Quản lý thân nhiệt cho heo con vào mùa đông

Thế Kiên
28/01/2021 12:29
D

Heo thuộc nhóm động vật đẳng nhiệt nhưng chúng lại khá nhạy cảm với sự thay đổi nhiệt độ, đặc biệt là các giống heo hướng thịt được nuôi nhốt trong điều kiện công nghiệp. Mặc dù heo phải đối mặt với nhiều yếu tố gây stress trong suốt chu kỳ sản xuất, nhưng một trong những yếu tố thường gặp nhất và khó kiểm soát nhất là stress nhiệt (dao động của nhiệt độ môi trường vượt quá sức chịu đựng của heo). Trong bài viết này stress do lạnh (hypothermia: hạ thân nhiệt/mất nhiệt/cảm lạnh) sẽ được thảo luận.

Cảm lạnh và bệnh truyền nhiễm có thể dẫn đến 13-15% tử vong ở heo con theo mẹ và heo con cai sữa (Carroll cs., 2001). Cảm lạnh có thể làm giảm sức sống, chậm tăng trưởng và tăng tử vong ở heo con do lớp mỡ dưới da của chúng khá mỏng và lông thưa nên không thể bảo tồn được nhiệt của cơ thể (Becker & cs., 1997) hoặc giảm năng suất sinh trưởng và sinh sản ở heo lớn.

Ở vùng nhiệt đới, nhiệt độ phù hợp nhất đối với heo con sơ sinh là 30-34°C và thay đổi từ 25-30°C vào thời điểm cai sữa (3-4 tuần tuổi). Hay nói chính xác hơn là nhiệt độ 34,6°C phải được duy trì ít nhất 2 tiếng đối với heo con sau khi sinh, và điều này trở thành tiêu chuẩn công nghiệp, nó không chỉ cải thiện năng suất mà còn cần thiết cho chức năng của hệ miễn dịch cũng như sự sống còn của heo con.

Nhiệt độ thích hợp, heo con nằm thoải mái trong lồng úm

NGUYÊN NHÂN

  • Cảm lạnh thường xảy ra khi heo gặp nhiệt độ môi trường thấp và không thể duy trì thân nhiệt ở mức 38,5-39°C. Điều này đặc biệt nghiêm trọng đối với heo con từ 0 đến 7 ngày tuổi; tuy nhiên cũng có thể xảy ra trên heo ở mọi lứa tuổi, thậm chí có thể làm chết heo trưởng thành.
  • Nhiệt độ môi trường phù hợp nhất đối với đối với heo con là 34°C, có thể cao hơn đối với heo sơ sinh đơn lẻ, hoặc thấp hơn (25-30°C) đối với heo được nuôi theo bầy, có khuynh hướng nằm tụm lại để duy trì thân nhiệt.
  • Heo con không có mỡ nâu (được động vật có vú sử dụng để sản sinh nhiệt nhanh) nên không thể sử dụng mỡ dự trữ để sinh nhiệt trong điều kiện lạnh. Do đó, heo con cần được bổ sung glucose để duy trì hàm lượng đường trong máu và ổn định nhiệt độ cơ thể khi thiếu/không đủ nguồn sữa mẹ.
  • Heo sẽ sử dụng glycogen dự trữ trong gan để chuyển hóa thành năng lượng nếu gặp bất kỳ sự thiếu hụt/gián đoạn lượng ăn vào hoặc khi cơ thể cần mức năng lượng cao (thường gặp ở heo con nhẹ cân hoặc nhiệt độ môi trường rất thấp và ẩm ướt). Khi nguồn glycogen cạn kiệt thì thân nhiệt và lượng đường trong máu của heo con bắt đầu giảm.
  •  Ở heo con từ ≥7 ngày tuổi, quá trình tân tạo đường (gluconeogenesis: sự hình thành glucose từ pyruvate, lactate, glycerol, glycerate 3-phosphate và amino axit) có thể duy trì được hàm lượng glucose trong máu và ngăn chặn sự mất nhiệt của cơ thể.

 Heo già, thậm chí heo trưởng thành cần nhiều thức ăn hơn để duy trì sản sinh nhiệt và tình trạng cơ thể.

TRIỆU CHỨNG

  •  Khi nhiệt độ thấp, heo con tụ tập dưới đèn úm hoặc nằm xung quanh/trên bụng mẹ, các con lớn hơn thường nằm tụm lại với nhau. Những con heo lớn tuổi đơn lẻ cố gắng vùi mình trong chất độn chuồng (nếu có).
  • Triệu chứng khi heo con bị hạ thân nhiệt là lông dựng đứng, run rẩy và xuất hiện các triệu chứng như dáng đi loạng choạng, không chắc chắn, chống đỡ bằng cách đặt mũi xuống đất và dang rộng hai chân sau.
  •  Những con bị ảnh hưởng nặng hơn sẽ nằm úp bụng, sau đó ngã lăn và xuất hiện các cơn co giật kèm theo, tim đập chậm (80 nhịp/phút), nhiệt độ trực tràng giảm (có khi xuống đến 35°C), run rẩy và đờ đẫn.
  • Heo con thường chết trong khoảng thời gian 24-36 giờ sau khi bắt đầu có các triệu chứng lâm sàng.
  •  Cảm lạnh ít xảy ra ở heo trưởng thành và ít gây chết hơn, nhưng trong mọi trường hợp đều tăng cảm giác thèm ăn nhưng chậm lớn, tăng FCR, lông thô, dựng đứng, thể trạng kém, còi cọc và độ dày mỡ thấp.
  • Heo con chậm lớn sẽ tiếp tục trưởng thành về mặt sinh lý, nhưng không phát triển tối đa cơ bắp trước khi trưởng thành chuyển sang giai đoạn tích lũy mỡ.

 Nhiệt độ quá lạnh có thể làm cho heo nái và heo nái hậu bị không/chậm động dục, thể trạng suy giảm dẫn đến số con sơ sinh trên ổ thấp, tai và tứ chi xanh tái. Heo có thể chết vì mất nhiệt nếu vẫn duy trì khẩu phần ăn chứa nhiều thức ăn thô xơ/thấp năng lượng vì không đủ bảo vệ heo khỏi cái lạnh đột ngột.

BỆNH TÍCH

  •  Heo chết do cảm lạnh thường có thể trạng kém, còi cọc, xù lông.
  •  Tứ chi có thể đổi màu xanh tái.
  •  Heo con chết thường có dạ dày rỗng.
  •  Hàm lượng glucose huyết tương và glycogen trong gan thấp (tương tự như hạ đường huyết).

PHÒNG & TRỊ

  •  Chuồng trại và thiết kế chuồng trại là quan trọng, đảm bảo ấm vào mùa đông và mát vào mùa hè, luôn đảm bảo thông thoáng tốt cho heo trong hệ thống chuồng kín.
  • Giảm gió lùa và cung cấp/làm khô chất độn chuồng (nếu có), tăng sưởi ấm (đèn sưởi, lắp thêm sàn gỗ hoặc tấm đệm nhiệt).
  •  Phương pháp điều trị hạ đường huyết cũng có thể hữu ích đối với heo con sơ sinh bị cảm lạnh.
  • Tiêm vào xoang bụng (bên trong phúc mạc) 15 ml dung dịch glucose 5% mỗi 4-6 giờ hoặc cho uống glucose bằng ống thông dạ dày; bổ sung chế phẩm CL-Oresol (100g/50kg thức ăn hay 100g/80 lít nước uống); duy trì nhiệt độ chuồng 30-35°C.
  • Nếu heo nái không cho con bú, thì tiến hành ghép heo con với các bầy khác hoặc dùng nguồn sữa khác thay thế.
  • Heo con mồ côi hoặc thừa vú có thể ghép bầy hoặc nuôi thành từng nhóm nhỏ trong lồng úm.
  •  Trong mọi trường hợp, nhiệt độ môi trường cần được nâng lên ở mức phù hợp với lứa tuổi của heo.
  •  Heo cai sữa nên được cho ăn nhiều thức ăn hơn hoặc tăng mức năng lượng khẩu phần cho đến khi khắc phục được các triệu chứng cảm lạnh.
  •  Heo con sơ sinh 1-2 ngày đầu thường dò dẫm đường đi tìm vú mẹ và ô úm. Vì vậy cần phải quan sát và hỗ trợ heo con bằng cách tăng cường đèn sưởi bên ngoài ô úm và hỗ trợ heo con vào ô úm khi cần thiết. Một số heo con có thể ngủ quên trên bụng mẹ/trên sàn sau khi bú nên cũng cần được trợ giúp từ con người.
  •  Giữ ấm đối với những con heo được vận chuyển đường xa và cho heo uống glucose 2-3 ngày ngay sau khi về chuồng mới.

PGS.TS. Đỗ Võ Anh Khoa1, TS. Nguyễn Tuyết Giang2, TS. Trần Ngọc Hoan1

1Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên

2Trường Đại học An Giang, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

Kết nối tiêu thụ sản phẩm cho doanh nghiệp, hợp tác xã hiệu quả

Kết nối tiêu thụ sản phẩm cho doanh nghiệp, hợp tác xã hiệu quả

Nông dân Italy bảo quản hoa quả tươi trong hang động

Nông dân Italy bảo quản hoa quả tươi trong hang động

Quảng bá, hỗ trợ phát triển thương mại miền núi, hải đảo

Quảng bá, hỗ trợ phát triển thương mại miền núi, hải đảo

Thái Bình: Ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp

Thái Bình: Ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp

99,1% diện tích gieo cấy khu vực Trung du và Đồng bằng Bắc Bộ đã đủ nước đổ ải

99,1% diện tích gieo cấy khu vực Trung du và Đồng bằng Bắc Bộ đã đủ nước đổ ải

Bạc Liêu hướng tới là thủ phủ của ngành lúa tôm

Bạc Liêu hướng tới là thủ phủ của ngành lúa tôm

Tăng cường phòng, chống hạn hán, bảo đảm nguồn nước sản xuất vụ Đông Xuân

Tăng cường phòng, chống hạn hán, bảo đảm nguồn nước sản xuất vụ Đông Xuân

Diễn đàn trao đổi Công nghệ và Nông sản Việt Nam – Nhật Bản

Diễn đàn trao đổi Công nghệ và Nông sản Việt Nam – Nhật Bản

Cà chua đặc biệt Sicilian Rouge High GABA tại Nhật Bản

Cà chua đặc biệt Sicilian Rouge High GABA tại Nhật Bản

Lễ ký kết trực tuyến của hợp tác chiến lược giữa Masan và De Heus

Lễ ký kết trực tuyến của hợp tác chiến lược giữa Masan và De Heus

 Giá heo hơi tiếp tục xu hướng giảm trong khi nguồn cung tăng

Giá heo hơi tiếp tục xu hướng giảm trong khi nguồn cung tăng

Ngành nông nghiệp chuyển từ tư duy "sản xuất nông nghiệp" đến "kinh tế nông nghiệp"

Ngành nông nghiệp chuyển từ tư duy "sản xuất nông nghiệp" đến "kinh tế nông nghiệp"

Tin mới cập nhật

Lazada Logistics 'xanh hóa' hoạt động giao vận

Lazada Logistics 'xanh hóa' hoạt động giao vận

USB4™ Version 2.0 - Giải pháp tối ưu hóa hiệu năng thiết kế USB

USB4™ Version 2.0 - Giải pháp tối ưu hóa hiệu năng thiết kế USB

Cùng Signify 'khám phá' hệ sinh thái chiếu sáng mới tại GEFE 2022

Cùng Signify 'khám phá' hệ sinh thái chiếu sáng mới tại GEFE 2022

ASUS Zenbook 17 Fold OLED (UX9702): Laptop màn hình gập nhỏ gọn nhất thế giới

ASUS Zenbook 17 Fold OLED (UX9702): Laptop màn hình gập nhỏ gọn nhất thế giới

Visa tổ chức thành công Chương trình Kỹ năng Quản lý Tài chính

Visa tổ chức thành công Chương trình Kỹ năng Quản lý Tài chính

LG ra mắt tháp giặt sấy thông minh LG WashTower™

LG ra mắt tháp giặt sấy thông minh LG WashTower™

IHG Hotels & Resorts mang đến cộng đồng khó khăn những bữa ăn ngon

IHG Hotels & Resorts mang đến cộng đồng khó khăn những bữa ăn ngon

Xinapse mang giải pháp Generative AI-based đến Việt Nam

Xinapse mang giải pháp Generative AI-based đến Việt Nam

Đưa người dân lên môi trường số và tính tương tác TTĐT tại địa phương

Đưa người dân lên môi trường số và tính tương tác TTĐT tại địa phương

Aging Summit: Già hóa dân số, cơ hội và thách thức

Aging Summit: Già hóa dân số, cơ hội và thách thức

UNIQLO khai trương cửa hàng mới tại Thiso Mall Sala

UNIQLO khai trương cửa hàng mới tại Thiso Mall Sala

Rủi ro an ninh mạng gia tăng do robot hóa

Rủi ro an ninh mạng gia tăng do robot hóa

Tin đọc nhiều

Kết nối tiêu thụ sản phẩm cho doanh nghiệp, hợp tác xã hiệu quả

Kết nối tiêu thụ sản phẩm cho doanh nghiệp, hợp tác xã hiệu quả

Vượt qua Thái Lan, Việt Nam vững ngôi đầu thế giới

Vượt qua Thái Lan, Việt Nam vững ngôi đầu thế giới

Hiệu quả từ chăn nuôi công nghệ cao ở Bình Dương

Hiệu quả từ chăn nuôi công nghệ cao ở Bình Dương

Ngành chăn nuôi gia cầm trong nước có nguy cơ bị thịt nhập đè bẹp

Ngành chăn nuôi gia cầm trong nước có nguy cơ bị thịt nhập đè bẹp

Khám phá lòa Cừu mũi đen có nguồn gốc từ Thụy Sĩ cực hiếm

Khám phá lòa Cừu mũi đen có nguồn gốc từ Thụy Sĩ cực hiếm

Công bố bộ gen của trâu

Công bố bộ gen của trâu

Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam triển khai chăn nuôi công nghệ cao

Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam triển khai chăn nuôi công nghệ cao

Chăn nuôi hữu cơ, an toàn sinh học: Lời giải cho bài toán chăn nuôi nông hộ?

Chăn nuôi hữu cơ, an toàn sinh học: Lời giải cho bài toán chăn nuôi nông hộ?

Huy động sự phối hợp của các ngành giữ vững an ninh lương thực giữa đại dịch Covid-19

Huy động sự phối hợp của các ngành giữ vững an ninh lương thực giữa đại dịch Covid-19

Xã Nghĩa Minh (Nghĩa Hưng, Nam Định) phấn đấu đạt nông thôn mới kiểu mẫu.

Xã Nghĩa Minh (Nghĩa Hưng, Nam Định) phấn đấu đạt nông thôn mới kiểu mẫu.

Video xem nhiều

Đại học Miami tạo ra cảm biến chất lượng không khí phát hiện Covid-19

Đại học Miami tạo ra cảm biến chất lượng không khí phát hiện Covid-19

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Ford F-150 Lightning 2022 ra mắt: Bán tải chạy điện giá khởi điểm chưa đến 40 nghìn USD

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Thông điệp lan tỏa mùa dịch COVID-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Clip: Khuyến cáo đối với người lao động, người làm việc, người bán hàng tại khu dịch vụ trong dịch Covid-19

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

Cỗ xe lai phản lực tăng tốc từ 0 - 1010 km/h trong 50 giây tham vọng phá kỷ lục thế giới

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

“Rắn tiên tri” dự đoán đội tuyển Việt Nam thắng Thái Lan

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Chiếc điều hòa cá nhân này của Sony là tất cả những gì bạn cần để sống sót qua mùa hè nóng nực

Những gì bạn muốn biết về 5G

Những gì bạn muốn biết về 5G

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?

Bàn về tầm nhìn và các trụ cột của công nghệ thông tin di động 6G
04/03/2022
Chip xử lý A15 Bionic của Apple có gì mới
15/09/2021
Sex Education mùa 3 được Netflix công chiếu vào 17/9
14/09/2021
iPhone 13 không thay đổi nhiều về ngoại hình, camera được nâng cấp mạnh
13/09/2021
Cách xem trực tiếp sự kiện ra mắt iPhone 13 và Apple Watch 7
10/09/2021
VNEID của Bộ Công an khác các ứng dụng đang được vận hành?
10/09/2021
'Cái tôi' thời 4.0 và tính hai mặt của mạng xã hội
04/09/2021
'Muôn màu' cảm xúc của trẻ trong ngày khai giảng online
24/08/2021
Chủ tịch Chu Ngọc Anh giải toả 'ách tắc' về Giấy đi đường cho người dân Thủ đô
10/08/2021
Hàng loạt Macbook M1 tự dưng vỡ màn hình, Apple có đồng ý bảo hành?
02/08/2021
6 bộ phim hay nhất để xem trên VieON
29/01/2021
Bắc Ninh: Không ký kết triển khai dự án Owifi 5G với CSE Singapore
27/06/2020
Bị World Bank cấm dự thầu 7 năm, công ty Sao Bắc Đẩu thừa nhận sai sót
27/06/2020
Wefinex - Mô hình hoạt động đa cấp "đội lốt" đầu tài chính trên mạng internet
10/06/2020
Khai trừ MISA khỏi Câu lạc bộ Chữ ký số và Giao dịch điện tử Việt Nam
27/05/2020
Chuyển đổi số - Nên hiểu như thế nào cho đúng
25/05/2020
Chống thất thu thuế là thách thức lớn đối với nền kinh tế số
29/04/2020
Cách chuyển tập tin sang máy tính mới
10/11/2019
VNPT, MobiFone, VTC sẽ hoàn thành cổ phần hóa trước năm 2021
20/08/2019
5G thay đổi tương lai của bạn như thế nào?
26/07/2019
Nhận diện hành vi lừa đảo trên không gian mạng
25/07/2019
Truyền hình OTT - Hướng đi mới của các “nhà Đài”
24/07/2019