Xây dựng Quốc hội thực sự đổi mới, chuyên nghiệp, đủ tầm dẫn dắt tiến trình hoàn thiện thể chế trong kỷ nguyên mới

Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh chủ trì phiên họp rà soát công tác chuẩn bị cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ảnh: Hồ Long

Điểm xuất phát của một chặng đường cải cách thể chế mới

Chỉ còn ít ngày nữa, cử tri cả nước sẽ thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân, lựa chọn những người xứng đáng tham gia Quốc hội và HĐND các cấp. Theo ông Lê Quang Mạnh, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI diễn ra vào thời điểm có tính bản lề trong tiến trình phát triển đất nước.

Sau bốn thập niên đổi mới, Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh quốc gia và hiệu quả quản trị nhà nước. Đại hội XIV của Đảng đã xác định rõ nhiệm vụ tiếp tục hoàn thiện đồng bộ Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; xây dựng thể chế phát triển bền vững, hiện đại, minh bạch; thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa trên nền tảng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo; phát triển kinh tế số, xã hội số; nâng cao chất lượng quản trị quốc gia và hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng.

Những mục tiêu đó đòi hỏi một hệ thống pháp luật đồng bộ, ổn định, có tính dự báo cao; cơ chế phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực chặt chẽ, hiệu quả. Với chức năng lập hiến, lập pháp và giám sát tối cao, Quốc hội giữ vai trò trung tâm của quyền lực nhà nước, trung tâm dẫn dắt cải cách thể chế. Chất lượng hoạt động của Quốc hội tác động trực tiếp đến môi trường đầu tư - kinh doanh, niềm tin của người dân và doanh nghiệp, cũng như vị thế quốc gia trên trường quốc tế.

Tại Hội nghị toàn quốc triển khai công tác bầu cử ngày 15/11/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu tổ chức cuộc bầu cử dân chủ, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm và thực sự là ngày hội của Nhân dân. Theo ông Lê Quang Mạnh, đây không chỉ là yêu cầu về tổ chức, mà còn là thông điệp về bảo đảm chất lượng dân chủ và chất lượng đại diện ngay từ khâu lựa chọn đại biểu – khởi điểm của toàn bộ quá trình thực thi quyền lực nhà nước trong nhiệm kỳ mới.

Ông nhấn mạnh, cuộc bầu cử không chỉ là sự kiện chính trị định kỳ 5 năm một lần, mà là thời điểm Nhân dân trực tiếp trao quyền, lựa chọn những người đại diện quyết định các vấn đề chiến lược của đất nước. Thành công của cuộc bầu cử không chỉ đo bằng tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu hay sự tuân thủ quy trình pháp luật, mà còn ở chất lượng đội ngũ đại biểu được lựa chọn – những người có bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng phát triển.

Đại biểu Quốc hội khóa XVI: Bản lĩnh, chuyên nghiệp và dám chịu trách nhiệm

Theo ông Lê Quang Mạnh, trong bối cảnh mỗi quyết sách của Quốc hội không chỉ giải quyết vấn đề trước mắt mà còn định hình tương lai dài hạn của quốc gia, yêu cầu đối với đại biểu Quốc hội khóa XVI cao hơn cả về tiêu chuẩn lẫn chiều sâu trách nhiệm.

Trước hết là bản lĩnh chính trị vững vàng và ý thức sâu sắc về sứ mệnh đại diện. Đại biểu phải tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Nhân dân, với Hiến pháp; đặt lợi ích quốc gia – dân tộc lên trên hết; không bị chi phối bởi lợi ích cục bộ hay nhóm lợi ích.

Thứ hai là năng lực hoạch định và phản biện chính sách ở tầm cao. Trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, trí tuệ nhân tạo, biến đổi khí hậu và già hóa dân số, mỗi đạo luật, nghị quyết đều có thể tạo hiệu ứng dài hạn. Đại biểu phải nắm chắc thực tiễn, tiếp cận thông lệ quốc tế, phân tích đa chiều và dự báo rủi ro chính sách, bảo đảm luật pháp vừa giữ vững định hướng chính trị, vừa minh bạch, ổn định và tạo động lực cho đổi mới sáng tạo.

Thứ ba là tính chuyên nghiệp và trách nhiệm đến cùng. Quốc hội ngày càng chuyên nghiệp hóa, tăng tỷ lệ đại biểu chuyên trách, đòi hỏi mỗi đại biểu phải đầu tư nghiêm túc về thời gian và trí tuệ cho hoạt động nghị trường. Giám sát, chất vấn không chỉ để “nêu vấn đề” mà để thúc đẩy chuyển biến thực chất trong quản lý, điều hành; theo đuổi đến cùng các cam kết và kiến nghị sau giám sát.

Thứ tư là phẩm chất liêm chính và dũng khí chính trị. Quốc hội là diễn đàn dân chủ cao nhất của đất nước; tiếng nói của đại biểu phải phản ánh trung thực ý chí, nguyện vọng của cử tri; dám nêu vấn đề khó, dám bày tỏ chính kiến và dám chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhiều lần nhấn mạnh Quốc hội sẽ tiếp tục đổi mới tư duy lập pháp, nâng tầm giám sát, tăng cường tính chuyên nghiệp, hiện đại hóa hoạt động và lấy hiệu quả thực chất cùng niềm tin của cử tri làm thước đo. Theo ông Lê Quang Mạnh, đó cũng là chuẩn mực hành động của từng đại biểu trong nhiệm kỳ mới.

Thành công của cuộc bầu cử quyết định trực tiếp chất lượng “đầu vào” của Quốc hội

Đánh giá về tác động của kết quả bầu cử ngày 15/3 tới, ông Lê Quang Mạnh tin tưởng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng của cả hệ thống chính trị và sự ủng hộ của Nhân dân, cuộc bầu cử sẽ thành công tốt đẹp.

Một cuộc bầu cử dân chủ, minh bạch, đúng pháp luật và phản ánh ý chí, nguyện vọng của Nhân dân sẽ tạo nền tảng chính trị – xã hội vững chắc cho Quốc hội khóa mới. Tính chính danh, sự đồng thuận và niềm tin của cử tri là “vốn chính trị” quan trọng nhất để Quốc hội thực thi vai trò cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.

“Mỗi lá phiếu không chỉ là lựa chọn một cá nhân, mà còn là lựa chọn chất lượng của Quốc hội và chất lượng thể chế trong 5 năm tới”, ông nhấn mạnh.

Kỳ vọng về một Quốc hội khóa XVI chuyên nghiệp, hiện đại và vận hành trên nền tảng số

Ông Lê Quang Mạnh bày tỏ tin tưởng Quốc hội khóa XVI sẽ kế thừa thành tựu của các nhiệm kỳ trước, đồng thời tạo dấu ấn rõ nét về chất lượng, bản lĩnh và tầm nhìn trong giai đoạn phát triển mới.

Theo đó, Quốc hội phải vận hành trên nền tảng số, tiếp tục đổi mới phương thức làm việc từ chuẩn bị tài liệu, phân tích chính sách dựa trên dữ liệu, đến tổ chức thảo luận, biểu quyết và tương tác với cử tri. Hoạt động lập pháp phải ngày càng khoa học, công khai, minh bạch, có sự tham gia rộng rãi của người dân, doanh nghiệp, trí thức và chuyên gia.

Hoạt động giám sát cũng cần được nâng tầm, thực chất hơn và đi đến cùng trách nhiệm, gắn với cơ chế theo dõi, đánh giá việc thực hiện cam kết sau giám sát. Khi Quốc hội thực hiện tốt vai trò giám sát tối cao, kỷ luật, kỷ cương hành chính được tăng cường, trách nhiệm giải trình được nâng cao, niềm tin của Nhân dân được củng cố.

Ông tin tưởng, với sự lãnh đạo của Đảng, sự đồng thuận và giám sát của Nhân dân, cùng tinh thần đổi mới, cầu thị của đội ngũ đại biểu, Quốc hội khóa XVI sẽ hoàn thành tốt sứ mệnh xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc cho phát triển nhanh và bền vững, tiếp tục khẳng định vai trò cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất và là biểu tượng của ý chí, khát vọng phát triển của dân tộc trong kỷ nguyên mới.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng