Cục Tần số vạch lộ trình băng tần 5G-Advanced và 6G Việt Nam

Tại hội thảo World Mobile Broadband & Cloud AI Summit 2026 diễn ra chiều 23/4 tại Hà Nội, TS. Lương Xuân Trường, Phó Trưởng phòng Chính sách và Quy hoạch tần số thuộc Cục Tần số vô tuyến điện (Cục Tần số), đã công bố bức tranh toàn cảnh về công tác quản lý tần số phục vụ phát triển 5G và những định hướng chiến lược cho kỷ nguyên mạng di động thế hệ mới.

Ba nhà mạng lớn tại Việt Nam chính thức thương mại hóa 5G

Cách tiếp cận quy hoạch tần số 5G mang dấu ấn riêng của Việt Nam

Cục Tần số Vô tuyến điện đã lựa chọn cách tiếp cận khác biệt so với nhiều quốc gia trong khu vực. Thay vì chia nhỏ thành các khối 10 đến 20 MHz, cơ quan quản lý tần số Việt Nam cấp trọn khối 100 MHz tại băng tần tầm trung và khối 2x10 MHz tại băng tần 700 MHz, giúp nhà mạng khai thác tối đa hiệu suất băng rộng di động. Việt Nam đã quy hoạch đồng bộ các băng tần tầm trung bao gồm 2,6 GHz và băng tần C, cùng với băng tần thấp 700 MHz, tạo dải tần đủ rộng để 5G phát triển liên tục.

Để giải phóng băng tần C cho 5G, Cục Tần số áp dụng giải pháp kỹ thuật linh hoạt. Các thuê bao VSAT và TVRO được chuyển sang băng Ku hoặc phần trên của băng C, kèm theo việc sử dụng bộ lọc tùy chỉnh nhằm giảm thiểu nhiễu. Ở những nơi phù hợp, cáp quang thay thế hoàn toàn vệ tinh, mở không gian cho mạng di động mới. Băng tần 700 MHz giữ vai trò xương sống cho vùng phủ nông thôn và các trục giao thông nhờ khả năng đâm xuyên tốt và vùng phủ rộng, đáp ứng đúng bài toán phủ sóng 5G tại những địa bàn khó khăn của Việt Nam.

TS. Lương Xuân Trường, Phó Trưởng phòng Chính sách và Quy hoạch tần số thuộc Cục Tần số Vô tuyến điện chia sẻ tại Hội thảo

Cục Tần số Vô tuyến điện cho biết sau hai cuộc đấu giá thành công năm 2024, lượng tần số cấp cho mạng thông tin di động Việt Nam đã tăng 100%, vươn từ 340 MHz của năm 2023 lên 680 MHz vào tháng 9/2025. Hai nhà mạng lớn đã được cấp thêm những khối tần số chiến lược mở đường thương mại hóa 5G trên diện rộng. Viettel sở hữu khối B2-B2’ tại dải 713-723 MHz và 768-778 MHz từ tháng 5/2025, trong khi VNPT nhận khối B1-B1’ tại dải 703-713 MHz và 758-768 MHz từ tháng 9/2025.

Nguồn tài nguyên tần số dồi dào đã tạo bước chuyển ngoạn mục về chất lượng dịch vụ. Tốc độ internet di động Việt Nam tăng 3,2 lần so với năm 2023 và lần đầu tiên lọt vào TOP 15 thế giới. Tính đến cuối năm 2025, cả nước đã triển khai hơn 37.000 trạm 5G, phủ sóng 91,2% dân số và đang tiến rất gần mục tiêu phủ 99% dân số vào năm 2030. Cục Tần số rút ra bài học then chốt rằng công tác quy hoạch phải đi trước nhu cầu công nghệ, đấu giá kịp thời và đưa tần số vào khai thác sớm để không bỏ lỡ cơ hội phát triển của ngành viễn thông Việt Nam.

Đại diện Cục tần số vô tuyến điện cho biết Chi phí tần số hợp lý tạo động lực đầu tư dài hạn cho nhà mạng

TS. Lương Xuân Trường chia sẻ bài học quan trọng rằng chi phí tần số vượt 10% doanh thu sẽ kìm hãm đầu tư mạng và làm giảm chất lượng dịch vụ, trong khi mức dưới 5% giúp nhà mạng mạnh dạn mở rộng hạ tầng và cải thiện rõ rệt chất lượng dịch vụ. Các quốc gia có mạng di động chất lượng hàng đầu thế giới đều duy trì chi phí tần số dưới 5% doanh thu hàng năm.

Dựa trên kinh nghiệm quốc tế, Việt Nam đã chủ động điều chỉnh chính sách giá khởi điểm, giảm xuống mức vừa phải nhằm bảo đảm tính khả thi cho đấu giá. Sau hai cuộc đấu giá năm 2024, chi phí tần số của các nhà mạng Việt Nam chiếm khoảng 6% doanh thu hàng năm hoặc thấp hơn, đủ hợp lý để bảo đảm động lực đầu tư mạng và khả năng cạnh tranh quốc tế của doanh nghiệp Việt. Đây là con số mà Cục Tần số đánh giá cân bằng hài hòa giữa lợi ích ngân sách nhà nước và yêu cầu phát triển ngành.

Song song với đấu giá, Cục Tần số phối hợp triển khai gói hỗ trợ tài chính đặc biệt cho phát triển trạm 5G. Tiêu chí đặt ra là 20.000 trạm hoàn thành trong năm 2025, hỗ trợ 15% chi phí thiết bị trạm phát sóng 5G mua trong năm, nguồn vốn lấy từ ngân sách nhà nước với giới hạn tối đa bằng số tiền thu được qua đấu giá năm 2024. Cơ quan quản lý tần số đồng thời khuyến khích sử dụng thiết bị 5G theo tinh thần Make in Viet Nam, góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và an toàn hạ tầng viễn thông quốc gia.

Băng tần 600 MHz và 6 GHz mở đường cho 6G Việt Nam

Nhìn về chặng đường tới, Cục Tần số Vô tuyến điện đã vạch lộ trình quy hoạch toàn diện ba nhóm băng tần chiến lược. Ở băng tần cao, Việt Nam đã quy hoạch sẵn sàng 3,2 GHz trong dải mmWave từ 24,25 đến 27,5 GHz cho IMT. Nhóm nghiên cứu ITU-R WP 5D đang xem xét khả năng quy hoạch thêm băng tần 14,8 đến 15,35 GHz cho IMT tại Hội nghị Thông tin Vô tuyến Thế giới WRC-27, mở không gian tần số siêu cao cho các ứng dụng tương lai.

Các chuyên gia Viễn thông trao đổi tại Hội thảo

Ở băng tần tầm trung, Việt Nam định hướng sử dụng dải 3400 đến 3560 MHz cho 5G giai đoạn hai, đồng thời xác định băng tần 6425 đến 7125 MHz, được giới chuyên môn gọi là băng tần vàng, dành cho 6G. Hai dải 4,4 đến 4,8 GHz và 7,125 đến 8,4 GHz tiếp tục được ITU-R WP 5D nghiên cứu khả năng quy hoạch cho IMT tại WRC-27. Cục Tần số đã tham gia sâu vào các nhóm nghiên cứu của Liên minh Viễn thông quốc tế, sẵn sàng tham mưu chính sách kịp thời nhằm giúp nhà mạng và doanh nghiệp Việt Nam đón đầu xu hướng toàn cầu.

Ở băng tần thấp, Việt Nam kế thừa định hướng dành băng tần 600 MHz cụ thể dải từ 612 đến 703 MHz cho IMT sau khi truyền hình ngừng sử dụng. Dải tần thấp có khả năng phủ sóng xa đặc biệt phù hợp cho mở rộng vùng phủ 6G toàn quốc, nhất là vùng sâu vùng xa và hải đảo. Đại diện Cục Tần số cho biết mỗi nhà mạng sẽ cần khoảng 200 MHz cho giai đoạn 5G-Advanced và có thể lên tới 400 MHz khi bước vào 6G, đòi hỏi công tác quy hoạch tần số phải đi trước nhu cầu công nghệ nhiều năm.

VinaPhone được vinh danh là “Nhà mạng 5G tốt nhất Việt Nam và Đông Nam Á”

Đại diện Cục Tần số Vô tuyến điện cho biết phát triển 5G song song với các thành phần khác mới bảo đảm trải nghiệm ổn định và liên tục của người dân, đồng thời đây là yêu cầu quan trọng để phát triển hạ tầng số đồng bộ, rộng khắp. Trên tinh thần đó, cơ quan quản lý tần số đã bổ sung 500 MHz cho Wi-Fi, tăng cường internet tốc độ cao trong nhà và giảm tải cho mạng 5G tại các khu vực đông người. Chiến lược phát triển 5G diện rộng kết hợp nâng cấp cáp quang và Wi-Fi tạo nên hạ tầng số Việt Nam đồng bộ, bền vững.

Xu hướng phát triển 5G hướng tới 6G đang mở ra nhiều ứng dụng mới bao gồm thực tế ảo trong y tế, giáo dục và giải trí, kết nối IoT quy mô lớn phục vụ thành phố thông minh, lưới điện thông minh, xe tự hành và nhà máy thông minh. Thành phần mở rộng phi mặt đất giúp kết nối mọi lúc mọi nơi, đặc biệt cho vùng sâu vùng xa và hải đảo. TS. Lương Xuân Trường khẳng định tần số vô tuyến là yếu tố thiết yếu cho triển khai hạ tầng 5G, 6G và internet tốc độ cao, trong khi chính sách quản lý và cấp phép tần số hiệu quả chính là chìa khóa góp phần vào thành công của phát triển 5G hiện tại và tương lai cho 6G Việt Nam.

Bổ sung thêm góc nhìn từ phía khai thác, ông Nguyễn Phong Nhã, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông cho biết đến đầu năm 2026, cả nước đã lắp đặt trên 4.000 trạm BTS phủ sóng 90% dân số với gần 23 triệu thuê bao 5G và tốc độ tải xuống đạt 188 Mbps, xếp thứ 14 thế giới. Băng rộng cố định đạt 288 Mbps, đứng thứ 9 thế giới với 23,8 triệu hộ kết nối cáp quang. Kết quả khai thác thực tế cho thấy chính sách quy hoạch và cấp phép tần số của Cục Tần số đã phát huy hiệu quả, đưa Việt Nam bước vào nhóm dẫn đầu khu vực về hạ tầng viễn thông băng rộng.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng