Danh mục thiết bị viễn thông rủi ro cao phải siết chặt kiểm định từ tháng 7

Thiết bị viễn thông rủi ro cao chính thức nằm trong danh mục kiểm soát chất lượng chặt chẽ nhất của ngành công nghệ thông tin viễn thông Việt Nam.

Theo đó, Bộ Khoa học và Công nghệ ký ban hành Thông tư 36/2026/TT-BKHCN vào ngày 30 tháng 6 năm 2026, quy định hiệu lực thi hành bắt đầu từ ngày 1 tháng 7 năm 2026. Thông tư được xây dựng trên căn cứ Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, Luật Viễn thông và Luật Tần số vô tuyến điện, tạo nền tảng pháp lý thống nhất cho toàn bộ hoạt động quản lý chất lượng thiết bị viễn thông trên lãnh thổ Việt Nam.

Văn bản này gộp và thay thế sáu thông tư cũ từng tồn tại rời rạc suốt nhiều năm. Trong số đó có Thông tư 30/2011/TT-BTTTT về chứng nhận hợp quy công nghệ thông tin truyền thông cùng hai văn bản sửa đổi bổ sung là Thông tư 15/2018/TT-BTTTT và Thông tư 10/2020/TT-BTTTT, Thông tư 29/2025/TT-BKHCN mới ban hành cuối năm ngoái quy định danh mục thiết bị có khả năng gây mất an toàn lĩnh vực công nghệ thông tin viễn thông, cùng Thông tư 01/2009/TT-BKHCN đã tồn tại suốt mười bảy năm.

Việc gộp chung một đầu mối quản lý giúp doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh thiết bị viễn thông có một căn cứ pháp lý duy nhất để tra cứu, thay vì phải đối chiếu nhiều văn bản chồng chéo như trước.

Trạm phát sóng và thiết bị viễn thông rủi ro cao chịu kiểm định nghiêm ngặt

Trạm phát sóng radar bước vào diện kiểm soát nghiêm ngặt

Phụ lục I của thông tư liệt kê chi tiết nhóm thiết bị công nghệ thông tin viễn thông thuộc mức độ rủi ro cao, bắt đầu bằng các loại thiết bị trạm gốc phục vụ mạng điện thoại di động. Trạm gốc sử dụng công nghệ GSM cho mạng 2G, công nghệ W CDMA FDD cho mạng 3G, công nghệ E UTRA cho mạng 4G và trạm gốc mạng 5G đều được liệt kê cụ thể theo từng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng, ví dụ QCVN 41:2016/BTTTT cho GSM hay QCVN 128:2021/BTTTT cho trạm gốc 5G đơn công nghệ.

Trạm gốc đa công nghệ kết hợp NR và E UTRA cũng có quy chuẩn riêng theo QCVN 133:2024/BTTTT, phản ánh xu hướng triển khai mạng 5G song song với hạ tầng 4G hiện có tại nhiều địa phương. Thiết bị lặp thông tin di động, tức bộ khuếch đại tín hiệu sóng cho từng công nghệ từ 2G đến 5G, cũng chịu sự kiểm soát tương tự với các quy chuẩn từ QCVN 47:2015/BTTTT đến QCVN 103:2016/BTTTT.

Nhóm thiết bị phát thanh truyền hình quảng bá góp mặt với máy phát hình kỹ thuật số chuẩn DVB T2, đầu thu truyền hình số mặt đất DVB T2 dạng set top box theo QCVN 118:2018/BTTTT, cùng thiết bị phát thanh điều biên AM và điều tần FM. Thiết bị trạm gốc thông tin vô tuyến chuyên dùng theo tiêu chuẩn TETRA phục vụ các lực lượng chuyên ngành cũng được đưa vào danh mục rủi ro cao, đi kèm quy chuẩn kỹ thuật riêng cho cả thiết bị trạm gốc và thiết bị lặp. Thiết bị radar dùng trên mặt đất hoặc lắp trên máy bay dân dụng, trừ radar tàu biển, hoàn tất danh sách nhóm thiết bị phát sóng công suất lớn.

Thiết bị không dây flycam và RFID cũng nằm trong danh mục

Thiết bị không dây flycam và RFID cũng nằm trong danh mục

Nhóm thiết bị vô tuyến điện cự ly ngắn chiếm phần lớn số lượng trong danh mục rủi ro cao, bởi đây là những sản phẩm gần gũi với người tiêu dùng phổ thông hơn hẳn trạm phát sóng viễn thông. Modem Wi Fi và bộ phát Wi Fi hoạt động ở băng tần 2,4 GHz, 5 GHz và 6 GHz với công suất bức xạ đẳng hướng tương đương từ 60 mW trở lên đều thuộc diện kiểm soát, kèm theo flycam và thiết bị bay không người lái sử dụng cùng dải tần số truyền hình ảnh.

Điện thoại kéo dài thuê bao vô tuyến chuẩn DECT, thiết bị nhận dạng vô tuyến điện RFID dùng cho thu phí giao thông không dừng, thiết bị cảnh báo phát hiện vô tuyến điện và thiết bị âm thanh không dây gồm micro, loa, tai nghe cũng có tên trong phụ lục kèm mã số HS cụ thể.

Radar cự ly ngắn hoạt động ở dải tần 24 GHz phục vụ cảnh báo va chạm giao thông đường bộ và đường sắt là một điểm mới đáng lưu ý, phản ánh xu hướng ứng dụng công nghệ hỗ trợ lái xe đang phổ biến dần tại Việt Nam. Bên cạnh đó, thiết bị vô tuyến điện băng hẹp hoạt động trong các băng tần E UTRA phục vụ truyền dữ liệu công nghiệp và đô thị thông minh cũng lần đầu được đưa vào danh mục quản lý riêng, cho thấy cơ quan soạn thảo đã tính đến sự phát triển nhanh của các ứng dụng Internet vạn vật trong những năm gần đây.

Quy trình chứng nhận nghiêm ngặt hơn cho hàng nhập khẩu

Điều 3 của thông tư quy định rõ, kết quả thử nghiệm làm căn cứ chứng nhận hợp quy cho nhóm rủi ro cao bắt buộc phải do tổ chức thử nghiệm được công nhận, được Bộ Khoa học và Công nghệ chỉ định, hoặc được thừa nhận theo pháp luật thực hiện. Phần lớn thiết bị trong nhóm này áp dụng đồng thời phương thức đánh giá sự phù hợp số 3 và số 7 theo Thông tư 14/2026/TT-BKHCN, cao hơn một bậc so với nhóm rủi ro trung bình vốn chỉ cần phương thức 1 hoặc phương thức 5.

Hàng hóa nhập khẩu thuộc danh mục này còn phải trải qua bước kiểm tra nhà nước về chất lượng, thay vì chỉ công bố hợp quy như nhóm rủi ro trung bình. Với những quy chuẩn kỹ thuật cũ như QCVN 41:2016/BTTTT hay QCVN 66:2018/BTTTT, thông tư quy định ngừng áp dụng các yêu cầu kỹ thuật trong điều kiện khắc nghiệt kể từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, tạo khoảng đệm để doanh nghiệp điều chỉnh dây chuyền sản xuất và hồ sơ kỹ thuật cho phù hợp quy định mới.

Thông tư cũng dành riêng một điều khoản chuyển tiếp cho các doanh nghiệp đã hoàn tất thủ tục trước ngày 1 tháng 7 năm 2026. Giấy chứng nhận hợp quy và thông báo tiếp nhận bản công bố hợp quy đã cấp trước thời điểm đó tiếp tục có giá trị sử dụng đến hết thời hạn ghi trên giấy chứng nhận, việc giám sát duy trì hiệu lực vẫn thực hiện theo quy định tại thời điểm cấp.

Hồ sơ đăng ký chứng nhận hợp quy đã tiếp nhận trước ngày 1/7/2026 nhưng chưa giải quyết xong sẽ tiếp tục xử lý theo quy định cũ, tương tự với hồ sơ đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng nhập khẩu đã nộp trước thời điểm thông tư có hiệu lực. Các tổ chức đánh giá sự phù hợp đã được chỉ định trước đây, dù trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ hay Bộ Thông tin và Truyền thông trước sáp nhập, vẫn được tiếp tục thực hiện đánh giá sự phù hợp cho đến hết thời hạn của quyết định chỉ định, giúp chuỗi cung ứng thiết bị viễn thông không bị gián đoạn trong giai đoạn chuyển giao quy định.

Xem chi tiết Thông tư 36/2026/TT-BKHCN tại đây.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng