Điện tâm đồ - theo dõi trái tim của bạn

Tim là bộ phận quan trọng trong hệ tuần hoàn. Với chức năng chính là bơm máu đi khắp cơ thể, đem dưỡng khí và chất dinh dưỡng nuôi các tế bào, đồng thời tiếp nhận các chất thải từ quá trình trao đổi chất. Tim được cấu tạo từ một loại cơ đặc biệt là cơ tim. Tim con người trung bình đập 72 lần mỗi phút. Khi con số này quá thấp hoặc quá cao, đồng nghĩa với cơ thể đang xảy ra các vấn đề.

Điện tâm đồ (ECG, viết tắt của electrocardiogram) là đồ thị ghi những thay đổi của dòng điện trong tim. Tim có 4 buồng nhỏ để bơm máu: 2 tâm nhĩ ở trên và 2 tâm thất ở dưới. Máu theo tĩnh mạch từ cơ thể trở về tâm nhĩ phải, từ phổi trở về tâm nhĩ trái.

Tâm nhĩ trái bóp bơm máu vào tâm thất trái, tâm nhĩ phải đưa máu vào tâm thất phải. Sau đó tâm thất phải bóp để bơm máu theo động mạch lên phổi và tâm thất trái bóp để bơm máu xuống cơ thể.

Một bản ghi điện tâm đồ được ghi lại bởi các điện cực (ảnh minh họa).

Trong tâm nhĩ bên phải có nút xoang nhĩ gồm các tế bào có khả năng tự tạo xung điện. Xung điện này truyền ra các cơ chung quanh làm co bóp hai tâm nhĩ (tạo nên sóng P trên điện tâm đồ).

Sau có dòng điện tiếp tục truyền theo 1 chuỗi tế bào đặc biệt tới nút nhĩ thất nằm gần vách liên thất rồi theo chuỗi tế bào sợi Purkinje chạy dọc vách liên thất lan vào các cơ chung quanh (loạt sóng QRS) làm hai thất này co bóp.

Tiếp đó xung điện giảm đi, tâm thất giãn ra (tạo nên sóng T). Các xung điện này dù rất nhỏ, nhưng vẫn có thể được các cực điện (gồm 6 chiếctrên ngực thứ tự từ V1 tới V6, và 4 chiếc, mỗi chi một chiếc) trên cơ thể người đo, phát hiện và truyền tới máy ghi. Máy ghi sẽ khuếc đại và hiển thị trên điện tâm đồ.

Điện tâm đồ được áp dụng để phát hiện các nguy cơ nhồi máu cơ tim, thiếu máu cơ tim, rối loạn nhịp tim,... chuẩn đoán thay đổi sinh hóa máu, phát hiện ngộ độc thuốc.

Kết quả điện tâm đồ cũng có thể phát hiện các chứng bệnh tim lớn xảy ra khi các cơ tim dày hoặc dãn ra quá mức làm rối loạn quá trình tim đập, tuy vậy, những kết quả này không được ưu tiên do có nhiều thiết bị khác chính xác hơn.

Một bệnh nhân đang được theo dõi bằng ECG (ảnh minh họa).

Các bệnh nhân trong trạng thái hôn mê, bất tỉnh được yêu cầu đo ECG liên tục. Các trường hợp đối tượng không có hoặc khả năng bị các bệnh CVD thấp được khuyên là không sử dụng đo ECG, do máy có thể phát hiện sai những dấu hiệu bệnh, dẫn tới can thiệp hoặc điều trị quá mức.

Ngoài bệnh nhân, các đối tượng như phi công, vận động viên,... có thể được đo điện tâm đồ ngắt quãng như một phần của việc kiểm tra sức khỏe hàng ngày.

ECG được trang bị trên toàn bộ các xe cứu thương, kết hợp với máy khử rung tim cầm tay để đảm bảo an toàn tính mạng cho bệnh nhân. Các máy khử rung tim cấy ghép (ICD) có khả năng đo dòng điện của tim được gọi là điện đồ. Hiện nay, một số thiết bị thông minh được tích hợp khả năng đo nhịp tim tương tự với ECG.

Theo Tạp chí Điện tử