Người Việt làm chủ dự án bảo tồn

Bảo Trân
05/09/2021 16:56
D

Phần lớn các dự án bảo tồn ở Việt Nam là do các tổ chức phi chính phủ quốc tế thực hiện. Với ngân sách hoạt động trong một khoảng thời gian nhất định, khi hết dự án, hiệu quả không được duy trì lâu dài, thậm chí quay lại như ban đầu.

Nguyễn Văn Thái - chủ nhân của giải thưởng Goldman Environmental Prize, với 20 năm cứu hộ tê tê và các loài động vật hoang dã.

Bảo vệ thú rừng

Tháng 6/2021, anh Nguyễn Văn Thái - 39 tuổi, Người sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam - là một trong sáu người trên thế giới được trao giải thưởng Goldman Environmental Prize - giải thưởng về môi trường lớn nhất thế giới, tôn vinh những cá nhân có nhiều nỗ lực đóng góp cho hoạt động môi trường.

Giải thưởng kèm khoản tiền trị giá 200.000 USD, tương đương 4,6 tỉ đồng. Trước đó, anh Thái cũng nhận được giải thưởng quốc tế Future for Nature trị giá 50.000 euro. Tổng trị giá hai giải thưởng hơn 6 tỉ đồng đều được anh dùng cho công tác bảo tồn động vật hoang dã.

Trước khi đứng ra thành lập Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam năm 2014 bằng tiền tiết kiệm tích lũy sau hai năm du học ở Úc, anh Thái đã có 9 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực bảo tồn ở Vườn quốc gia Cúc Phương. 

Anh cho biết khi đó và hiện nay, ước mơ của anh là thành lập một tổ chức bảo tồn của người Việt, cùng các cơ quan chuyên môn đưa ra những giải pháp bền vững và lâu dài.

Xung quanh Vườn quốc gia Cúc Phương, trung tâm có các chương trình để 15.000 học sinh ở khu vực vùng đệm trải nghiệm thiên nhiên. Vận động và thuyết phục 1.119 người dân vùng đệm ký cam kết không ăn, không sử dụng, không săn bắt và buôn bán động vật hoang dã. 

Nhân viên của trung tâm và đại diện cơ quan kiểm lâm về tận các xã tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nói rõ các mức xử lý khi săn bắt từng loại thú rừng cho người dân, trong đó có cả người làm nghề rừng.

Mặc dù đã có những trường hợp người săn bắt động vật hoang dã bị xử tù, nhưng công việc của trung tâm không phải để đẩy người dân vào vòng lao lý, mà để họ hiểu, tôn trọng pháp luật và hành động để bỏ nghề săn bắt. Tin tưởng trung tâm, người dân trở thành tai mắt cho tổ chức, có vụ săn bắt trộm là họ liên hệ để tố cáo.

Nhiều video do các thành viên của đội chuyên trách bảo vệ rừng quay giữa rừng về các động vật bị mắc bẫy thu hút đến 2-3 triệu lượt xem trên trang Facebook “Cùng tôi bảo vệ rừng Pù Mát”. Qua những video này, trung tâm gửi đi thông điệp “ăn một con, nhưng người ăn thịt động vật rừng đã gián tiếp giết nghìn con vật khác”.

Hiện nay hành vi buôn bán, vận chuyển, tàng trữ, giết mổ, quảng cáo động vật hoang dã đã bị cấm nhưng sử dụng động vật hoang dã lại không bị cấm. Rất nhiều người được mời, được biếu… vẫn cho là mình vô can.

Thời gian tới, anh Thái và trung tâm sẽ vận động cơ quan chức năng để thông qua các hình phạt, chế tài nhằm giảm nhu cầu sử dụng, bảo vệ động vật hoang dã ở Việt Nam hiệu quả hơn.

Những nông dân của biển

Cuối tháng 6-2018, Lê Chiến (37 tuổi) tham gia cứu hộ một chú cá heo, đặt tên là Sasa, bị thương gần bãi biển Đà Nẵng. Suốt đêm 29 và rạng sáng 30-6-2018, họ nâng Sasa trên mặt nước để chú ổn định nhịp thở, thăng bằng và trấn an. 

Dù dành cho Sasa những nỗ lực tốt nhất, chú cá heo chỉ sống được thêm vài ngày. Sự việc đáng buồn này giúp Chiến nhận ra Việt Nam cần có công tác cứu hộ sinh vật biển hiệu quả.

Tháng 7-2018, Chiến quyết định thành lập Trung tâm Cứu hộ sinh vật biển Sasa ở Đà Nẵng với mục tiêu giải cứu các sinh vật biển, hồi sinh các rạn san hô bị hư hại tại bờ biển miền Trung, khắc phục các thiệt hại con người đã gây ra. Đến nay, công việc này đã lấy toàn bộ thời gian của cả đội.

Trường hợp cứu hộ và chăm sóc y tế lâu nhất là cho một con rùa biển trong 6 tháng với tổng chi phí 360 triệu đồng. Tái tạo một nhành san hô gãy hết 200.000 đồng, một chai keo dán san hô cỡ 1 lon bia giá 2,5 triệu đồng. Từ năm 2018 đến nay, Chiến và các thành viên của Trung tâm Cứu hộ sinh vật biển Sasa (Sasa Team) đã bỏ nhiều tỉ đồng vào đại dương.

Nhiều người hỏi “Tiền đâu?”, nhưng tiền không phải là vấn đề đầu tiên của họ. Sasa Team có người là kỹ sư, kế toán, hướng dẫn viên du lịch, nhà nghiên cứu môi trường, bác sĩ, giáo viên dạy lặn... và đều khá đặc biệt trong chuyên môn nên việc kiếm tiền không phải quá khó. 

Họ sẵn sàng làm 2-3 việc một lúc, mùa đông đi làm, mùa hè ra biển hoặc dành tiền tích lũy 2 năm để đi làm vài tháng cho đại dương. Lúc đông nhất, Sasa có 30 thành viên. Chiến cho biết Sasa hoạt động trên tinh thần sống và cống hiến cho biển, tự lập về tài chính, không xin tài trợ mặc dù cũng có một số người nhắn tin để ủng hộ tiền hoặc cá, mực cho rùa, cá heo.

Cho đến nay Sasa Team đã cứu hộ hơn 100 con rùa biển, gần 40 con cá heo cả trực tiếp và gián tiếp. Công việc thường xuyên hằng ngày của họ là tái tạo san hô, cắt lưới ma. Sasa là đơn vị đầu tiên đã phổ biến khái niệm “lưới ma” và gỡ lưới ma ở Việt Nam. 

Những tấm lưới ma do Sasa Team thu dọn nặng đến hàng tấn, dài hàng kilômet, là một cỗ máy giết chóc di động trong đại dương. Sasa từng cứu hộ một chú rùa bị cước của lưới ma cắt lìa hoàn toàn thịt và xương của chi chèo trước bên trái.

Do dịch COVID-19 nên đại dương được nghỉ ngơi, và theo Chiến, đây là cơ hội tuyệt vời để tái tạo rạn san hô. Cái khó nhất khi làm công việc dưới biển chính là kiến thức về sinh vật học đại dương, sinh thái học của san hô và rạn san hô. 

Tất cả thành viên đều tự trau dồi kiến thức mỗi ngày. Gọi Sasa Team là nông dân của biển cũng hợp lý, khi họ tỉ mỉ nhặt từng cành san hô gãy để đem về gắn trên những xương san hô trắng hoặc trên bàn dưỡng san hô tự chế. Họ cũng là những giám sát viên nghiêm túc khi thường xuyên nhắc nhở các chủ tàu du lịch không thả neo trong rạn san hô ở Sơn Trà (Đà Nẵng).

Lê Thị Trang hướng dẫn học sinh tiểu học quận Sơn Trà tham quan trên bán đảo Sơn Trà năm 2014.

Dạy trẻ em bảo vệ 7 loài nguy cấp

Nói chuyện với “Anh hùng điểm nóng đa dạng sinh học” năm 2020 Lê Thị Trang (35 tuổi) trong đợt dịch COVID-19 tháng 6-2021, Trang chia sẻ về công việc mới: điều phối viên quốc gia cho tổ chức phi lợi nhuận LVDI International của Mỹ, tập trung về giáo dục bảo tồn thiên nhiên. 

Trong vai trò mới này, Trang phụ trách chương trình giáo dục Little Green Guards (Hiệp sĩ nhí rừng xanh) - hướng tới học sinh tiểu học, đặc biệt là học sinh ở vùng nông thôn miền núi nghèo ở miền Trung.

Trang cho biết chị từng nghĩ cuộc đời mình chỉ có một sứ mệnh là gắn bó mãi với voọc Sơn Trà, nhưng rồi mỗi giai đoạn cuộc đời, thật hạnh phúc và may mắn khi lại có thể tìm thấy một mục tiêu để theo đuổi.

Theo Trang, những người đã sống, làm việc và yêu Đà Nẵng chính là những anh hùng đã đứng ra nói lên vấn đề cần bảo vệ Sơn Trà và tạo ra sự thay đổi. 

Từ câu chuyện Sơn Trà, Trang có động lực để hoạt động trong một lĩnh vực… rất lâu mới thấy kết quả là giáo dục môi trường, gầy dựng niềm tự hào, tình yêu thiên nhiên cho trẻ em ở miền Trung, để khi lớn lên, các em trở thành những người bảo vệ môi trường của quê hương mình. 

“Tôi tin niềm tự hào, khát vọng sống bền vững với môi trường phải được hình thành từ sớm. Sau này, những bé học sinh hôm nay sẽ có kiến thức để đưa ra những quyết định từ phía địa phương, sáng suốt tham mưu, sáng suốt phản biện chính sách” - Trang cho biết.

Hiện tại Trang và hai cố vấn của cô, tiến sĩ Chia Tan và Andy Phillips, đang sáng tạo một chương trình giáo dục thiên nhiên mới có tên “Save the Magnificent Seven” (Bảo vệ 7 loài nguy cấp). Trong đó, các bài học sẽ hướng các em học sinh tìm hiểu về các loài đang gặp nguy cơ cao ở khu vực Trung Trường Sơn. 

Bên cạnh 7 loài nguy cấp gồm sao la, hổ, tê tê, thỏ vằn Trường Sơn, chà vá chân nâu, vượn má hung Trung Bộ và trĩ sao, các em học sinh cũng sẽ có cơ hội tìm hiểu thêm về các loài động vật hoang dã độc đáo khác trong khu vực mà mỗi loài đều là một niềm tự hào của quê hương đất nước. 

Để hỗ trợ những nỗ lực bảo tồn giáo dục thiên nhiên này, 30 tình nguyện viên địa phương đã được mời tham gia cùng với Trang và LVDI International trong năm nay.

Trong nhiều năm làm về bảo tồn, Trang chia sẻ câu hỏi được nhiều người hỏi nhất là làm bảo tồn có đủ sống không vì chị chỉ có một chiếc xe máy, ở nhà của mẹ. “Tôi thấy mình rất giàu có. 

Chúng tôi đi làm vẫn có lương, không cao như làm kinh doanh nhưng có các nguồn lực khác. Ví dụ nếu bây giờ tôi đi khắp Việt Nam, tôi sẽ không lo tốn tiền nhà ở, tiền ăn. Hơn nữa, tôi biết mình cần chừng nào là đủ, nên chưa bao giờ cảm thấy thiếu thốn” - Trang chia sẻ.

Theo Tuoitre.vn

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Cùng K-Pop ON! chờ đón sự hiện diện của B.I, ITZY và SEVENTEEN

Cùng K-Pop ON! chờ đón sự hiện diện của B.I, ITZY và SEVENTEEN

Hiểu đúng về cụm từ “Khất thực”, “Sớt bát cúng dường”

Hiểu đúng về cụm từ “Khất thực”, “Sớt bát cúng dường”

NEWJEANS - Nhóm nhạc K-pop vừa ra mắt có sự góp mặt của thành viên gốc Việt

NEWJEANS - Nhóm nhạc K-pop vừa ra mắt có sự góp mặt của thành viên gốc Việt

Cùng ngắm những sinh vật đẹp nhất dưới đại dương

Cùng ngắm những sinh vật đẹp nhất dưới đại dương

Vũ khí bí mật của Mỹ đã ám sát thủ lĩnh al-Qaeda Ayman al-Zawahiri là gì?

Vũ khí bí mật của Mỹ đã ám sát thủ lĩnh al-Qaeda Ayman al-Zawahiri là gì?

Vũ Cát Tường: "Tôi sợ khán giả quên mình"

Vũ Cát Tường: "Tôi sợ khán giả quên mình"

Ngắm mô phỏng 3D mới nhất của 'kỳ quan' Công viên Lịch sử - Văn hoá - Tâm linh Tô Lịch

Ngắm mô phỏng 3D mới nhất của 'kỳ quan' Công viên Lịch sử - Văn hoá - Tâm linh Tô Lịch

Vợ chồng Vic - Beck "hẹn hò" ở Venice nhân dịp kỷ niệm 23 năm ngày cưới

Vợ chồng Vic - Beck "hẹn hò" ở Venice nhân dịp kỷ niệm 23 năm ngày cưới

"Người ấy là ai? - 2022", Linh Tiêu mong chờ sẽ tìm được 1 chàng trai có tài, có đức

"Người ấy là ai? - 2022", Linh Tiêu mong chờ sẽ tìm được 1 chàng trai có tài, có đức

Tây Ban Nha: Làng cổ 1,3 nghìn năm tuổi có thể bị bỏ hoang vì suy giảm dân số

Tây Ban Nha: Làng cổ 1,3 nghìn năm tuổi có thể bị bỏ hoang vì suy giảm dân số

Á hậu Thúy An khoe body nóng bỏng bên hồ bơi

Á hậu Thúy An khoe body nóng bỏng bên hồ bơi

Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa chúc mừng ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa chúc mừng ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

Tin mới cập nhật

Vertiv Avocent HMX 3080/4080

Vertiv Avocent HMX 3080/4080

“Tỏa sáng nghị lực Việt”: Tuyên dương 50 tấm gương thanh niên khuyết tật tiêu biểu toàn quốc năm 2022

“Tỏa sáng nghị lực Việt”: Tuyên dương 50 tấm gương thanh niên khuyết tật tiêu biểu toàn quốc năm 2022

Klook đạt mức tăng trưởng doanh thu 300%, dẫn đầu khu vực châu Á- Thái Bình Dương

Klook đạt mức tăng trưởng doanh thu 300%, dẫn đầu khu vực châu Á- Thái Bình Dương

Xiaomi Smart Band 7 Pro chính thức ra mắt

Xiaomi Smart Band 7 Pro chính thức ra mắt

Đóng điện đường dây 220kV Lào Cai - Bảo Thắng: Tăng cường đảm bảo điện cho miền Bắc

Đóng điện đường dây 220kV Lào Cai - Bảo Thắng: Tăng cường đảm bảo điện cho miền Bắc

Samsung ra mắt loạt sản phẩm và giải pháp màn hình dành cho doanh nghiệp

Samsung ra mắt loạt sản phẩm và giải pháp màn hình dành cho doanh nghiệp

Chụp ảnh đêm - Săn quà khủng

Chụp ảnh đêm - Săn quà khủng

Khánh thành nhà máy FDI đầu tiên của Đan Mạch tại An Giang

Khánh thành nhà máy FDI đầu tiên của Đan Mạch tại An Giang

VNPT hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng bởi bão NORU

VNPT hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng bởi bão NORU

Hàn Quốc chính thức bỏ xét nghiệm PCR sau khi nhập cảnh từ 1/10

Hàn Quốc chính thức bỏ xét nghiệm PCR sau khi nhập cảnh từ 1/10

AMD ra mắt bộ xử lý Ryzen™ 7000 kiến trúc Zen 4 chuyên cho game thủ

AMD ra mắt bộ xử lý Ryzen™ 7000 kiến trúc Zen 4 chuyên cho game thủ

Toyota Việt Nam - Hành trình xanh cùng Hybrid

Toyota Việt Nam - Hành trình xanh cùng Hybrid

Tin đọc nhiều

NEWJEANS - Nhóm nhạc K-pop vừa ra mắt có sự góp mặt của thành viên gốc Việt

NEWJEANS - Nhóm nhạc K-pop vừa ra mắt có sự góp mặt của thành viên gốc Việt

Hội chợ Du lịch ITE HCMC 2022 sẽ tổ chức gian hàng 3D

Hội chợ Du lịch ITE HCMC 2022 sẽ tổ chức gian hàng 3D

Ngôi sao gần Trái Đất nhất là Mặt Trời

Ngôi sao gần Trái Đất nhất là Mặt Trời

Ấn tượng những 'bao gạo em bé' tại Nhật Bản

Ấn tượng những 'bao gạo em bé' tại Nhật Bản

YouTube, Zalo, Facebook là những ứng dụng được trẻ em Việt Nam sử dụng nhiều nhất

YouTube, Zalo, Facebook là những ứng dụng được trẻ em Việt Nam sử dụng nhiều nhất

Những tấm gương anh hùng, liệt sỹ hy sinh vì sự nghiệp thống nhất đất nước (Phần 2)

Những tấm gương anh hùng, liệt sỹ hy sinh vì sự nghiệp thống nhất đất nước (Phần 2)

Những tấm gương anh hùng, liệt sỹ hy sinh vì sự nghiệp thống nhất đất nước (Phần 1)

Những tấm gương anh hùng, liệt sỹ hy sinh vì sự nghiệp thống nhất đất nước (Phần 1)

Ghé thăm cơ sở dệt lụa tơ tằm trên cung đường Đà Lạt - Nam Ban

Ghé thăm cơ sở dệt lụa tơ tằm trên cung đường Đà Lạt - Nam Ban

"Banh mi" - Danh từ chỉ bánh mì Việt Nam trong Từ điển tiếng Anh Oxford

"Banh mi" - Danh từ chỉ bánh mì Việt Nam trong Từ điển tiếng Anh Oxford

Những lời chúc 8/3 "bá đạo" nhất khiến chị em phải bật cười

Những lời chúc 8/3 "bá đạo" nhất khiến chị em phải bật cười

Video xem nhiều

Khu công nghiệp Đồng Văn 4 (Hà Nam): Nhiều công ty gây ô nhiễm không khí trên địa bàn xã Đại Cương

Khu công nghiệp Đồng Văn 4 (Hà Nam): Nhiều công ty gây ô nhiễm không khí trên địa bàn xã Đại Cương

Giới thiệu chương trình bình chọn “Xe của năm 2022"

Giới thiệu chương trình bình chọn “Xe của năm 2022"

Mazda2 2021 Collection ra mắt Thái Lan: Bản nâng cấp vượt trội về công nghệ

Mazda2 2021 Collection ra mắt Thái Lan: Bản nâng cấp vượt trội về công nghệ

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Những lưu ý khi sử dụng phương tiện công cộng trong đại dịch Covid-19

Clip: Những lưu ý khi sử dụng phương tiện công cộng trong đại dịch Covid-19

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Gia sư Trí Tuệ Nhân Tạo, giúp bạn thành thạo tiếng Anh!

Gia sư Trí Tuệ Nhân Tạo, giúp bạn thành thạo tiếng Anh!

Những gì bạn muốn biết về 5G

Những gì bạn muốn biết về 5G

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Bàn về tầm nhìn và các trụ cột của công nghệ thông tin di động 6G
04/03/2022
Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Chống thất thu thuế là thách thức lớn đối với nền kinh tế số
29/04/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019
Tiến sĩ Trần Văn Mạnh (Trung tâm Khuyến nông Quốc gia) đánh giá, việc phát triển sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao nói riêng và sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nói chung là hướng đi đúng, tạo động lực mới cho ngành nông nghiệp Việt Nam.
Kinh nghiệm quá hữu ích. Cần phổ biến ngay cho các cháu nhỏ.
Chúc mừng ngày thành lập ngành Bưu điện Việt Nam
Bài viết rất hay và ý nghĩa về eKGIS và hội thảo CNTT. Cảm ơn tác giả
Tình yêu , cống hiến ,nổ lực đã vượt qua những trở ngại tưởng chừng như không bao giờ qua được. Chúc Mừng Con người Đẹp , chúng tôi luôn tự hào !
Giờ mình mới biết - Chúc mừng chúc mừng con người Đẹp
Một con người dùng cả một cuộc đời cho tình yêu thiên nhiên . Ông đã đóng góp cống hiến cho nghành thực vật học nước nhà bảo tồn phát triển những loài lan quí hiếm . Xin chúc ngài có một sinh nhật ngài ấm áp hạnh phúc bên người thân . Mong xã hội và trên toàn thế giới có nhiều người tâm huyết như ông . Xin chúc cho tình cảm hữu nghị giữa hai đất nước TL & VN luôn bền chặt và thắm thiết . VN luôn yêu quí các bạn !
Con này chắc không bằng con Netgear Orbi RBS40 đâu mình đã dùng thử và đã lắp đặt nhiều nhà , cơ quan, resort , văn phòng , showroom . Con netgear Orbi có app kiểm tra từ xa và loại đối tượng thông qua tắt ip đối tượng đó
Nhu cầu tuyển dụng tăng gấp đột biến 4 lần trong một thời gian ngắn điều đó phản ánh tỉ lệ thất nghiệp trong những tháng đầu năm là 3/4 do ảnh hưởng của đại dịch covid-19 đây là một điều đáng buồn, rồi các cử nhân, kỹ sư sẽ đi đâu về đâu trong giai đoạn bất ổn này. Để cân bằng lại có thể mất một thời gian dài.