thử nghiệm. Nhiều ý kiến đang ủng hộ di dời một phần người dùng liên bang để đưa băng tần này ra đấu giá, phục vụ các mạng di động thương mại 5G và 6G.

T-Mobile và Verizon đã lên kế hoạch thử nghiệm trong dải 4,8–4,9 GHz. Verizon cũng công khai định hướng nghiên cứu công nghệ 6G. Theo biểu đồ của Ookla, các nhà mạng Mỹ hiện nắm giấy phép thử nghiệm tại dải tần này.

Chính quyền Mỹ liên tục thể hiện sự quan tâm tới băng tần 4 GHz. Ngân sách năm 2025 giao Cục Quản lý Thông tin và Viễn thông Quốc gia (NTIA) nghiên cứu dải tần này. Bản ghi nhớ của Nhà Trắng tháng 12/2025 tiếp tục nêu đích danh dải 4,4–4,94 GHz. Đến tháng 7/2026, NTIA công bố lộ trình nghiên cứu băng tần 4,4 GHz nhằm củng cố vị thế dẫn đầu của Mỹ trong lĩnh vực 6G.

Ngành di động Mỹ muốn giải phóng băng tần 4 GHz để đấu giá chậm nhất vào năm 2030. Trong khi đó, một số công ty truyền hình cáp, nhà cung cấp thiết bị và các bên liên quan đề xuất chia sẻ dải tần với người dùng liên bang. Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) cũng lên kế hoạch đấu giá phần trên của băng C vào năm 2027, với dải tần nằm ngay dưới mốc 4,4 GHz.

Hồng Kông chứng minh hiệu quả của băng tần 4 GHz

Theo Ookla, kinh nghiệm triển khai quốc tế, đặc biệt tại Hồng Kông, có thể cung cấp cơ sở tham khảo cho cuộc tranh luận về băng tần 4 GHz tại Mỹ. Theo 3GPP, băng tần n79 bao phủ dải 4,4–5 GHz. Dữ liệu Speedtest thu thập từ điện thoại Android trong 90 ngày tính đến 25/9/2026 cho thấy n79 là băng tần chính trong 28,1% mẫu tín hiệu 5G tại Hồng Kông.

Tỷ lệ mẫu tín hiệu 5G nhận Band n79 làm ô phục vụ chính đạt 28,1% tại Hồng Kông và 1,5% tại Nhật Bản, tính trên thiết bị Android của mọi nhà mạng trong 90 ngày kết thúc ngày 25/9/2026. Nguồn Ookla Speedtest.

Băng tần n79 cho tốc độ tải xuống tương đương, thậm chí cao hơn các băng tần tương tự. Cường độ tín hiệu trung vị của kết nối 5G trên n79 cũng ngang với các dải lân cận như 3,5 GHz. Tuy nhiên, Ookla lưu ý hiệu năng thực tế còn phụ thuộc vào điều kiện vô tuyến, lượng phổ tần nhà mạng sở hữu, số trạm phát hỗ trợ, cách kết hợp các băng tần và năng lực thiết bị đầu cuối. Điện thoại cũng có xu hướng kết nối với băng tần cao như n79 khi điều kiện vô tuyến thuận lợi.

Điều kiện địa lý và giới hạn sử dụng phổ tần góp phần thúc đẩy Hồng Kông triển khai băng tần 4 GHz cho mạng 5G. Trong các năm 2019 và 2021, cơ quan quản lý đặc khu đã đấu giá tổng cộng 160 MHz phổ tần thuộc dải 4,8–4,96 GHz. Nguyên nhân một phần do băng tần 3,5 GHz bị hạn chế sử dụng gần các trạm mặt đất vệ tinh tại một số khu dân cư. Dù nhà chức trách sau đó nới lỏng một phần quy định, băng tần 4 GHz vẫn giữ vai trò bổ sung dung lượng cho mạng di động tại đô thị đông dân này.

Nhật Bản khai thác băng tần 4 GHz tại điểm nóng

Tại Nhật Bản, dữ liệu Speedtest trên Android cho thấy băng tần n79 là ô phục vụ chính trong 1,5% mẫu tín hiệu 5G, với cường độ tín hiệu tương đương các mẫu trên băng tần 3,7 GHz.

Do diện tích lớn hơn Hồng Kông nhiều lần, các nhà mạng Nhật Bản chủ yếu dùng băng tần trung thấp như 3,7 GHz để phủ sóng 5G diện rộng, còn băng tần 4 GHz tập trung tại những khu vực có lưu lượng cao. Vì vậy, tỷ lệ mẫu ghi nhận n79 trên phạm vi toàn quốc thấp hơn, khi phần lớn kết nối 5G ở ngoại ô và nông thôn sử dụng các băng tần khác.

Phân bổ phổ tần trong dải 4,4 đến 5 GHz. Mỹ dành dải 4,4 đến 4,94 GHz cho người dùng liên bang và đang nghiên cứu; Nhật Bản dùng 4,5 đến 4,6 GHz cho 5G thương mại, 4,6 đến 4,9 GHz cho mạng “5G cục bộ” riêng, 4,9 đến 5 GHz đã cấp phép nhưng chưa khai thác; Hồng Kông khai thác 5G thương mại trong khoảng 4,8 đến 4,96 GHz. Nguồn GSA GAMBoD (tháng 9/2026), MIC Nhật Bản, NTIA, do Ookla tổng hợp

Theo biểu đồ phân bổ phổ tần của Ookla, Nhật Bản chia dải 4,5–5 GHz thành ba phần. Dải 4,5–4,6 GHz phục vụ mạng 5G thương mại, dải 4,6–4,9 GHz dành cho mạng 5G cục bộ, còn dải 4,9–5 GHz đã được cấp phép nhưng chưa khai thác.

Hồng Kông có 7,5 triệu dân trên diện tích chưa bằng một nửa bang Rhode Island, nên cách triển khai mạng 4 GHz tại đây khó có thể áp dụng nguyên vẹn cho Mỹ. Tuy nhiên, kinh nghiệm của đặc khu vẫn có thể gợi ý hướng khai thác băng tần này tại Mỹ, chẳng hạn bổ sung lớp phủ sóng tại các điểm nóng lưu lượng, kết hợp với mạng băng C mà một số nhà mạng đang vận hành.

Theo Ookla, Mỹ có thể phải chờ ít nhất vài năm nữa mới tổ chức đấu giá băng tần 4 GHz, do quá trình giải phóng phổ tần và chuẩn bị đấu giá cần nhiều thời gian. Dữ liệu Speedtest cho thấy băng tần này đã được đưa vào khai thác 5G tại một số quốc gia. Mỹ có đi theo hướng đó để chuẩn bị cho mạng 6G hay không vẫn cần thêm thời gian để xác định.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng