Elon Musk - Từ "gã khùng" công nghệ đến nhà khởi nghiệp vụ trụ

Thế Kiên
06/06/2020 16:58
D

Ngày 30/5, tên lửa đẩy Falcon 9 của Hãng SpaceX mang theo tàu vũ trụ Crew Dragon cùng 2 phi hành gia Mỹ rời bang Floria, và chưa đầy 19h sau, kết nối thành công với ISS đánh dấu bước tiến quan trọng chinh phục không gian của "gã khùng" công nghệ Elon Musk - Nhà khởi nghiệp mang tầm vũ trụ.

Ảnh: New York Times

Chặng đường gần 20 năm, từ khi Elon Musk thành lập Hãng hàng không vũ trụ SpaceX cho đến cột mốc rực rỡ trở thành công ty tư nhân đầu tiên đưa người lên Trạm không gian quốc tế (ISS), đã có những ý tưởng táo bạo nào được hoài thai và những thất bại nào đáng buồn nhưng không nản?

Ngày 30/5, tên lửa đẩy Falcon 9 của Hãng SpaceX mang theo tàu vũ trụ Crew Dragon cùng 2 phi hành gia Mỹ rời bang Floria, và chưa đầy 19 giờ sau, kết nối thành công với ISS.

Những hạt giống mà Elon Musk - tỉ phú công nghệ, gã điên hay tên vĩ cuồng, tùy người đánh giá - gieo cách đây đúng 18 năm, giờ đã vươn thành cây xanh quả ngọt.

Khởi nghiệp tầm vũ trụ

Tháng 6/2001, bước qua tuổi 30, Elon Musk nhận ra mình không còn trẻ. "Anh đã quá tuổi làm thần đồng rồi" - anh nói với Justine, vợ mình khi đó, nửa đùa nửa thật. Vừa rời Công ty X.com do chính anh sáng lập mà sau này trở thành PayPal, Musk thấy cuộc sống khởi nghiệp giờ đây thật cũ kỹ. Anh cần một mục tiêu lớn hơn.

Musk và Justine quyết định chuyển đến miền nam nước Mỹ, bắt đầu cuộc sống mới ở thành phố Los Angeles (bang California). Từ nhỏ anh đã biết mơ về tàu không gian và du hành vũ trụ. Los Angeles, cái nôi của ngành công nghiệp vũ trụ Hoa Kỳ, là bệ phóng hoàn hảo cho giấc mộng chinh phục không gian của Musk.

Cơ hội tiếp xúc đầu tiên của Musk với giới du hành không gian là tại một sự kiện của Mars Society - một nhóm chuyên gia và nhà đầu tư đam mê không gian hoạt động với mục tiêu thám hiểm và đưa người lên sao Hỏa. Sau sự kiện, Musk trở thành thành viên ban giám đốc Mars Society và đóng góp thêm 100.000 USD để xây một trạm nghiên cứu trên sa mạc.

Càng nghĩ về không gian, Musk càng nhận ra tầm quan trọng của việc thám hiểm nó. Musk tập hợp một nhóm các chuyên gia giỏi nhất mà anh có đầu mối, rời bỏ vị trí giám đốc ở Mars Society và lập quỹ Life to Mars của riêng mình.

Trong số những người được Musk mời về khi đó có Michael Griffin, một chuyên gia hàng đầu về kỹ thuật hàng không vũ trụ mà 4 năm sau đó trở thành tổng giám đốc Cơ quan hàng không và vũ trụ Hoa Kỳ (NASA).

Tự làm tên lửa, tại sao không?

Với Life to Mars, Elon Musk có một ý tưởng mới: đưa lên sao Hỏa một "vườn ươm" rau có khả năng sống và phát triển trên đất lấy từ chính hành tinh đỏ. Để làm được chuyện này, trước hết anh cần một quả tên lửa để phóng các thiết bị cần thiết vào không gian.

Tháng 10-2001, Elon Musk và 3 người cộng sự đáp chuyến bay thương mại đến thủ đô Moscow của Nga, với mục tiêu tìm mua lại 3 quả tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) với ngân sách 20 triệu USD.

Phía Nga ra giá 8 triệu USD/quả. Trên chuyến bay trở về Mỹ sau bốn lần ngã giá thất bại vào tháng 2-2002, không khí trong nhóm chùng xuống hẳn. Ngồi ở hàng ghế phía trước, Elon Musk dán mắt vào chiếc laptop, cặm cụi gõ phím lọc cọc trong suốt chuyến bay, rồi quay lại nói với những người trong nhóm: "Này, tôi nghĩ chúng ta có thể tự tay làm một quả tên lửa đấy".

Các cộng sự tưởng Musk nói đùa, nhưng anh lập tức cho họ xem bảng kê chi tiết các chi phí để chế tạo, lắp ráp và phóng một quả tên lửa cỡ nhỏ vào không gian mà anh vừa thảo ra trên máy tính. Ít ai ngờ Musk đã dành nhiều tháng nghiên cứu sâu về ngành công nghiệp hàng không vũ trụ và tích lũy những kiến thức cần thiết để chế tạo tên lửa.

Musk chẳng còn tha thiết với chuyện gửi chuột (một dự án của Mars Society) hay rau vào không gian nữa. Làm cách nào để "bình dân hóa" thám hiểm không gian và biến du hành vũ trụ trở nên phổ biến như đi máy bay là khát khao mới của anh.

Thờ ơ là phản ứng chung của người trong ngành đối với kế hoạch táo bạo của Musk. Người ta xem anh là tỉ phú mới nổi thích chơi ngông lấy tiếng. Musk có lý do của riêng anh để tin vào sự thành công của dự án: Tom Mueller, một trong những người nhiều kinh nghiệm nhất trong lĩnh vực chế tạo động cơ tên lửa, là một cái tên đắt giá trong đội ngũ kỹ sư được Musk chiêu mộ.

Để giảm thiểu chi phí, Musk không đặt mục tiêu sản xuất tên lửa cỡ bự để mang các vệ tinh to bằng chiếc xe tải lên không gian như các chương trình vũ trụ cấp quốc gia khi đó, mà nhắm đến tên lửa cỡ nhỏ với chi phí phóng tối ưu và tần suất hoạt động cao, phục vụ du lịch, thương mại hoặc nghiên cứu khoa học mà ông dự đoán sẽ là triển vọng của ngành hàng không vũ trụ trong tương lai gần.

Với khối tài sản ròng tăng từ vài chục lên vài trăm triệu USD nhờ giá cổ phiếu PayPal tăng vọt 55% sau màn ra mắt công chúng vào tháng 2/2002, Elon Musk thành lập Space Exploration Technologies (SpaceX) để nghiêm túc đầu tư cho tầm nhìn của mình vào tháng 6 cùng năm.

Nguồn: officetimeline.com

Những thất bại đầu tiên

Vận dụng tác phong điều hành công ty khởi nghiệp từ thời gian ở Thung lũng Silicon, tại SpaceX, Musk muốn mọi thứ phải được triển khai nhanh gọn.

Anh tuyên bố động cơ chính của Falcon 1, tên lửa đầu tiên của SpaceX, sẽ được hoàn thành vào tháng 5/2003 và đợt phóng thử đầu tiên sẽ diễn ra trong tháng 11 cùng năm, tức chỉ 15 tháng sau khi thành lập SpaceX. Musk tự tin mục tiêu chinh phục sao Hỏa sẽ được SpaceX thực hiện vào cuối thập niên 2000.

Từ năm 1957 - 1966, Chính phủ Mỹ đã thực hiện xấp xỉ 400 vụ phóng tên lửa lên không gian, 100 lần trong số đó cho kết quả thất bại.

Với nguồn tài chính giới hạn của một công ty tư nhân, SpaceX chỉ được phép thất bại với Falcon 1 tối đa 3-4 lần trước khi phá sản. "Mọi người đều nghĩ chúng tôi bị điên. Không ai nghĩ SpaceX có thể thành công" - Tom Mueller nhớ lại.

Tháng 11/2003, thời điểm mà Elon Musk hứa hẹn phóng quả tên lửa Falcon 1 đầu tiên, đến rồi đi trong im lặng. Động cơ chính của Falcon 1 đã hoàn thiện, nhưng câu hỏi đau đầu của SpaceX lúc bấy giờ là tìm kiếm địa điểm cho vụ phóng thử.

Tháng 5/2005, quả tên lửa được vận chuyển đến căn cứ không quân Vandenberg ở bang California, nhưng SpaceX được thông báo rằng họ sẽ phải xếp hàng nhiều tháng chờ đến lượt vì bệ phóng đã được xí chỗ bởi Lockheed và Boeing, hai đối tác hàng không vũ trụ quan trọng của quân đội Mỹ.

Không từ bỏ

Tháng 6/2005, SpaceX vận chuyển toàn bộ thiết bị cần thiết đến Omelek, một hòn đảo nhỏ gần Kwaj - hòn đảo lớn nhất thuộc quần đảo Marshall ở Thái Bình Dương từng được quân đội Mỹ sử dụng làm bãi thử tên lửa, sẵn sàng cho thời khắc lịch sử.

Tháng 11/2005, SpaceX đã sẵn sàng cho đợt phóng thử đầu tiên, nhưng một sự cố kỹ thuật khiến sự kiện bị hủy vào giờ chót. Vụ phóng được dời lại tháng 12, nhưng vì lý do thời tiết và nhiều vấn đề kỹ thuật nên tiếp tục bị hoãn.

Ngày 24/3/2006, mọi thứ cuối cùng cũng đã sẵn sàng. Tên lửa Falcon 1 được đưa lên bệ phóng, khởi động và bay khỏi mặt đất. Chưa đầy nửa phút sau, lửa phát ra từ động cơ chính của Falcon 1. Tên lửa mất phương hướng trong không trung rồi lao trở lại mặt đất chỉ 25 giây sau khi phóng.

Musk và lãnh đạo công ty ban đầu cho rằng sự cố xuất phát từ sơ suất của một kỹ sư đã không kiểm tra kỹ đường ống nhiên liệu của tên lửa, nhưng một cuộc điều tra kỹ hơn sau đó phát hiện ra rằng một con ốc có thể đã bị gãy trong quá trình phóng sau thời gian bị bào mòn bởi không khí mặn trên đảo.

Chưa đầy 1 năm sau, tháng 3-2007, SpaceX đã sẵn sàng cho vụ phóng tiếp theo. Lần này, tên lửa không gặp sự cố nào trong nhiều phút và phần chính của Falcon 1 tách thành công khỏi động cơ đẩy sau khi tiến vào quỹ đạo Trái đất.

"Tôi ngồi kế bên Elon Musk, nhìn sang anh ấy và nói "Chúng ta thành công rồi"" - Tom Mueller hồi tưởng lại. Nhưng khi đội ngũ SpaceX còn chưa kịp ăn mừng thì bộ phận vừa tách rời khỏi tên lửa bắt đầu rung lắc dữ dội và phát nổ trong sự ngỡ ngàng của những người chứng kiến.

Thất bại lần này là gáo nước lạnh nữa với Musk và các thành viên SpaceX. Công ty chỉ còn đủ tiền để thử 1 hoặc 2 lần nữa, và đã có lời ra tiếng vào về khả năng hiện thực hóa dự án táo bạo của Musk.

Ngày 28/9/2008, ở lần phóng thứ 4, Falcon 1 trở thành thiết bị phóng sử dụng nhiên liệu lỏng do tư nhân phát triển đầu tiên bay thành công vào quỹ đạo Trái đất. Và phần còn lại là lịch sử.

* Theo sách "Elon Musk: Tesla, SpaceX, and the Quest for a Fantastic Future)".

Theo Tạp chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Cùng K-Pop ON! chờ đón sự hiện diện của B.I, ITZY và SEVENTEEN

Cùng K-Pop ON! chờ đón sự hiện diện của B.I, ITZY và SEVENTEEN

Hiểu đúng về cụm từ “Khất thực”, “Sớt bát cúng dường”

Hiểu đúng về cụm từ “Khất thực”, “Sớt bát cúng dường”

NEWJEANS - Nhóm nhạc K-pop vừa ra mắt có sự góp mặt của thành viên gốc Việt

NEWJEANS - Nhóm nhạc K-pop vừa ra mắt có sự góp mặt của thành viên gốc Việt

Cùng ngắm những sinh vật đẹp nhất dưới đại dương

Cùng ngắm những sinh vật đẹp nhất dưới đại dương

Vũ khí bí mật của Mỹ đã ám sát thủ lĩnh al-Qaeda Ayman al-Zawahiri là gì?

Vũ khí bí mật của Mỹ đã ám sát thủ lĩnh al-Qaeda Ayman al-Zawahiri là gì?

Vũ Cát Tường: "Tôi sợ khán giả quên mình"

Vũ Cát Tường: "Tôi sợ khán giả quên mình"

Ngắm mô phỏng 3D mới nhất của 'kỳ quan' Công viên Lịch sử - Văn hoá - Tâm linh Tô Lịch

Ngắm mô phỏng 3D mới nhất của 'kỳ quan' Công viên Lịch sử - Văn hoá - Tâm linh Tô Lịch

Vợ chồng Vic - Beck "hẹn hò" ở Venice nhân dịp kỷ niệm 23 năm ngày cưới

Vợ chồng Vic - Beck "hẹn hò" ở Venice nhân dịp kỷ niệm 23 năm ngày cưới

"Người ấy là ai? - 2022", Linh Tiêu mong chờ sẽ tìm được 1 chàng trai có tài, có đức

"Người ấy là ai? - 2022", Linh Tiêu mong chờ sẽ tìm được 1 chàng trai có tài, có đức

Tây Ban Nha: Làng cổ 1,3 nghìn năm tuổi có thể bị bỏ hoang vì suy giảm dân số

Tây Ban Nha: Làng cổ 1,3 nghìn năm tuổi có thể bị bỏ hoang vì suy giảm dân số

Á hậu Thúy An khoe body nóng bỏng bên hồ bơi

Á hậu Thúy An khoe body nóng bỏng bên hồ bơi

Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa chúc mừng ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa chúc mừng ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

Tin mới cập nhật

Vertiv Avocent HMX 3080/4080

Vertiv Avocent HMX 3080/4080

“Tỏa sáng nghị lực Việt”: Tuyên dương 50 tấm gương thanh niên khuyết tật tiêu biểu toàn quốc năm 2022

“Tỏa sáng nghị lực Việt”: Tuyên dương 50 tấm gương thanh niên khuyết tật tiêu biểu toàn quốc năm 2022

Klook đạt mức tăng trưởng doanh thu 300%, dẫn đầu khu vực châu Á- Thái Bình Dương

Klook đạt mức tăng trưởng doanh thu 300%, dẫn đầu khu vực châu Á- Thái Bình Dương

Xiaomi Smart Band 7 Pro chính thức ra mắt

Xiaomi Smart Band 7 Pro chính thức ra mắt

Đóng điện đường dây 220kV Lào Cai - Bảo Thắng: Tăng cường đảm bảo điện cho miền Bắc

Đóng điện đường dây 220kV Lào Cai - Bảo Thắng: Tăng cường đảm bảo điện cho miền Bắc

Samsung ra mắt loạt sản phẩm và giải pháp màn hình dành cho doanh nghiệp

Samsung ra mắt loạt sản phẩm và giải pháp màn hình dành cho doanh nghiệp

Chụp ảnh đêm - Săn quà khủng

Chụp ảnh đêm - Săn quà khủng

Khánh thành nhà máy FDI đầu tiên của Đan Mạch tại An Giang

Khánh thành nhà máy FDI đầu tiên của Đan Mạch tại An Giang

VNPT hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng bởi bão NORU

VNPT hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng bởi bão NORU

Hàn Quốc chính thức bỏ xét nghiệm PCR sau khi nhập cảnh từ 1/10

Hàn Quốc chính thức bỏ xét nghiệm PCR sau khi nhập cảnh từ 1/10

AMD ra mắt bộ xử lý Ryzen™ 7000 kiến trúc Zen 4 chuyên cho game thủ

AMD ra mắt bộ xử lý Ryzen™ 7000 kiến trúc Zen 4 chuyên cho game thủ

Toyota Việt Nam - Hành trình xanh cùng Hybrid

Toyota Việt Nam - Hành trình xanh cùng Hybrid

Tin đọc nhiều

NEWJEANS - Nhóm nhạc K-pop vừa ra mắt có sự góp mặt của thành viên gốc Việt

NEWJEANS - Nhóm nhạc K-pop vừa ra mắt có sự góp mặt của thành viên gốc Việt

Hội chợ Du lịch ITE HCMC 2022 sẽ tổ chức gian hàng 3D

Hội chợ Du lịch ITE HCMC 2022 sẽ tổ chức gian hàng 3D

Ngôi sao gần Trái Đất nhất là Mặt Trời

Ngôi sao gần Trái Đất nhất là Mặt Trời

Ấn tượng những 'bao gạo em bé' tại Nhật Bản

Ấn tượng những 'bao gạo em bé' tại Nhật Bản

YouTube, Zalo, Facebook là những ứng dụng được trẻ em Việt Nam sử dụng nhiều nhất

YouTube, Zalo, Facebook là những ứng dụng được trẻ em Việt Nam sử dụng nhiều nhất

Những tấm gương anh hùng, liệt sỹ hy sinh vì sự nghiệp thống nhất đất nước (Phần 2)

Những tấm gương anh hùng, liệt sỹ hy sinh vì sự nghiệp thống nhất đất nước (Phần 2)

Những tấm gương anh hùng, liệt sỹ hy sinh vì sự nghiệp thống nhất đất nước (Phần 1)

Những tấm gương anh hùng, liệt sỹ hy sinh vì sự nghiệp thống nhất đất nước (Phần 1)

Ghé thăm cơ sở dệt lụa tơ tằm trên cung đường Đà Lạt - Nam Ban

Ghé thăm cơ sở dệt lụa tơ tằm trên cung đường Đà Lạt - Nam Ban

"Banh mi" - Danh từ chỉ bánh mì Việt Nam trong Từ điển tiếng Anh Oxford

"Banh mi" - Danh từ chỉ bánh mì Việt Nam trong Từ điển tiếng Anh Oxford

Những lời chúc 8/3 "bá đạo" nhất khiến chị em phải bật cười

Những lời chúc 8/3 "bá đạo" nhất khiến chị em phải bật cười

Video xem nhiều

Khu công nghiệp Đồng Văn 4 (Hà Nam): Nhiều công ty gây ô nhiễm không khí trên địa bàn xã Đại Cương

Khu công nghiệp Đồng Văn 4 (Hà Nam): Nhiều công ty gây ô nhiễm không khí trên địa bàn xã Đại Cương

Giới thiệu chương trình bình chọn “Xe của năm 2022"

Giới thiệu chương trình bình chọn “Xe của năm 2022"

Mazda2 2021 Collection ra mắt Thái Lan: Bản nâng cấp vượt trội về công nghệ

Mazda2 2021 Collection ra mắt Thái Lan: Bản nâng cấp vượt trội về công nghệ

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Những lưu ý khi sử dụng phương tiện công cộng trong đại dịch Covid-19

Clip: Những lưu ý khi sử dụng phương tiện công cộng trong đại dịch Covid-19

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Gia sư Trí Tuệ Nhân Tạo, giúp bạn thành thạo tiếng Anh!

Gia sư Trí Tuệ Nhân Tạo, giúp bạn thành thạo tiếng Anh!

Những gì bạn muốn biết về 5G

Những gì bạn muốn biết về 5G

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Bàn về tầm nhìn và các trụ cột của công nghệ thông tin di động 6G
04/03/2022
Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Chống thất thu thuế là thách thức lớn đối với nền kinh tế số
29/04/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019
Tiến sĩ Trần Văn Mạnh (Trung tâm Khuyến nông Quốc gia) đánh giá, việc phát triển sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao nói riêng và sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nói chung là hướng đi đúng, tạo động lực mới cho ngành nông nghiệp Việt Nam.
Kinh nghiệm quá hữu ích. Cần phổ biến ngay cho các cháu nhỏ.
Chúc mừng ngày thành lập ngành Bưu điện Việt Nam
Bài viết rất hay và ý nghĩa về eKGIS và hội thảo CNTT. Cảm ơn tác giả
Tình yêu , cống hiến ,nổ lực đã vượt qua những trở ngại tưởng chừng như không bao giờ qua được. Chúc Mừng Con người Đẹp , chúng tôi luôn tự hào !
Giờ mình mới biết - Chúc mừng chúc mừng con người Đẹp
Một con người dùng cả một cuộc đời cho tình yêu thiên nhiên . Ông đã đóng góp cống hiến cho nghành thực vật học nước nhà bảo tồn phát triển những loài lan quí hiếm . Xin chúc ngài có một sinh nhật ngài ấm áp hạnh phúc bên người thân . Mong xã hội và trên toàn thế giới có nhiều người tâm huyết như ông . Xin chúc cho tình cảm hữu nghị giữa hai đất nước TL & VN luôn bền chặt và thắm thiết . VN luôn yêu quí các bạn !
Con này chắc không bằng con Netgear Orbi RBS40 đâu mình đã dùng thử và đã lắp đặt nhiều nhà , cơ quan, resort , văn phòng , showroom . Con netgear Orbi có app kiểm tra từ xa và loại đối tượng thông qua tắt ip đối tượng đó
Nhu cầu tuyển dụng tăng gấp đột biến 4 lần trong một thời gian ngắn điều đó phản ánh tỉ lệ thất nghiệp trong những tháng đầu năm là 3/4 do ảnh hưởng của đại dịch covid-19 đây là một điều đáng buồn, rồi các cử nhân, kỹ sư sẽ đi đâu về đâu trong giai đoạn bất ổn này. Để cân bằng lại có thể mất một thời gian dài.