Người dân Việt thời xưa hay xăm mình như thế nào?

Lê Tiên Long
07/09/2021 17:40
D

Câu chuyện hình xăm có những thời điểm làm "dậy sóng" dư luận do sự ảnh hưởng của cả một thời kỳ dài khó khăn, bao cấp, chiến tranh hay những khuôn mẫu đạo đức, định kiến về các hình vẽ trên cơ thể của được xem là rất lớn.

Hình minh họa

Chính vì vậy, nhiều người vẫn còn giữ nguyên quan niệm: Xăm mình là chơi bời, buông thả, hay xăm mình chỉ là dân anh chị, giang hồ, tội phạm. Có lẽ những người quan niệm như vậy không biết rằng, xăm mình là phong tục truyền thống của người Việt xưa.

Ngược dòng lịch sử nước ta, bộ “Đại Việt sử ký toàn thư”, phần Ngoại kỷ, chép về những giai thoại thời Hùng vương, cách đây hơn 4000 năm, có viết rằng, dân nước ta khi đánh bắt cá tôm thường hay bị thuồng luồng (tức các loài thủy quái theo truyền thuyết dân gian) làm hại, nên tâu lên với Hùng vương.

Vua nói: “Giống người Man ở núi khác với loài thủy tộc. Loài ấy ưa cùng loài mà ghét khác loài, cho nên có tai nạn ấy”. Vua mới sai mọi người lấy mực vẽ hình thủy quáy ở mình. Từ đấy giống thuồng luồng trông thấy, không cắn hại nữa. Theo “Đại Việt sử ký toàn thư”, thì tục người Bách Việt vẽ mình bắt đầu từ đấy.

Các sử sách Trung Quốc, như "Tả truyện", hay còn gọi là “Tả thị Xuân Thu” của Tả Khâu Minh viết từ thế ký thứ 4 trước công nguyên cũng ghi rằng "Việt Nhân đoạn phát, văn thân", tức là người Việt có tục cắt tóc, vẽ mình.

Sách “Sử ký” của Ứng Thiệu, viết vào thế kỷ thứ 2 thì lý giải tục vẽ mình của người Việt rằng “Ở nước Việt người ta cạo tóc xăm mình để cho giống với giao long nên không bị giao long hại nữa”.

Suốt thời tự chủ cho đến các thời Đinh, Lê, rồi qua thời Lý, ta không thấy sử sách nhắc đến tục xăm mình. Nhưng qua thời Trần, thì các câu chuyện về xăm mình được xuất hiện dày đặc.

Có lẽ điều này xuất phát từ gốc tích nhà Trần là dân đánh cá, như khi Thượng hoàng Trần Nhân Tông nói với vua Trần Anh Tông rằng: "Nhà ta vốn người hạ lưu (tức sống ở sông nước), đời đời chuộng dũng cảm, thường xăm hình rồng vào đùi. Nếp nhà theo nghề võ, nên xăm rồng vào đùi để tỏ là không quên gốc.

Sử viết: “Năm 1285, tháng Giêng, ngày 12, quân giặc đánh Gia Lâm, Vũ Ninh, Đông Ngàn (sau đều là đất Bắc Ninh bên kia sông Hồng, nay thuộc Gia Lâm, Hà Nội), bắt được quân ta, thấy người nào cũng xăm hai chữ Sát Thát bằng mực vào cánh tay, nên tức lắm, giết hại rất nhiều.

Chữ Thát ở đây là nói tắt của từ “Thát Đát”, là từ Hán Việt phiên âm chỉ quân Mông Cổ. “Sát Thát” tức là khẩu hiệu của nhân dân ta quyết giết giặc Mông Cổ.

Ngày nay, chúng ta phiên âm là người “Tác ta”, từ chỉ chung các bộ lạc như Mông Cổ, Đột Quyết, Thanh Tạng sống rải rác ở vùng Bắc Trung Á, trước khi Đế quốc Mông Cổ thâu tóm toàn bộ.

Về câu chuyện xăm hai chữ Sát Thát này, sử sách cũng ghi lại lời biện hộ nổi tiếng của viên Chi hậu cục thủ Trần Khắc Chung. Đó là khi Trần Khắc Chung được cử sang trại của tướng Nguyên là Ô Mã Nhi để xin giảng hòa.

Khi Ô mã Nhi tức tối nói “Vua nước ngươi vô lễ, sai người xăm hai chữ “Sát Thát” lên mình, khinh nhờm quân triều đình, lỗi ấy to lắm”, Khắc Chung bình tĩnh trả lời: “Chó trong nhà cắn người lạ, vì không phải chủ nó. Do lòng trung thành tức giận, họ tự xắm lấy, quốc vương tôi có biết đâu. Tôi là kẻ hầu gần vua, sao lại không có chữ xăm”, rồi giơ cánh tay cho hắn xem.

Dưới triều Trần, lính thuộc đội quân Thánh Dực chuyên bảo vệ xa giá nhà vua đều phải xăm lên trán ba chữ "Thiên tử quân" (quân của thiên tử, tức nhà vua). Không chỉ vậy, hầu hết các đội quân của nhà Trần đều xăm chữ tên quân lên trán để phân biệt, như năm 1298, vua Trần Anh Tông cho lập các quân hiệu Chân thượng đô, Thủy Dạ Xoa đô, Chân Kim đô, đều sai xăm các chữ Chân Kim lên trán quân lính.

Tuy nhiên tục lệ xăm hình lên người của các vua Trần chỉ kéo dài đến đời vua Trần Anh Tông là hết. “Đại Việt sử ký toàn thư” chép chuyện năm 1299, Thượng hoàng Trần Nhân Tông về Thiên Trường ngự cung Trùng Quang, là cung dành riêng cho thượng hoàng, vua Trần Anh Tông đến chầu, có Quốc công Trần Quốc Tuấn đi theo. Thượng hoàng muốn xăm hình rồng cho, đã cho người thợ xăm đợi sẵn ở cửa cung rồi, nhưng vua Anh Tông sợ, rình khi thượng hoàng ngoảnh đi chỗ khác, đã lẻn ngay về cung Trùng Hoa, là cung riêng dành cho vua ở Thiên Trường. Một lúc sau, thượng hoàng hỏi quan gia đi đâu rồi, tả hửu trả lời vua đã về cung Trùng Hoa rồi. Thượng hoàng nói “Quan gia trốn rồi chăng, vậy thì xăm cho Huệ vũ vương Trần Quốc Chẩn, tức em của vua Trần Anh Tông”.

Sử sách về sau ghi rằng “Quốc phụ (tức là vua) xăm rồng ở đùi, về sau vua nối ngôi không xăm ở đùi nữa, bắt đầu từ vua Trần Anh Tông”. Sử cũng viết khách buôn người Tống khi sang nước ta buôn bán, thấy dân việt xăm hình rồng trên mình, cho là thuồng luồng biển sợ hình rồng, lỡ khi gặp gió bão thuyền đắm, thuồng luồng không dám phạm đến, cho nên gọi là vẽ rồng”.

Đến năm 1323, thời Trần Minh Tông, thì triều đình khi kén chọn các quân, lấy người béo trắng làm hạng trên, nên cùng từ đó, quân sĩ không thích vẽ mình nữa. Từ thời đó, sử sách nước ta cũng không còn thấy nhắc đến chuyện xăm mình.

Theo Tạp chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Ăn trầu cau gây ung thư miệng nên Trung Quốc cấm quảng bá

Ăn trầu cau gây ung thư miệng nên Trung Quốc cấm quảng bá

Hoa hậu Lương Thùy Linh đáp trả khi bị gắn mác 'gái hư' vì mặc đồ hở hang

Hoa hậu Lương Thùy Linh đáp trả khi bị gắn mác 'gái hư' vì mặc đồ hở hang

Tác phẩm 'Tôi là Bêtô' của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh được phát hành tại Hàn Quốc.

Tác phẩm 'Tôi là Bêtô' của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh được phát hành tại Hàn Quốc.

Đánh thức giá trị không gian văn hóa Quốc Tử Giám

Đánh thức giá trị không gian văn hóa Quốc Tử Giám

Trung tâm bảo tồn di sản Thăng Long – Hà Nội trưng bày trực tuyến ‘Trung thu sum vầy’

Trung tâm bảo tồn di sản Thăng Long – Hà Nội trưng bày trực tuyến ‘Trung thu sum vầy’

Vĩnh biệt tượng đài điện ảnh Pháp Jean-Paul Belmondo

Vĩnh biệt tượng đài điện ảnh Pháp Jean-Paul Belmondo

Tác phẩm NFT: Nghệ thuật – kỹ thuật – hay bong bóng đầu cơ?

Tác phẩm NFT: Nghệ thuật – kỹ thuật – hay bong bóng đầu cơ?

Hà Nội: Nét văn hóa độc đáo ở ngôi làng có tục thờ chó đá 400 năm

Hà Nội: Nét văn hóa độc đáo ở ngôi làng có tục thờ chó đá 400 năm

Chương trình hòa nhạc trực tuyến giữa Việt Nam và các nước

Chương trình hòa nhạc trực tuyến giữa Việt Nam và các nước

Thuật toán AI kiềm chế những ‘cái đầu nóng’ trên mạng XH

Thuật toán AI kiềm chế những ‘cái đầu nóng’ trên mạng XH

Chặng đường hoạt động báo chí của Nhà báo Cách mạng Hồ Chí Minh

Chặng đường hoạt động báo chí của Nhà báo Cách mạng Hồ Chí Minh

Cuốn sách "Tư bản luận" của Karl Marx đang bán rất chạy tại Nhật Bản

Cuốn sách "Tư bản luận" của Karl Marx đang bán rất chạy tại Nhật Bản

Tin mới cập nhật

Oppo tham gia cuộc đua sản xuất chip - Đối đầu với các ‘ông trùm’ công nghệ

Oppo tham gia cuộc đua sản xuất chip - Đối đầu với các ‘ông trùm’ công nghệ

Văn phòng Ban Chỉ đạo Quốc gia về phát triển điện lực kiểm tra và đôn đốc tiến độ bàn giao mặt bằng đường dây 500kV mạch 3 đoạn qua địa phận Kỳ Anh (Hà Tĩnh)

Văn phòng Ban Chỉ đạo Quốc gia về phát triển điện lực kiểm tra và đôn đốc tiến độ bàn giao mặt bằng đường dây 500kV mạch 3 đoạn qua địa phận Kỳ Anh (Hà Tĩnh)

Những tỉnh nào được xác định thuộc trạng thái bình thường mới?

Những tỉnh nào được xác định thuộc trạng thái bình thường mới?

Phân tích kỹ thuật chứng khoán phiên chiều 22/10: Thị trường tiếp tục giằng co trong biên độ hẹp

Phân tích kỹ thuật chứng khoán phiên chiều 22/10: Thị trường tiếp tục giằng co trong biên độ hẹp

Cần mạnh mẽ thực hiện chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính - kế toán - thuế

Cần mạnh mẽ thực hiện chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính - kế toán - thuế

'Bóng ma' lạm phát của đeo đẳng thế giới trong thời gian dài sắp tới

'Bóng ma' lạm phát của đeo đẳng thế giới trong thời gian dài sắp tới

Độc đáo phiên chợ mini đổi rác lấy nông sản sạch ở Hà Nội

Độc đáo phiên chợ mini đổi rác lấy nông sản sạch ở Hà Nội

Apple Watch 7 bị lục tung nội thất cho thấy không có nhiều thay đổi hiệu năng

Apple Watch 7 bị lục tung nội thất cho thấy không có nhiều thay đổi hiệu năng

‘Vượt mặt’ Trung Quốc, Mỹ trở thành trung tâm khai thác Bitcoin lớn nhất

‘Vượt mặt’ Trung Quốc, Mỹ trở thành trung tâm khai thác Bitcoin lớn nhất

CEO Intel hy vọng thuyết phục được Apple trong cuộc chiến vi xử lý

CEO Intel hy vọng thuyết phục được Apple trong cuộc chiến vi xử lý

eTax Mobile ứng dụng tra cứu thuế thu nhập cá nhân trên thiết bị di động

eTax Mobile ứng dụng tra cứu thuế thu nhập cá nhân trên thiết bị di động

Bản tin cổ phiếu công nghệ 22/10: Grab kỳ vọng IPO thuận lợi nhờ dịch vụ giao hàng

Bản tin cổ phiếu công nghệ 22/10: Grab kỳ vọng IPO thuận lợi nhờ dịch vụ giao hàng

Tin đọc nhiều

Tác phẩm 'Tôi là Bêtô' của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh được phát hành tại Hàn Quốc.

Tác phẩm 'Tôi là Bêtô' của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh được phát hành tại Hàn Quốc.

Tác phẩm NFT: Nghệ thuật – kỹ thuật – hay bong bóng đầu cơ?

Tác phẩm NFT: Nghệ thuật – kỹ thuật – hay bong bóng đầu cơ?

Hà Nội: Nét văn hóa độc đáo ở ngôi làng có tục thờ chó đá 400 năm

Hà Nội: Nét văn hóa độc đáo ở ngôi làng có tục thờ chó đá 400 năm

Chương trình hòa nhạc trực tuyến giữa Việt Nam và các nước

Chương trình hòa nhạc trực tuyến giữa Việt Nam và các nước

Nghệ sĩ quảng cáo thuốc tiểu đường: Em quảng cáo thôi chứ em đâu có bệnh!

Nghệ sĩ quảng cáo thuốc tiểu đường: Em quảng cáo thôi chứ em đâu có bệnh!

Thạc sĩ Hồ Tố Liên và niềm đam mê búp bê Nhật Bản

Thạc sĩ Hồ Tố Liên và niềm đam mê búp bê Nhật Bản

Vườn Thịnh Vượng: "Bữa tiệc thịnh soạn" của những ngôi sao hàng đầu

Vườn Thịnh Vượng: "Bữa tiệc thịnh soạn" của những ngôi sao hàng đầu

Năm 2020 - Năm sôi động của thị trường sách thế giới

Năm 2020 - Năm sôi động của thị trường sách thế giới

Youtuber Gymer Duy Nguyễn nhận sai và xin lỗi về phát ngôn liên quan đến nghệ sĩ Chí Tài

Youtuber Gymer Duy Nguyễn nhận sai và xin lỗi về phát ngôn liên quan đến nghệ sĩ Chí Tài

Ý tưởng Robot xuất phát đầu tiên từ trong một tác phẩm kịch tại Séc

Ý tưởng Robot xuất phát đầu tiên từ trong một tác phẩm kịch tại Séc

Video xem nhiều

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Mazda2 2021 Collection ra mắt Thái Lan: Bản nâng cấp vượt trội về công nghệ

Mazda2 2021 Collection ra mắt Thái Lan: Bản nâng cấp vượt trội về công nghệ

Honda MSX 125 Grom 2021 mẫu xe côn tay phiên bản đường đua

Honda MSX 125 Grom 2021 mẫu xe côn tay phiên bản đường đua

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Hà Nội họp khẩn, Chủ tịch Nguyễn Đức Chung Báo cáo về trường hợp thứ 17 nhiễm Covid 19

Hà Nội họp khẩn, Chủ tịch Nguyễn Đức Chung Báo cáo về trường hợp thứ 17 nhiễm Covid 19

Lộ diện siêu xe hypercar Czinger 21C tăng tốc 0-100km/h chưa tới 2 giây

Lộ diện siêu xe hypercar Czinger 21C tăng tốc 0-100km/h chưa tới 2 giây

Xiaomi ra mắt Mi 10 và Mi 10 Pro: chip Snapdragon 865 và camera 108MP

Xiaomi ra mắt Mi 10 và Mi 10 Pro: chip Snapdragon 865 và camera 108MP

Một ngày trải nghiệm giấc mơ trở thành tay đua F1 chuyên nghiệp ở Nhật Bản

Một ngày trải nghiệm giấc mơ trở thành tay đua F1 chuyên nghiệp ở Nhật Bản

Bắc Sơn mây hát

Bắc Sơn mây hát

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Những gì bạn muốn biết về 5G

Những gì bạn muốn biết về 5G

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hà Nội: Người dân cần nhiều giấy tờ hơn là 'Giấy đi đường'
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019
Tiến sĩ Trần Văn Mạnh (Trung tâm Khuyến nông Quốc gia) đánh giá, việc phát triển sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao nói riêng và sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nói chung là hướng đi đúng, tạo động lực mới cho ngành nông nghiệp Việt Nam.
Kinh nghiệm quá hữu ích. Cần phổ biến ngay cho các cháu nhỏ.
Chúc mừng ngày thành lập ngành Bưu điện Việt Nam
Bài viết rất hay và ý nghĩa về eKGIS và hội thảo CNTT. Cảm ơn tác giả
Tình yêu , cống hiến ,nổ lực đã vượt qua những trở ngại tưởng chừng như không bao giờ qua được. Chúc Mừng Con người Đẹp , chúng tôi luôn tự hào !
Giờ mình mới biết - Chúc mừng chúc mừng con người Đẹp
Một con người dùng cả một cuộc đời cho tình yêu thiên nhiên . Ông đã đóng góp cống hiến cho nghành thực vật học nước nhà bảo tồn phát triển những loài lan quí hiếm . Xin chúc ngài có một sinh nhật ngài ấm áp hạnh phúc bên người thân . Mong xã hội và trên toàn thế giới có nhiều người tâm huyết như ông . Xin chúc cho tình cảm hữu nghị giữa hai đất nước TL & VN luôn bền chặt và thắm thiết . VN luôn yêu quí các bạn !
Con này chắc không bằng con Netgear Orbi RBS40 đâu mình đã dùng thử và đã lắp đặt nhiều nhà , cơ quan, resort , văn phòng , showroom . Con netgear Orbi có app kiểm tra từ xa và loại đối tượng thông qua tắt ip đối tượng đó
Nhu cầu tuyển dụng tăng gấp đột biến 4 lần trong một thời gian ngắn điều đó phản ánh tỉ lệ thất nghiệp trong những tháng đầu năm là 3/4 do ảnh hưởng của đại dịch covid-19 đây là một điều đáng buồn, rồi các cử nhân, kỹ sư sẽ đi đâu về đâu trong giai đoạn bất ổn này. Để cân bằng lại có thể mất một thời gian dài.