Nghề "cài Win dạo" từ thuở sơ khai khi máy tính bắt đầu phổ biến tại Việt Nam cho đến nay

Thế Kiên
31/01/2021 15:10
D

Rời cơ quan, cởi áo đồng phục của công ty, chàng kỹ sư công nghệ thông tin tự nhận mình là một người "cài Win dạo". Công việc tay trái với lượng khách hàng không ổn định cũng giúp anh kiếm thêm một vài triệu mỗi tháng.

Ảnh Minh họa

Linh là một trong những người hiếm hoi còn theo nghề "cài Win dạo". Công việc này có từ thuở sơ khai khi máy tính bắt đầu phổ biến tại Việt Nam, trải qua nhiều thăng trầm giờ "nghề" vẫn còn tồn tại và được nhiều người làm về IT coi là công việc làm thêm nhẹ nhàng, đủ kiếm thêm thu nhập mỗi tháng.

Tan làm, Đỗ Linh (Thanh Xuân, Hà Nội), đi xe máy gần 10 cây số để cài phần mềm máy tính tại nhà cho khách, kiếm thêm 200 nghìn đồng.


"Đơn hàng" hôm đó của Linh là một chiếc máy tính Windows, chạy chậm sau thời gian sử dụng. Khách hàng nữ, không am hiểu kỹ thuật, muốn cài lại máy để làm việc, nhưng không muốn mang ra cửa hàng vì sợ mất thời gian. Cô tìm được liên hệ của Linh trên một nhóm hỗ trợ sự cố máy tính, chấp nhận trả giá cao để cài lại Windows tại nhà. Đây cũng là những khách hàng điển hình cho công việc của Linh - những người dùng không am hiểu nhiều về máy tính, hoặc không có thời gian để tìm hiểu về các sự cố.

Việc nhẹ, lương 'bèo', nhiều rủi ro

Trong ký ức của những kỹ sư công nghệ thông tin thế hệ 8x, cụm từ "cài Win dạo" không rõ ra đời từ khi nào, nhưng khá phổ biến trên vào đầu những năm 2000. Khi đó, hệ điều hành trên máy tính phổ biến là Windows XP, được cài từ những đĩa CD được sao chép "lậu" và bán ở cửa hàng máy tính với giá từ 10 đến 20 nghìn đồng.

"Nghề" này chẳng có trường nào dạy, nhưng "xã hội" đều ngầm hiểu là sinh viên hoặc kỹ sư công nghệ thông tin phải có kỹ năng này.

"Mỗi khi máy tính có vấn đề, người thân lại tìm đến mình nhờ sửa. Sửa vài lần là mình thành thạo và trở thành một người 'cài Win dạo' đúng nghĩa. Thậm chí đến bây giờ, mình vẫn còn nhớ 25 ký tự CDKey trên bộ đĩa cài Win bấy giờ", Trần Kiên, hiện là lãnh đạo trong một công ty công nghệ, nhớ lại ký ức cách đây gần 15 năm.

Theo anh Kiên, việc cài lại hệ điều hành không khó, nhưng cần một số thao tác và kỹ năng mà chỉ người hiểu rõ mới làm được. Mọi việc đều được máy tính làm, người cài chỉ cần bấm "Next" vài lần rồi đợi. "Công việc nhiều khi đơn giản đến mức những người 'cài Win dạo' đôi khi phải cố tình biến nó thành phức tạp, hoặc bịa ra vài lỗi để khách trả tiền mà không xót ruột", anh Kiên kể.

Tuy nhiên, công việc này cũng không dành cho người "non" kinh nghiệm. Mỗi hãng máy tính lại có một phím riêng để mở Menu Boot (bước đầu của việc cài hệ điều hành), người cài Windows phải nắm được. Hay khi cài mà gặp sự cố, người này phải biết tra cứu, đọc tài liệu tiếng Anh để sửa lỗi. Người làm cũng không thể "tay không bắt giặc", mà cần chuẩn bị cả bộ công cụ, từ đĩa Windows, Office, Hiren boot... cho tới tua-vit, ổ cứng, kìm bấm dây mạng... để phục vụ khách có nhu cầu.

Rủi ro của nghề này phổ biến nhất là làm hỏng ổ cứng hoặc mất dữ liệu của khách. "Trước khi cài tôi đã hỏi khách là lưu dữ liệu quan trọng chưa. Khách bảo rồi, nhưng đến khi cài xong thì không thấy dữ liệu đâu. Hỏi ra mới biết họ lưu ở màn hình Desktop, vốn thuộc ổ C của máy, và khi cài lại Windows thì ổ này bị xóa hết. Cuối cùng lại hì hục khôi phục lại, chẳng được trả thêm tiền mà còn bị chê", Vũ Anh, một người từng làm nghề "cài Win dạo" chia sẻ. Anh gọi đó là kỷ niệm đáng nhớ nhất trong quãng thời gian làm nghề của mình. Vũ Anh đã "cày nát" chiếc laptop cá nhân để thử các kỹ năng mới trước khi áp dụng cho khách, tuy nhiên, mỗi ca lại là một tình huống không giống nhau.

Gọi là "cài Win dạo", thực tế phần cài Windows chỉ là phần nhỏ của cả quá trình. "Windows hồi bấy giờ chưa có tính năng tự động tìm driver nên phải làm thủ công. Tốn nhiều thời gian nhất chính là ở khâu này. Chưa kể nhiều người còn nhờ vệ sinh máy tính, bẻ khóa phần mềm... đôi khi mất cả ngày", anh Trần Kiên kể.

Dù vậy, "tiền công" nhận được chỉ là 50 đến 100 nghìn đồng, đôi khi còn phải làm không công hoặc đổi bằng bữa cơm, nếu cài cho người thân. Tuy nhiên, vị kỹ sư an toàn thông tin này cho rằng đây là những kinh nghiệm quý báu giúp anh hiểu rõ hơn về máy tính và người dùng, đồng thời có thêm các mối quan hệ, thêm thu nhập trong quá trình sinh viên.

Khi đi làm, những người như anh Kiên dần bỏ nghề "cài Win dạo". Quãng thời gian hàng chục năm sau đó, thế giới công nghệ nhiều biến chuyển, xu hướng người dùng cũng khác xưa. Hệ điều hành của Microsoft giờ đây cũng đã phổ biến và dễ sử dụng hơn xưa rất nhiều. Tuy vậy, nghề "cài Win dạo" vẫn không mất đi mà chỉ thay đổi cho phù hợp với thời cuộc.

"Cài Win dạo" ít dần nhưng chuyên nghiệp

Trước khi đến với con đường "cài Win dạo", Đỗ Linh làm vị trí "IT Helpdesk" của một công ty công nghệ ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Công việc thường ngày của anh là cài hệ điều hành và khắc phục sự cố máy tính trên hệ thống hàng trăm thiết bị của công ty.

Trước đây, "cài Win dạo" là việc làm thêm cho vui của giới sinh viên và kỹ sư công nghệ thông tin, nhưng theo Linh, quan niệm này giờ đây đã thay đổi. "Sinh viên có nhiều cách kiếm tiền tốt hơn là đi 'cài Win dạo', còn người dùng giờ đây chấp nhận bỏ tiền để nhận được dịch vụ tốt, thay vì nhờ vả cài Win như trước đây", Linh nói. Việc IT Helpdesk của Linh không chỉ giúp anh trong chuyên môn mà còn là "cái mác" để nhiều khách hàng tin tưởng. "Cài Windows 10 giờ đây đơn giản hơn xưa rất nhiều, thậm chí có thể cài từ xa, tuy nhiên, khách hàng sẵn sàng trả hàng trăm nghìn để được hỗ trợ tốt nhất tại nhà", Linh nói.

Nguyễn Tiến, chuyên gia công nghệ đã theo dõi thị trường IT Việt Nam gần 20 năm, nhận định, nghề "cài Win dạo" những năm gần đây không còn phổ biến như xưa, tuy nhiên, nghề này sẽ không "chết" bởi nhu cầu luôn có.

Ba nguyên nhân khiến nghề này dần ít phổ biến, theo anh Tiến, đến từ việc thiết bị di động, thiết bị chạy hệ điều hành Mac ngày càng phổ biến khiến vai trò của máy tính Windows giảm. Hơn nữa, thói quen dùng phần mềm bản quyền tại Việt Nam đã tăng, người dùng bớt tìm đến các dịch vụ lậu. Ngoài ra, người dùng có xu hướng tìm đến các dịch vụ chuyên nghiệp nhiều hơn. Vì vậy, "cài Win dạo" không còn "hot" như xưa.

Tuy nhiên, cũng chính vì yêu cầu cao hơn về dịch vụ, một bộ phận khách hàng mong muốn được phục vụ tận nơi, chuyên nghiệp, hoặc những người có dữ liệu cá nhân quan trọng không muốn bị lộ, vẫn tìm đến các dịch vụ "cài Win dạo". Theo anh Tiến, "người Việt còn sử dụng hệ điều hành Windows, nghề 'cài Win dạo' còn đất sống", nhưng mọi thứ sẽ cần chuyên nghiệp và bài bản hơn rất nhiều so với thời kỳ 20 năm trước.

Theo Tạp chí Điện tử


Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Vũ Cát Tường: "Tôi sợ khán giả quên mình"

Vũ Cát Tường: "Tôi sợ khán giả quên mình"

Ngắm mô phỏng 3D mới nhất của 'kỳ quan' Công viên Lịch sử - Văn hoá - Tâm linh Tô Lịch

Ngắm mô phỏng 3D mới nhất của 'kỳ quan' Công viên Lịch sử - Văn hoá - Tâm linh Tô Lịch

Vợ chồng Vic - Beck "hẹn hò" ở Venice nhân dịp kỷ niệm 23 năm ngày cưới

Vợ chồng Vic - Beck "hẹn hò" ở Venice nhân dịp kỷ niệm 23 năm ngày cưới

"Người ấy là ai? - 2022", Linh Tiêu mong chờ sẽ tìm được 1 chàng trai có tài, có đức

"Người ấy là ai? - 2022", Linh Tiêu mong chờ sẽ tìm được 1 chàng trai có tài, có đức

Tây Ban Nha: Làng cổ 1,3 nghìn năm tuổi có thể bị bỏ hoang vì suy giảm dân số

Tây Ban Nha: Làng cổ 1,3 nghìn năm tuổi có thể bị bỏ hoang vì suy giảm dân số

Á hậu Thúy An khoe body nóng bỏng bên hồ bơi

Á hậu Thúy An khoe body nóng bỏng bên hồ bơi

Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa chúc mừng ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa chúc mừng ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

Xi măng Thủ Đô chúc mừng 97 năm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

Xi măng Thủ Đô chúc mừng 97 năm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

Vintage – phong cách chụp ảnh chưa bao giờ cũ

Vintage – phong cách chụp ảnh chưa bao giờ cũ

SEA Games 31: U23 Việt Nam bảo vệ thành 'ngôi vương' Bóng đá nam

SEA Games 31: U23 Việt Nam bảo vệ thành 'ngôi vương' Bóng đá nam

TP Hồ Chí Minh: Hàng nghìn CĐV 'cháy hết mình' trên phố đi bộ cổ vũ cho U23 Việt Nam

TP Hồ Chí Minh: Hàng nghìn CĐV 'cháy hết mình' trên phố đi bộ cổ vũ cho U23 Việt Nam

Chuyên gia hàng không Mỹ: Có người cố tình lao máy bay của China Eastern Airlines vào núi

Chuyên gia hàng không Mỹ: Có người cố tình lao máy bay của China Eastern Airlines vào núi

Tin mới cập nhật

Netflix và ‘giấc mộng game’ chưa thành

Netflix và ‘giấc mộng game’ chưa thành

Những vị trí được hưởng lương cao trong lĩnh vực CNTT

Những vị trí được hưởng lương cao trong lĩnh vực CNTT

Bộ GD&ĐT ban hành khung thời gian năm học 2022- 2023

Bộ GD&ĐT ban hành khung thời gian năm học 2022- 2023

Khởi công xây dựng Nhà văn hóa cộng đồng cho dân tộc Mảng tại tỉnh Lai Châu

Khởi công xây dựng Nhà văn hóa cộng đồng cho dân tộc Mảng tại tỉnh Lai Châu

Xiaomi MiGu Headband, thiết bị giúp người dùng điều khiển nhà thông minh bằng tâm trí

Xiaomi MiGu Headband, thiết bị giúp người dùng điều khiển nhà thông minh bằng tâm trí

Hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ đến 40 triệu đồng khi xây nhà mới

Hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ đến 40 triệu đồng khi xây nhà mới

Samsung khai trương 'Cửa hàng trải nghiệm Samsung' cùng Bạch Long Mobile

Samsung khai trương 'Cửa hàng trải nghiệm Samsung' cùng Bạch Long Mobile

Những lí do không nên mua MacBook Air M2 cấu hình tiêu chuẩn?

Những lí do không nên mua MacBook Air M2 cấu hình tiêu chuẩn?

VEC huỷ bỏ quy định số dư tối thiểu trong tài khoản thu phí tự động không dừng ETC

VEC huỷ bỏ quy định số dư tối thiểu trong tài khoản thu phí tự động không dừng ETC

Hà Nội: Va chạm trong ngày đầu dựng dải phân cách trên đường Nguyễn Trãi

Hà Nội: Va chạm trong ngày đầu dựng dải phân cách trên đường Nguyễn Trãi

Câu chuyện đầy xúc động đằng sau đại lễ vu lan vào mỗi Rằm tháng Bảy âm lịch

Câu chuyện đầy xúc động đằng sau đại lễ vu lan vào mỗi Rằm tháng Bảy âm lịch

Nơi ở trong mơ với nội thất LG SIGNATURE

Nơi ở trong mơ với nội thất LG SIGNATURE

Tin đọc nhiều

Lập Xuân 2021 là ngày nào?

Lập Xuân 2021 là ngày nào?

Olympics Tokyo 2020 bị lùi sang 2021 không nằm ngoài dự đoán

Olympics Tokyo 2020 bị lùi sang 2021 không nằm ngoài dự đoán

Giới siêu giầu trên thế giới phòng tránh dịch COVID-19 như thế nào

Giới siêu giầu trên thế giới phòng tránh dịch COVID-19 như thế nào

Mũ chống virus Corona cháy hàng ở Hàn, khẩu trang in mặt người gây sốt xứ Trung

Mũ chống virus Corona cháy hàng ở Hàn, khẩu trang in mặt người gây sốt xứ Trung

Virus Corona: Kiểm tra toàn bộ quần thể dơi tại Thái Lan

Virus Corona: Kiểm tra toàn bộ quần thể dơi tại Thái Lan

Vài nguyên tắc đơn giản để đảm bảo sức khỏe ngày Tết

Vài nguyên tắc đơn giản để đảm bảo sức khỏe ngày Tết

Thủ tướng gửi thư khích lệ HLV Park Hang-seo và đoàn thể thao Việt Nam dự Sea Game 30

Thủ tướng gửi thư khích lệ HLV Park Hang-seo và đoàn thể thao Việt Nam dự Sea Game 30

Fast & Furious 9 chuẩn bị ra rạp vào ngày 22/5/2020

Fast & Furious 9 chuẩn bị ra rạp vào ngày 22/5/2020

Cận cảnh đàn cá Koi bơi lội tung tăng trên Hồ Tây

Cận cảnh đàn cá Koi bơi lội tung tăng trên Hồ Tây

Startup Việt tham gia Giải thưởng danh giá hàng đầu Đông Nam Á

Startup Việt tham gia Giải thưởng danh giá hàng đầu Đông Nam Á

Video xem nhiều

Toàn cảnh xác lập kỷ lục Bản đồ Việt Nam được xếp từ nhiều xe ô tô nhất năm 2022

Toàn cảnh xác lập kỷ lục Bản đồ Việt Nam được xếp từ nhiều xe ô tô nhất năm 2022

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Công ty điện tử Samsung hôm nay tuyên bố đã đạt được tốc độ 5G nhanh nhất trong ngành

Công ty điện tử Samsung hôm nay tuyên bố đã đạt được tốc độ 5G nhanh nhất trong ngành

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Clip: Những lưu ý khi sử dụng phương tiện công cộng trong đại dịch Covid-19

Clip: Những lưu ý khi sử dụng phương tiện công cộng trong đại dịch Covid-19

Việt Nam thử nghiệm thành công cuộc gọi 5G đầu tiên trên thiết bị Make in Việt nam

Việt Nam thử nghiệm thành công cuộc gọi 5G đầu tiên trên thiết bị Make in Việt nam

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Kỷ niệm 74 năm ngày truyền thống ngành Bưu điện (15/8/1945 - 15/8/2019)

Kỷ niệm 74 năm ngày truyền thống ngành Bưu điện (15/8/1945 - 15/8/2019)

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Bàn về tầm nhìn và các trụ cột của công nghệ thông tin di động 6G
04/03/2022
Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Chống thất thu thuế là thách thức lớn đối với nền kinh tế số
29/04/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019
Tiến sĩ Trần Văn Mạnh (Trung tâm Khuyến nông Quốc gia) đánh giá, việc phát triển sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao nói riêng và sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nói chung là hướng đi đúng, tạo động lực mới cho ngành nông nghiệp Việt Nam.
Kinh nghiệm quá hữu ích. Cần phổ biến ngay cho các cháu nhỏ.
Chúc mừng ngày thành lập ngành Bưu điện Việt Nam
Bài viết rất hay và ý nghĩa về eKGIS và hội thảo CNTT. Cảm ơn tác giả
Tình yêu , cống hiến ,nổ lực đã vượt qua những trở ngại tưởng chừng như không bao giờ qua được. Chúc Mừng Con người Đẹp , chúng tôi luôn tự hào !
Giờ mình mới biết - Chúc mừng chúc mừng con người Đẹp
Một con người dùng cả một cuộc đời cho tình yêu thiên nhiên . Ông đã đóng góp cống hiến cho nghành thực vật học nước nhà bảo tồn phát triển những loài lan quí hiếm . Xin chúc ngài có một sinh nhật ngài ấm áp hạnh phúc bên người thân . Mong xã hội và trên toàn thế giới có nhiều người tâm huyết như ông . Xin chúc cho tình cảm hữu nghị giữa hai đất nước TL & VN luôn bền chặt và thắm thiết . VN luôn yêu quí các bạn !
Con này chắc không bằng con Netgear Orbi RBS40 đâu mình đã dùng thử và đã lắp đặt nhiều nhà , cơ quan, resort , văn phòng , showroom . Con netgear Orbi có app kiểm tra từ xa và loại đối tượng thông qua tắt ip đối tượng đó
Nhu cầu tuyển dụng tăng gấp đột biến 4 lần trong một thời gian ngắn điều đó phản ánh tỉ lệ thất nghiệp trong những tháng đầu năm là 3/4 do ảnh hưởng của đại dịch covid-19 đây là một điều đáng buồn, rồi các cử nhân, kỹ sư sẽ đi đâu về đâu trong giai đoạn bất ổn này. Để cân bằng lại có thể mất một thời gian dài.