Hội thi gói, nấu bánh chưng và giã bánh giầy lan tỏa giá trị truyền thống dịp Giỗ Tổ

Sự kiện hội thi gói, nấu bánh chưng và giã bánh giầy đã thu hút đông đảo nghệ nhân, người dân và du khách tham gia, góp phần tôn vinh giá trị văn hóa truyền thống gắn với Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương.

Hội thi quy tụ 18 đội với 180 nghệ nhân, đại diện cho 148 xã, phường trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, được chia thành 18 cụm thi đấu. Đây là điểm mới so với trước đây khi hoạt động chủ yếu diễn ra rải rác ở cấp cơ sở. Việc tổ chức theo cụm giúp nâng cao quy mô, tính chuyên nghiệp và tạo điều kiện để các địa phương giao lưu, tăng cường gắn kết.

Ngay từ sáng sớm, khu vực sân trung tâm lễ hội đã trở nên sôi động. Các đội nhanh chóng ổn định vị trí, chuẩn bị nguyên liệu và bước vào phần thi gói bánh chưng. Theo quy định, mỗi đội phải hoàn thành 10 chiếc bánh từ 5kg gạo nếp, 1kg đỗ xanh và 1kg thịt lợn trong thời gian tối đa 8 phút, sau đó đưa vào nấu liên tục trong 5 giờ. Thực tế, nhiều đội hoàn thành phần gói chỉ trong khoảng 3–5 phút, thể hiện kỹ năng thuần thục và sự phối hợp nhịp nhàng.

Sự kiện Hội thi gói, nấu bánh chưng và giã bánh giầy đã thu hút đông đảo nghệ nhân, người dân và du khách tham gia

Từng công đoạn được thực hiện kĩ lưỡng: rửa lá, đong gạo, xếp khuôn, gói và buộc lạt. Các nghệ nhân chủ động chuẩn bị nguyên liệu đúng tiêu chuẩn truyền thống, từ gạo nếp đã ngâm kỹ, đỗ xanh đồ chín, đến thịt lợn và gia vị. Những chiếc bánh sau khi hoàn thiện có hình dáng vuông vức, chắc tay, đảm bảo yêu cầu về kỹ thuật và thẩm mỹ.

Song song với phần thi bánh chưng, hoạt động giã bánh giầy diễn ra vào buổi chiều cùng ngày. Các đội nấu 5kg gạo nếp thành xôi trong 30 phút, sau đó giã và tạo hình 10 chiếc bánh trong vòng 15 phút. Đây là phần thi đòi hỏi sức bền, sự phối hợp chính xác và kỹ thuật xử lý nguyên liệu. Nhiều đội thể hiện rõ kinh nghiệm khi điều phối nhịp chày đều đặn, giúp khối bột đạt độ dẻo mịn trước khi tạo hình.

Không khí hội thi diễn ra sôi nổi với sự cổ vũ của đông đảo người dân và du khách. Các đội không chỉ cạnh tranh về tốc độ mà còn chú trọng chất lượng sản phẩm. Nhiều phần thi được đánh giá cao nhờ sự chỉn chu trong từng chi tiết, từ hình thức bánh đến cách trình bày.

Hội thi gói, nấu bánh chưng và giã bánh giầy là hoạt động văn hóa mang ý nghĩa sâu sắc

Ban Tổ chức cho biết, mỗi nội dung thi sẽ trao 1 giải Đặc biệt, 1 giải Nhất, 3 giải Nhì, 6 giải Ba và 7 giải Khuyến khích. Những đội đạt thành tích cao nhất sẽ được lựa chọn đại diện địa phương thực hiện nghi thức gói, nấu bánh chưng và giã bánh giầy dâng cúng các Vua Hùng trong dịp Giỗ Tổ năm 2027.

Theo đánh giá của Ban Tổ chức, hội thi không chỉ là hoạt động văn hóa mà còn mang ý nghĩa tái hiện nghi lễ dâng lễ vật từ thời các Vua Hùng. Thông qua việc tổ chức bài bản, sự kiện góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời lan tỏa ý thức gìn giữ di sản trong cộng đồng.

Việc gói bánh chưng và giã bánh giầy gắn liền với truyền thuyết về Lang Liêu, phản ánh quan niệm về vũ trụ và đời sống của người Việt cổ. Bánh chưng tượng trưng cho đất, bánh giầy tượng trưng cho trời, thể hiện triết lý gắn bó giữa con người với tự nhiên. Việc tái hiện các công đoạn truyền thống trong khuôn khổ hội thi giúp những giá trị này tiếp tục được truyền lại qua các thế hệ.

Hội thi gói, nấu bánh chưng và giã bánh giầy góp phần quảng bá hình ảnh địa phương, thu hút du khách đến với Phú Thọ

Trong bối cảnh hiện nay, khi quá trình đô thị hóa và thay đổi lối sống diễn ra nhanh chóng, việc duy trì các hoạt động văn hóa cộng đồng mang tính truyền thống có ý nghĩa quan trọng. Hội thi tạo không gian để các nghệ nhân chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời giúp thế hệ trẻ tiếp cận trực tiếp với di sản.

Ngoài yếu tố chuyên môn, sự kiện còn góp phần quảng bá hình ảnh địa phương, thu hút du khách đến với Phú Thọ trong dịp lễ hội. Thông qua các hoạt động trải nghiệm, du khách có cơ hội tìm hiểu sâu hơn về phong tục, tập quán và giá trị văn hóa của vùng đất Tổ.

Với quy mô tổ chức cấp tỉnh lần đầu tiên, hội thi gói, nấu bánh chưng và giã bánh giầy năm 2026 được đánh giá là bước tiến trong công tác bảo tồn di sản. Thành công của sự kiện tạo tiền đề để Phú Thọ tiếp tục duy trì và phát triển mô hình này trong những năm tiếp theo, góp phần khẳng định vai trò của văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại.

Theo tạp chí Điện tử và Ứng dụng