Internet vệ tinh cơ hội và thách thức

Phạm Anh
06/11/2020 07:45
D

Thông tin vệ tinh đã có lịch sử phát triển hơn nửa thế kỷ kể từ năm 1962, khi vệ tinh Telestar với sự hợp tác của Mỹ, Anh, Pháp thực hiện nối hai bờ Đại Tây Dương những tín hiệu truyền hình, điện thoại đầu tiên. Từ đó đến nay thông tin vệ tinh phát triển hết sức mạnh mẽ, trở thành phương thức thông tin quan trọng không thể thiếu của con người, cung cấp dịch vụ trên hầu khắp các lĩnh vực viễn thông, truyền hình, hàng không, hàng hải, an toàn cứu nạn…

Gần như song song với các phương thức thông tin trên mặt đất, thông tin vệ tinh cung cấp các dịch vụ kết nối dữ liệu từ rất sớm, qua các vệ tinh địa tĩnh và phi địa tĩnh. Internet vệ tinh có một quá trình phát triển, tiến hoá liên tục để ngày nay dịch vụ internet băng rộng vệ tinh trở nên phổ biến, góp phần quan trọng trong thu hẹp khoảng cách số trên hầu khắp thế giới.

Nhiều nơi trên thế giới, dịch vụ Internet vệ tinh còn giúp triển khai các ứng dụng mà trước đây chỉ được cung cấp qua các hệ thống thông tin cố định và di động mặt đất như giáo dục từ xa, y tế từ xa,…

Internet vệ tinh có thể cung cấp qua các hệ thống vệ tinh địa tĩnh hoặc vệ tinh phi địa tĩnh.

Các vệ tinh địa tĩnh có quỹ đạo tròn trên mặt phẳng xích đạo, có độ cao xấp xỉ 36.000 km. Ưu điểm của các hệ thống này là có vùng phủ rất rộng, chỉ cần 3 vệ tinh trên quỹ đạo đặt cách đều nhau là có thể phủ sóng toàn cầu.

Vì vậy các hệ thống này đang chiếm ưu thế trong việc cung cấp dịch vụ truy cập internet cho vùng sâu, vùng xa, trên tàu biển và trên máy bay. Điển hình cho các hệ thống internet vệ tinh quỹ đạo địa tĩnh là Inmarsat, Hughes, Viasat…

Inmarsat là nhà cung cấp dịch vụ thông tin vệ tinh hàng đầu trên thế giới, đặc biệt là thông tin vệ tin trên tàu biển, tàu bay. Inmarsat hiện nay sở hữu và khai thác 13 vệ tinh địa tĩnh, sử dụng tất cả các băng tần phân bổ cho vệ tinh từ băng L đến băng Ka.

Đặc biệt từ tháng 12 năm 2015, Imarsat bắt đầu cung cấp dịch vụ internet vệ tinh băng rộng qua các vệ tinh thế hệ thứ 5 của Inmarsat GX1-GX5 sử dụng băng tần Ka.

Hệ thống GX của Inmarsat cung cấp dịch vụ internet vệ tinh băng rộng với tốc độ truy cập cho người sử dụng đến 50Mbit/s chiều xuống và 5Mbit/s chiều lên. Ở Việt nam dịch vụ của Inmarsat sử dụng phổ biến cho tàu biển, và từ cuối năm 2019 Vietnamairlines đã bắt đầu cung cấp dịch vụ internet trên máy bay bằng việc sử dụng dịch vụ vệ tinh của Inmarsat.

Quỹ đạo trung bình có độ cao từ 2000 km và thấp hơn quỹ đạo địa tĩnh. Vì vậy, để có vùng dịch vụ phủ khắp toàn cầu, cần phải có nhiều vệ tinh hơn. Điển hình của hệ thống internet vệ tinh quỹ đạo trung bình là chùm vệ tinh của công ty O3B, một công ty con của tập đoàn cung cấp dịch vụ thông tin vệ tinh SES.

O3B bắt đầu cung cấp dịch vụ internet vệ tinh từ năm 2014 bằng chòm 20 vệ tinh quỹ đạo trung bình có độ cao xấp xỉ 8000 km. Mỗi vệ tinh có 12 anten phát 12 chùm tia băng tần Ka với đường kính vùng phủ sóng trên mặt đất của mỗi chùm tia là 700 km, thông lượng dữ liệu lên đến 1,6Gbit/s mỗi chùm. Hiện nay O3B đang là nhà cung cấp dịch vụ internet vệ tinh hàng đầu của châu Âu và thế giới.

Tuy nhiên nhược điểm lớn của dịch vụ internet qua vệ tinh địa tĩnh và vệ tinh quỹ đạo trung bình là độ trễ tín hiệu lớn do khoảng cách giữa các điểm kết nối vệ tinh về quỹ đạo địa tĩnh ttlà rất xa.

Hơn nữa quỹ đạo địa tĩnh đã trở nên quá tắc nghẽn. không dễ gì tìm được vị trí quỹ đạo để đặt vệ tinh trong khi nhu cầu về dịch vụ dữ liệu và truy cập internet không ngừng tăng cao.

Để khắc phục các nhược điểm này, hiện đang có xung hướng phát triển các dự án chòm vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO) để cung cấp dịch vụ internet vệ tinh.

Trong những năm gần đây có đến hơn một chục dự án internet vệ tinh quỹ đạo thấp đã và đang triển khai. StarLink của Elon Musk là dự án lớn nhất với 12.000 quả vệ tinh cho 2 giai đoạn trên các bằng tần KA, KU và V.

Kế đó, phải kể đến dự án của Amazon với 3.600 quả vệ tinh, One Web với gần 1.000 quả vệ tinh. Còn các dự án từ vài trăm quả vệ tinh thì rất nhiều mà trong đó phải kể đến cả những nhà cung cấp chưa bao giờ làm dịch vụ viễn thông như Samsung, Boeing...

Thực tế này có thể cũng tạo ra một sự cạnh tranh mới trên thị trường cung cấp dịch vụ internet băng rộng. Thậm chí có người còn cho rằng sẽ tạo ra một sự đe doạ với dịch vụ di động băng rộng mặt đất như 4G, 5G.

Ưu thế của internet vệ tinh quỹ đạo thấp là triển khai hạ tầng và cung cấp dịch vụ nhanh, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, nơi mà chi phí đưa cáp quang đến là rất đắt đỏ. Nhờ vậy giá cước dịch vụ sẽ rẻ hơn dịch vụ băng rộng mặt đất ở những nơi đó.

Như quảng cáo của StarLink thì gói cước thấp nhất là 10 USD/tháng và tốc độ lên đến hàng Gbps và dung lượng cũng có thể hàng trăm MB. Có thể nói, mức giá cước này khiến các nhà mạng mặt đất phải thấy mối đe dọa.

Hơn nữa, nếu như trước đây các dự án Iridium, Global Star thất bại một phần do giá thành sản xuất và phóng vệ tinh quá đắt. Nhưng bây giờ thì giá thành đã giảm xuống rất nhiều, đặc biệt là với công nghệ dùng tàu “con thoi” của SpaceX thì mỗi lần phóng được 60 quả vệ tinh và sắp tới thì quy mô còn lớn hơn nhiều với hàng trăm quả vệ tinh mỗi lần phóng. Vì vậy các dự án internet vệ tinh dựa trên các chòm sao vệ tinh quỹ đạo thấp càng trở nên thực tế hơn.

Tuy nhiên, internet vệ tinh cũng có những yếu điểm rất lớn nhưng khi nhìn vào các nhà mạng di động mặt đất tại Việt Nam thì điều đó trở nên không quá lo ngại.

Thứ nhất là thương mại và dịch vụ: Những dự án Internet vệ tinh lớn ra đời dựa trên thông tin: hiện còn gần 4 tỷ người trên thế giới chưa có cơ hội kết nối Internet. Ngay tại nước Mỹ cũng có đến 22 triệu người chưa có điều kiện để kết nối Internet (thậm chí có tài liệu nói là 50 triệu người). Vì thế, phân khúc thị trường lớn nhất được nhắm vào cộng đồng này chứ không phải là với những người đang dùng Internet mặt đất hoặc đã phủ sóng băng rộng di động mặt đất. Trong khi đó tại Việt Nam hơn 99% dân số đã được phủ sóng 3G, 4G.

Yếu tố thứ hai là về công nghệ kết nối: Các vệ tinh đều phải sử dụng băng tần cao và chỉ thu được theo tầm nhìn thẳng, không bị che chắn. Như vậy là không thu được bằng anten ở trong nhà. Và do kỹ thuật phức tạp nên giá đầu cuối vệ tinh không thể rẻ như giá đầu cuối di động mặt đất. Dù rằng giá thành của đầu cuối chỉ vài trăm USD thì cũng có thể cạnh tranh. Trong khi đó, có những dòng điện thoại chỉ vài chục USD là đã có thể dùng Internet tốc độ cao của các nhà mạng mặt đất.

Yếu tố cuối cùng phải nói đến là pháp lý: Dịch vụ viễn thông cho đến nay vẫn phải có giấy phép. Vấn đề viễn thông xuyên biên giới vẫn là dịch vụ bị thắt rất chặt ở nhiều nước và chỉ ràng buộc bởi các hiệp ước kinh tế của các nước với quốc tế.

Như vậy, cả 3 yếu tố thương mại, kỹ thuật và pháp lý có thể cho thấy dịch vụ Internet vệ tinh mặc dù có những lợi thế nhất định vẫn không dễ gì chiếm lĩnh được thị trường và cạnh tranh với các nhà mạng mặt đất ở Việt Nam nói riêng cũng như rất nhiều quốc gia khác.

Theo Tạp chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Chuyên gia lo ngại về 'thử nghiệm diệt vệ tinh có tính hủy diệt'

Chuyên gia lo ngại về 'thử nghiệm diệt vệ tinh có tính hủy diệt'

Tiếp năng lượng cho kỷ nguyên xe điện

Tiếp năng lượng cho kỷ nguyên xe điện

Trí tuệ nhân tạo: Giải mã những nghi vấn trong văn hóa đại chúng 

Trí tuệ nhân tạo: Giải mã những nghi vấn trong văn hóa đại chúng 

Nguyên nhân cháy rừng không chỉ đơn thuần do biến đổi khí hậu

Nguyên nhân cháy rừng không chỉ đơn thuần do biến đổi khí hậu

CEO Nvidia: Hãy nắm vững AI nếu không muốn bị tụt lại phía sau

CEO Nvidia: Hãy nắm vững AI nếu không muốn bị tụt lại phía sau

ChatGPT, AI và báo chí: Lợi ích, rủi ro cùng những vấn đề về pháp lý và đạo đức

ChatGPT, AI và báo chí: Lợi ích, rủi ro cùng những vấn đề về pháp lý và đạo đức

Sự thúc đẩy của Công nghệ tiên tiến trong quá trình tiến hóa tiếp theo của loài người

Sự thúc đẩy của Công nghệ tiên tiến trong quá trình tiến hóa tiếp theo của loài người

Đo kiểm trong sản xuất đại trà bảng mạch giá thấp: Đương đầu thách thức

Đo kiểm trong sản xuất đại trà bảng mạch giá thấp: Đương đầu thách thức

Dự báo công nghệ năm 2023 của Keysight - Kiến giải từ hãng đo lường và kiểm thử hàng đầu thị trường (phần 2)

Dự báo công nghệ năm 2023 của Keysight - Kiến giải từ hãng đo lường và kiểm thử hàng đầu thị trường (phần 2)

Giải pháp nguồn outdoor giúp giảm chi phí vận hành khai thác (Opex) cho mạng di động

Giải pháp nguồn outdoor giúp giảm chi phí vận hành khai thác (Opex) cho mạng di động

Dự báo công nghệ năm 2023 của Keysight - Kiến giải từ hãng đo lường và kiểm thử hàng đầu thị trường (phần 1)

Dự báo công nghệ năm 2023 của Keysight - Kiến giải từ hãng đo lường và kiểm thử hàng đầu thị trường (phần 1)

Chuyển đổi số: Những việc cần làm ngay một cách thực chất!

Chuyển đổi số: Những việc cần làm ngay một cách thực chất!

Tin mới cập nhật

Herbalife Việt Nam đồng hành cùng UB Olympic Việt Nam

Herbalife Việt Nam đồng hành cùng UB Olympic Việt Nam

Samsung duy trì vị thế dẫn đầu của dòng TV cực đại 98inch bằng loạt sản phẩm mới

Samsung duy trì vị thế dẫn đầu của dòng TV cực đại 98inch bằng loạt sản phẩm mới

Chính sách công là chìa khóa thúc đẩy phát triển 5G bền vững

Chính sách công là chìa khóa thúc đẩy phát triển 5G bền vững

FPT khai trương văn phòng mới tại Kuala Lumpur

FPT khai trương văn phòng mới tại Kuala Lumpur

TikTok Shop ra mắt chương trình thực tế "Nghề Chủ Chốt":

TikTok Shop ra mắt chương trình thực tế "Nghề Chủ Chốt":

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng - nhà lãnh đạo lỗi lạc, trọn đời vì nước, vì dân

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng - nhà lãnh đạo lỗi lạc, trọn đời vì nước, vì dân

Nestlé MILO tiếp tục đồng hành cùng Thể thao Việt Nam

Nestlé MILO tiếp tục đồng hành cùng Thể thao Việt Nam

Da Nang Code League 2024 thu hút 1.500 thí sinh tham dự

Da Nang Code League 2024 thu hút 1.500 thí sinh tham dự

Hội nghị tập huấn sử dụng Báo cáo trực tuyến

Hội nghị tập huấn sử dụng Báo cáo trực tuyến

Thông báo của Bộ Chính trị về tình hình sức khỏe của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Thông báo của Bộ Chính trị về tình hình sức khỏe của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Liên hiệp Hội Việt Nam góp phần hoàn thiện chính sách quốc gia qua tư vấn phản biện

Liên hiệp Hội Việt Nam góp phần hoàn thiện chính sách quốc gia qua tư vấn phản biện

SteelSeries ra mắt Arctis Nova 5 & ứng dụng mới cho mobile

SteelSeries ra mắt Arctis Nova 5 & ứng dụng mới cho mobile

Tin đọc nhiều

Chuyên gia lo ngại về 'thử nghiệm diệt vệ tinh có tính hủy diệt'

Chuyên gia lo ngại về 'thử nghiệm diệt vệ tinh có tính hủy diệt'

CEO Nvidia: Hãy nắm vững AI nếu không muốn bị tụt lại phía sau

CEO Nvidia: Hãy nắm vững AI nếu không muốn bị tụt lại phía sau

ChatGPT, AI và báo chí: Lợi ích, rủi ro cùng những vấn đề về pháp lý và đạo đức

ChatGPT, AI và báo chí: Lợi ích, rủi ro cùng những vấn đề về pháp lý và đạo đức

Sự thúc đẩy của Công nghệ tiên tiến trong quá trình tiến hóa tiếp theo của loài người

Sự thúc đẩy của Công nghệ tiên tiến trong quá trình tiến hóa tiếp theo của loài người

5G và các thách thức trong thiết kế hệ thống IoT công nghiệp

5G và các thách thức trong thiết kế hệ thống IoT công nghiệp

Bàn về tầm nhìn và các trụ cột của công nghệ thông tin di động 6G

Bàn về tầm nhìn và các trụ cột của công nghệ thông tin di động 6G

Hoàn thiện thể chế và các điều kiện nền tảng để phát triển nền kinh tế số tại Việt Nam

Hoàn thiện thể chế và các điều kiện nền tảng để phát triển nền kinh tế số tại Việt Nam

Người Nhật hướng dẫn người Việt học và làm việc

Người Nhật hướng dẫn người Việt học và làm việc

Bảo vệ người lao động trong kỷ nguyên 4.0

Bảo vệ người lao động trong kỷ nguyên 4.0

Phát triển các Doanh nghiệp Công nghệ Việt Nam

Phát triển các Doanh nghiệp Công nghệ Việt Nam

Video xem nhiều

Isuzu Mu-X 2021 hoàn toàn mới: Thiết kế hiện đại và đầy công nghệ

Isuzu Mu-X 2021 hoàn toàn mới: Thiết kế hiện đại và đầy công nghệ

Honda MSX 125 Grom 2021 mẫu xe côn tay phiên bản đường đua

Honda MSX 125 Grom 2021 mẫu xe côn tay phiên bản đường đua

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Geneva Motor Show 2020: Bentley hé lộ siêu xe Bacalar triệu đô

Geneva Motor Show 2020: Bentley hé lộ siêu xe Bacalar triệu đô

Lộ diện siêu xe hypercar Czinger 21C tăng tốc 0-100km/h chưa tới 2 giây

Lộ diện siêu xe hypercar Czinger 21C tăng tốc 0-100km/h chưa tới 2 giây

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

Xe máy điện VinFast được CNN chọn là 1 trong 5 biểu tượng mới của Hà Nội

Xe máy điện VinFast được CNN chọn là 1 trong 5 biểu tượng mới của Hà Nội

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Sếp nhà bán lẻ làm lộ ngày bán iPhone 11

Sếp nhà bán lẻ làm lộ ngày bán iPhone 11

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Bàn về tầm nhìn và các trụ cột của công nghệ thông tin di động 6G
04/03/2022
Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Chống thất thu thuế là thách thức lớn đối với nền kinh tế số
29/04/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019