Người Việt làm chủ dự án bảo tồn

Bảo Trân
05/09/2021 16:56
D

Phần lớn các dự án bảo tồn ở Việt Nam là do các tổ chức phi chính phủ quốc tế thực hiện. Với ngân sách hoạt động trong một khoảng thời gian nhất định, khi hết dự án, hiệu quả không được duy trì lâu dài, thậm chí quay lại như ban đầu.

Nguyễn Văn Thái - chủ nhân của giải thưởng Goldman Environmental Prize, với 20 năm cứu hộ tê tê và các loài động vật hoang dã.

Bảo vệ thú rừng

Tháng 6/2021, anh Nguyễn Văn Thái - 39 tuổi, Người sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam - là một trong sáu người trên thế giới được trao giải thưởng Goldman Environmental Prize - giải thưởng về môi trường lớn nhất thế giới, tôn vinh những cá nhân có nhiều nỗ lực đóng góp cho hoạt động môi trường.

Giải thưởng kèm khoản tiền trị giá 200.000 USD, tương đương 4,6 tỉ đồng. Trước đó, anh Thái cũng nhận được giải thưởng quốc tế Future for Nature trị giá 50.000 euro. Tổng trị giá hai giải thưởng hơn 6 tỉ đồng đều được anh dùng cho công tác bảo tồn động vật hoang dã.

Trước khi đứng ra thành lập Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam năm 2014 bằng tiền tiết kiệm tích lũy sau hai năm du học ở Úc, anh Thái đã có 9 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực bảo tồn ở Vườn quốc gia Cúc Phương. 

Anh cho biết khi đó và hiện nay, ước mơ của anh là thành lập một tổ chức bảo tồn của người Việt, cùng các cơ quan chuyên môn đưa ra những giải pháp bền vững và lâu dài.

Xung quanh Vườn quốc gia Cúc Phương, trung tâm có các chương trình để 15.000 học sinh ở khu vực vùng đệm trải nghiệm thiên nhiên. Vận động và thuyết phục 1.119 người dân vùng đệm ký cam kết không ăn, không sử dụng, không săn bắt và buôn bán động vật hoang dã. 

Nhân viên của trung tâm và đại diện cơ quan kiểm lâm về tận các xã tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nói rõ các mức xử lý khi săn bắt từng loại thú rừng cho người dân, trong đó có cả người làm nghề rừng.

Mặc dù đã có những trường hợp người săn bắt động vật hoang dã bị xử tù, nhưng công việc của trung tâm không phải để đẩy người dân vào vòng lao lý, mà để họ hiểu, tôn trọng pháp luật và hành động để bỏ nghề săn bắt. Tin tưởng trung tâm, người dân trở thành tai mắt cho tổ chức, có vụ săn bắt trộm là họ liên hệ để tố cáo.

Nhiều video do các thành viên của đội chuyên trách bảo vệ rừng quay giữa rừng về các động vật bị mắc bẫy thu hút đến 2-3 triệu lượt xem trên trang Facebook “Cùng tôi bảo vệ rừng Pù Mát”. Qua những video này, trung tâm gửi đi thông điệp “ăn một con, nhưng người ăn thịt động vật rừng đã gián tiếp giết nghìn con vật khác”.

Hiện nay hành vi buôn bán, vận chuyển, tàng trữ, giết mổ, quảng cáo động vật hoang dã đã bị cấm nhưng sử dụng động vật hoang dã lại không bị cấm. Rất nhiều người được mời, được biếu… vẫn cho là mình vô can.

Thời gian tới, anh Thái và trung tâm sẽ vận động cơ quan chức năng để thông qua các hình phạt, chế tài nhằm giảm nhu cầu sử dụng, bảo vệ động vật hoang dã ở Việt Nam hiệu quả hơn.

Những nông dân của biển

Cuối tháng 6-2018, Lê Chiến (37 tuổi) tham gia cứu hộ một chú cá heo, đặt tên là Sasa, bị thương gần bãi biển Đà Nẵng. Suốt đêm 29 và rạng sáng 30-6-2018, họ nâng Sasa trên mặt nước để chú ổn định nhịp thở, thăng bằng và trấn an. 

Dù dành cho Sasa những nỗ lực tốt nhất, chú cá heo chỉ sống được thêm vài ngày. Sự việc đáng buồn này giúp Chiến nhận ra Việt Nam cần có công tác cứu hộ sinh vật biển hiệu quả.

Tháng 7-2018, Chiến quyết định thành lập Trung tâm Cứu hộ sinh vật biển Sasa ở Đà Nẵng với mục tiêu giải cứu các sinh vật biển, hồi sinh các rạn san hô bị hư hại tại bờ biển miền Trung, khắc phục các thiệt hại con người đã gây ra. Đến nay, công việc này đã lấy toàn bộ thời gian của cả đội.

Trường hợp cứu hộ và chăm sóc y tế lâu nhất là cho một con rùa biển trong 6 tháng với tổng chi phí 360 triệu đồng. Tái tạo một nhành san hô gãy hết 200.000 đồng, một chai keo dán san hô cỡ 1 lon bia giá 2,5 triệu đồng. Từ năm 2018 đến nay, Chiến và các thành viên của Trung tâm Cứu hộ sinh vật biển Sasa (Sasa Team) đã bỏ nhiều tỉ đồng vào đại dương.

Nhiều người hỏi “Tiền đâu?”, nhưng tiền không phải là vấn đề đầu tiên của họ. Sasa Team có người là kỹ sư, kế toán, hướng dẫn viên du lịch, nhà nghiên cứu môi trường, bác sĩ, giáo viên dạy lặn... và đều khá đặc biệt trong chuyên môn nên việc kiếm tiền không phải quá khó. 

Họ sẵn sàng làm 2-3 việc một lúc, mùa đông đi làm, mùa hè ra biển hoặc dành tiền tích lũy 2 năm để đi làm vài tháng cho đại dương. Lúc đông nhất, Sasa có 30 thành viên. Chiến cho biết Sasa hoạt động trên tinh thần sống và cống hiến cho biển, tự lập về tài chính, không xin tài trợ mặc dù cũng có một số người nhắn tin để ủng hộ tiền hoặc cá, mực cho rùa, cá heo.

Cho đến nay Sasa Team đã cứu hộ hơn 100 con rùa biển, gần 40 con cá heo cả trực tiếp và gián tiếp. Công việc thường xuyên hằng ngày của họ là tái tạo san hô, cắt lưới ma. Sasa là đơn vị đầu tiên đã phổ biến khái niệm “lưới ma” và gỡ lưới ma ở Việt Nam. 

Những tấm lưới ma do Sasa Team thu dọn nặng đến hàng tấn, dài hàng kilômet, là một cỗ máy giết chóc di động trong đại dương. Sasa từng cứu hộ một chú rùa bị cước của lưới ma cắt lìa hoàn toàn thịt và xương của chi chèo trước bên trái.

Do dịch COVID-19 nên đại dương được nghỉ ngơi, và theo Chiến, đây là cơ hội tuyệt vời để tái tạo rạn san hô. Cái khó nhất khi làm công việc dưới biển chính là kiến thức về sinh vật học đại dương, sinh thái học của san hô và rạn san hô. 

Tất cả thành viên đều tự trau dồi kiến thức mỗi ngày. Gọi Sasa Team là nông dân của biển cũng hợp lý, khi họ tỉ mỉ nhặt từng cành san hô gãy để đem về gắn trên những xương san hô trắng hoặc trên bàn dưỡng san hô tự chế. Họ cũng là những giám sát viên nghiêm túc khi thường xuyên nhắc nhở các chủ tàu du lịch không thả neo trong rạn san hô ở Sơn Trà (Đà Nẵng).

Lê Thị Trang hướng dẫn học sinh tiểu học quận Sơn Trà tham quan trên bán đảo Sơn Trà năm 2014.

Dạy trẻ em bảo vệ 7 loài nguy cấp

Nói chuyện với “Anh hùng điểm nóng đa dạng sinh học” năm 2020 Lê Thị Trang (35 tuổi) trong đợt dịch COVID-19 tháng 6-2021, Trang chia sẻ về công việc mới: điều phối viên quốc gia cho tổ chức phi lợi nhuận LVDI International của Mỹ, tập trung về giáo dục bảo tồn thiên nhiên. 

Trong vai trò mới này, Trang phụ trách chương trình giáo dục Little Green Guards (Hiệp sĩ nhí rừng xanh) - hướng tới học sinh tiểu học, đặc biệt là học sinh ở vùng nông thôn miền núi nghèo ở miền Trung.

Trang cho biết chị từng nghĩ cuộc đời mình chỉ có một sứ mệnh là gắn bó mãi với voọc Sơn Trà, nhưng rồi mỗi giai đoạn cuộc đời, thật hạnh phúc và may mắn khi lại có thể tìm thấy một mục tiêu để theo đuổi.

Theo Trang, những người đã sống, làm việc và yêu Đà Nẵng chính là những anh hùng đã đứng ra nói lên vấn đề cần bảo vệ Sơn Trà và tạo ra sự thay đổi. 

Từ câu chuyện Sơn Trà, Trang có động lực để hoạt động trong một lĩnh vực… rất lâu mới thấy kết quả là giáo dục môi trường, gầy dựng niềm tự hào, tình yêu thiên nhiên cho trẻ em ở miền Trung, để khi lớn lên, các em trở thành những người bảo vệ môi trường của quê hương mình. 

“Tôi tin niềm tự hào, khát vọng sống bền vững với môi trường phải được hình thành từ sớm. Sau này, những bé học sinh hôm nay sẽ có kiến thức để đưa ra những quyết định từ phía địa phương, sáng suốt tham mưu, sáng suốt phản biện chính sách” - Trang cho biết.

Hiện tại Trang và hai cố vấn của cô, tiến sĩ Chia Tan và Andy Phillips, đang sáng tạo một chương trình giáo dục thiên nhiên mới có tên “Save the Magnificent Seven” (Bảo vệ 7 loài nguy cấp). Trong đó, các bài học sẽ hướng các em học sinh tìm hiểu về các loài đang gặp nguy cơ cao ở khu vực Trung Trường Sơn. 

Bên cạnh 7 loài nguy cấp gồm sao la, hổ, tê tê, thỏ vằn Trường Sơn, chà vá chân nâu, vượn má hung Trung Bộ và trĩ sao, các em học sinh cũng sẽ có cơ hội tìm hiểu thêm về các loài động vật hoang dã độc đáo khác trong khu vực mà mỗi loài đều là một niềm tự hào của quê hương đất nước. 

Để hỗ trợ những nỗ lực bảo tồn giáo dục thiên nhiên này, 30 tình nguyện viên địa phương đã được mời tham gia cùng với Trang và LVDI International trong năm nay.

Trong nhiều năm làm về bảo tồn, Trang chia sẻ câu hỏi được nhiều người hỏi nhất là làm bảo tồn có đủ sống không vì chị chỉ có một chiếc xe máy, ở nhà của mẹ. “Tôi thấy mình rất giàu có. 

Chúng tôi đi làm vẫn có lương, không cao như làm kinh doanh nhưng có các nguồn lực khác. Ví dụ nếu bây giờ tôi đi khắp Việt Nam, tôi sẽ không lo tốn tiền nhà ở, tiền ăn. Hơn nữa, tôi biết mình cần chừng nào là đủ, nên chưa bao giờ cảm thấy thiếu thốn” - Trang chia sẻ.

Theo Tuoitre.vn

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Bí quyết cân bằng công việc và cuộc sống của những công dân số thời đại 4.0

Bí quyết cân bằng công việc và cuộc sống của những công dân số thời đại 4.0

Angelina Jolie xuất hiện giản dị sau tin đồn tái hợp với chồng cũ

Angelina Jolie xuất hiện giản dị sau tin đồn tái hợp với chồng cũ

Chi phí sản xuất tăng "chóng mặt" tại Trung Quốc khiến người tiêu dùng thiệt thòi

Chi phí sản xuất tăng "chóng mặt" tại Trung Quốc khiến người tiêu dùng thiệt thòi

Lời khuyên của chuyên gia: Mỗi ngày dành 10 phút để chăm sóc răng miệng

Lời khuyên của chuyên gia: Mỗi ngày dành 10 phút để chăm sóc răng miệng

15 trang phục của mỹ nhân Hollywood đã từng gây "sửng sốt"

15 trang phục của mỹ nhân Hollywood đã từng gây "sửng sốt"

Vòng loại thứ 3 World Cup 2022 khu vực châu Á: Sẵn sàng cho trận thua thứ 4 liên tiếp

Vòng loại thứ 3 World Cup 2022 khu vực châu Á: Sẵn sàng cho trận thua thứ 4 liên tiếp

HR Asia bình chọn Sacombank đạt giải thưởng Châu Á

HR Asia bình chọn Sacombank đạt giải thưởng Châu Á

Chiến tranh thương mại: Trung Quốc muốn dừng nhưng Mỹ 'lắc đầu'!

Chiến tranh thương mại: Trung Quốc muốn dừng nhưng Mỹ 'lắc đầu'!

Độc đáo thiết bị dùng sóng biển để khử muối thành nước ngọt đầu tiên trên thế giới

Độc đáo thiết bị dùng sóng biển để khử muối thành nước ngọt đầu tiên trên thế giới

Hoa hậu Thế giới 2000 với đường cong mê hồn trên du thuyền

Hoa hậu Thế giới 2000 với đường cong mê hồn trên du thuyền

Lộ diện người có thể kế nhiệm Thủ tướng Merkel

Lộ diện người có thể kế nhiệm Thủ tướng Merkel

Vòng loại thứ 3 World Cup 2022: Trung Quốc sợ thua bẽ bàng trước một Việt Nam 'nhỏ mà có võ'

Vòng loại thứ 3 World Cup 2022: Trung Quốc sợ thua bẽ bàng trước một Việt Nam 'nhỏ mà có võ'

Tin mới cập nhật

Anten tái cấu hình cho hệ thống truyền thông di động 5G

Anten tái cấu hình cho hệ thống truyền thông di động 5G

Google Pixel 6 Pro – chiếc Flagship ‘siêu nhẹ’ được mong đợi nhất chính thức được ra mắt

Google Pixel 6 Pro – chiếc Flagship ‘siêu nhẹ’ được mong đợi nhất chính thức được ra mắt

Tiếng bíp khó chịu: Giải pháp hiệu quả ngăn chặn đi xe điện trên vỉa hè

Tiếng bíp khó chịu: Giải pháp hiệu quả ngăn chặn đi xe điện trên vỉa hè

Mùa lạnh ở Trung Quốc khiến giá than càng tăng cao

Mùa lạnh ở Trung Quốc khiến giá than càng tăng cao

Vắng khách, tài xế taxi “rầu rĩ” đi làm trong những ngày hoạt động trở lại

Vắng khách, tài xế taxi “rầu rĩ” đi làm trong những ngày hoạt động trở lại

'Trò chơi con mực' - 'Bom tấn' mang lại lợi nhuận 'kếch xù' cho Netflix

'Trò chơi con mực' - 'Bom tấn' mang lại lợi nhuận 'kếch xù' cho Netflix

Khủng hoảng năng lượng - Hồi chuông 'cảnh tỉnh' nhân loại trước sự phụ thuộc vào nhiên liệu hoá thạch

Khủng hoảng năng lượng - Hồi chuông 'cảnh tỉnh' nhân loại trước sự phụ thuộc vào nhiên liệu hoá thạch

Dòng người 'vật vã' di chuyển trên tuyến đường 'đau khổ' Hà Nội

Dòng người 'vật vã' di chuyển trên tuyến đường 'đau khổ' Hà Nội

'Vũ trụ ảo' - Hướng đi liệu có giúp Facebook tìm lại 'hào quang' trong 'bão' dồn dập

'Vũ trụ ảo' - Hướng đi liệu có giúp Facebook tìm lại 'hào quang' trong 'bão' dồn dập

Phân tích kỹ thuật chứng khoán phiên chiều 18/10: VN-Index vẫn 'lình xình' dưới mốc kháng cự

Phân tích kỹ thuật chứng khoán phiên chiều 18/10: VN-Index vẫn 'lình xình' dưới mốc kháng cự

Hàn Quốc yêu cầu Apple 'cởi trói' phương thức thanh toán trên App Store

Hàn Quốc yêu cầu Apple 'cởi trói' phương thức thanh toán trên App Store

Bitcoin 'công phá' mốc 60 nghìn USD do đâu?

Bitcoin 'công phá' mốc 60 nghìn USD do đâu?

Tin đọc nhiều

Bí quyết cân bằng công việc và cuộc sống của những công dân số thời đại 4.0

Bí quyết cân bằng công việc và cuộc sống của những công dân số thời đại 4.0

Angelina Jolie xuất hiện giản dị sau tin đồn tái hợp với chồng cũ

Angelina Jolie xuất hiện giản dị sau tin đồn tái hợp với chồng cũ

Chi phí sản xuất tăng "chóng mặt" tại Trung Quốc khiến người tiêu dùng thiệt thòi

Chi phí sản xuất tăng "chóng mặt" tại Trung Quốc khiến người tiêu dùng thiệt thòi

Lời khuyên của chuyên gia: Mỗi ngày dành 10 phút để chăm sóc răng miệng

Lời khuyên của chuyên gia: Mỗi ngày dành 10 phút để chăm sóc răng miệng

15 trang phục của mỹ nhân Hollywood đã từng gây "sửng sốt"

15 trang phục của mỹ nhân Hollywood đã từng gây "sửng sốt"

Vòng loại thứ 3 World Cup 2022 khu vực châu Á: Sẵn sàng cho trận thua thứ 4 liên tiếp

Vòng loại thứ 3 World Cup 2022 khu vực châu Á: Sẵn sàng cho trận thua thứ 4 liên tiếp

Hoa hậu Thế giới 2000 với đường cong mê hồn trên du thuyền

Hoa hậu Thế giới 2000 với đường cong mê hồn trên du thuyền

Vài nguyên tắc đơn giản để đảm bảo sức khỏe ngày Tết

Vài nguyên tắc đơn giản để đảm bảo sức khỏe ngày Tết

Fast & Furious 9 chuẩn bị ra rạp vào ngày 22/5/2020

Fast & Furious 9 chuẩn bị ra rạp vào ngày 22/5/2020

Cận cảnh đàn cá Koi bơi lội tung tăng trên Hồ Tây

Cận cảnh đàn cá Koi bơi lội tung tăng trên Hồ Tây

Video xem nhiều

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Mazda2 2021 Collection ra mắt Thái Lan: Bản nâng cấp vượt trội về công nghệ

Mazda2 2021 Collection ra mắt Thái Lan: Bản nâng cấp vượt trội về công nghệ

Honda MSX 125 Grom 2021 mẫu xe côn tay phiên bản đường đua

Honda MSX 125 Grom 2021 mẫu xe côn tay phiên bản đường đua

Đánh giá iPhone SE 2020: Nhiều công nghệ để yêu, ít chi tiêu

Đánh giá iPhone SE 2020: Nhiều công nghệ để yêu, ít chi tiêu

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Hà Nội họp khẩn, Chủ tịch Nguyễn Đức Chung Báo cáo về trường hợp thứ 17 nhiễm Covid 19

Hà Nội họp khẩn, Chủ tịch Nguyễn Đức Chung Báo cáo về trường hợp thứ 17 nhiễm Covid 19

Lộ diện siêu xe hypercar Czinger 21C tăng tốc 0-100km/h chưa tới 2 giây

Lộ diện siêu xe hypercar Czinger 21C tăng tốc 0-100km/h chưa tới 2 giây

Xiaomi ra mắt Mi 10 và Mi 10 Pro: chip Snapdragon 865 và camera 108MP

Xiaomi ra mắt Mi 10 và Mi 10 Pro: chip Snapdragon 865 và camera 108MP

Một ngày trải nghiệm giấc mơ trở thành tay đua F1 chuyên nghiệp ở Nhật Bản

Một ngày trải nghiệm giấc mơ trở thành tay đua F1 chuyên nghiệp ở Nhật Bản

Bắc Sơn mây hát

Bắc Sơn mây hát

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Những gì bạn muốn biết về 5G

Những gì bạn muốn biết về 5G

Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hà Nội: Người dân cần nhiều giấy tờ hơn là 'Giấy đi đường'
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019
Tiến sĩ Trần Văn Mạnh (Trung tâm Khuyến nông Quốc gia) đánh giá, việc phát triển sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao nói riêng và sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nói chung là hướng đi đúng, tạo động lực mới cho ngành nông nghiệp Việt Nam.
Kinh nghiệm quá hữu ích. Cần phổ biến ngay cho các cháu nhỏ.
Chúc mừng ngày thành lập ngành Bưu điện Việt Nam
Bài viết rất hay và ý nghĩa về eKGIS và hội thảo CNTT. Cảm ơn tác giả
Tình yêu , cống hiến ,nổ lực đã vượt qua những trở ngại tưởng chừng như không bao giờ qua được. Chúc Mừng Con người Đẹp , chúng tôi luôn tự hào !
Giờ mình mới biết - Chúc mừng chúc mừng con người Đẹp
Một con người dùng cả một cuộc đời cho tình yêu thiên nhiên . Ông đã đóng góp cống hiến cho nghành thực vật học nước nhà bảo tồn phát triển những loài lan quí hiếm . Xin chúc ngài có một sinh nhật ngài ấm áp hạnh phúc bên người thân . Mong xã hội và trên toàn thế giới có nhiều người tâm huyết như ông . Xin chúc cho tình cảm hữu nghị giữa hai đất nước TL & VN luôn bền chặt và thắm thiết . VN luôn yêu quí các bạn !
Con này chắc không bằng con Netgear Orbi RBS40 đâu mình đã dùng thử và đã lắp đặt nhiều nhà , cơ quan, resort , văn phòng , showroom . Con netgear Orbi có app kiểm tra từ xa và loại đối tượng thông qua tắt ip đối tượng đó
Nhu cầu tuyển dụng tăng gấp đột biến 4 lần trong một thời gian ngắn điều đó phản ánh tỉ lệ thất nghiệp trong những tháng đầu năm là 3/4 do ảnh hưởng của đại dịch covid-19 đây là một điều đáng buồn, rồi các cử nhân, kỹ sư sẽ đi đâu về đâu trong giai đoạn bất ổn này. Để cân bằng lại có thể mất một thời gian dài.